hoorcollege week 2 global visions

Hoorcollege 2 week 2
The global dutch golden age



 We blijven eurocentrisch maar met bijv een chinees perspectief.
 (Julie berger hochstrasser still life and trade in the dutch golden age – over niet-europese
voorwerpen in nederlandse stillevens.)
 Nederland was een jong land. Geen lange voorgeschiedenis met afstammelingen van
koningen en heiligen. Om Nederland belangrijk te maken gingen ze niet referen naar hun
geschiedenis, maar naar hun belang op globaal niveau. Ze waren een republiek dus hadden
geen groot paleis, maar het paleis op de Dam is een goed voorbeeld van de macht die ze
wilden uitstralen.
 Op het schilderij van het paleis op de Dam staan allemaal buitenlanders afgebeeld, daarmee
wilde ze laten zien hoe belangrijk ze waren op internationaal niveau en hoe bekend ze waren
onder zoveel landen.
 De iconografie van het gebouw. In het midden van het timpaan een vrouw met een schip
erachter, ze stelt de stad Amsterdam voor. Boven haar staat het beeld van Atlas die de
heavenly spheres draagt (dus niet de wereld maar het heelal). De aarde maakt onderdeel uit
van die heavenly spheres. Aan de rechter- en linkerkant van de personificatie van Amsterdam
zijn ook belangrijke figuren. Een andere vrouw, met een kameel en een ostrich en andere
dieren. Ze is de personificatie van het continent Azië die cadeaus brengt. Zo is ook de
personificatie van de Amerika’s weergegeven door veren, tabak etc. Aan de andere kant zie
je een vrouw met een koe en een kroon etc, zij is Europa. Nog een vrouw met een olifant en
een leeuw etc, zij is Afrika. Dus alle continenten om Amsterdam heen die haar spullen komen
brengen. New found selfesteem als Amsterdam als het centrum van de wereld.
 Je moet nu een kaartje kopen om naar binnen te gaan, vroeger kon je er altijd naar binnen
want het was voor alle burgers. Daar had je de wereld aan je voeten, letterlijk. In de vloer de
verschillende hemispheres weergegeven in het marmer.
 Vergelijkbaar is het paleis Huis ten Bosch. Gebouwd als een paleis voor de latere Oranjes
koninklijke familie, dat was toen nog de familie van de stadhouder dus nog geen koning. Hier
woont de koninklijke familie nog steeds. In de centrale hal, gebouwd voor Frederik Hendrik, is
een iconografisch programma. In het midden van het grote doek de stadhouder, met
daaromheen goods from overseas. Stadhouder wordt weergegeven als een romeinse keizer.
Een romeinse triomfboog, een koets met vier witte paarden. Een lauweren krans. Allemaal
imperial iconografie. Hij wilde zich daaraan linken. Er zijn schilderijen met allemaal dingen
vanuit andere continenten, bijvoorbeeld een japans armor, een schild, een basket uit Afrika
oid, porselein, schelpen, etc. Allemaal dingen uit het niet-westen. Hij keek niet alleen terug in
de tijd van de Romeinen, maar keek ook vooruit in space, waarin hij liet ziet dat hij kon
handelen over de hele wereld. Daarmee zn own importance duidelijk maken.
 Voorbeeld van het schildpad schild. Een schildering gemaakt op een schild uit de Amerika’s.
Het materiaal is uniek en bijzonder, de afbeelding zelf en de techniek niet zo.
 Nederland had veel koloniën. De Nederlandse kunstmarkt heeft hier mee te maken. Niet
iedereen profiteerde ervan in Nederland (want te veel concurrentie, de markt was
oververhit) dus besloten sommigen om naar het buitenland te verhuizen, naar de koloniën,
waar ze meer succes hadden.
 Portugal begon met koloniseren, in Azië. Nederlanders namen dit over, soms met agressie.
Ze probeerden ook een andere route uit om er te komen, bijvoorbeeld via Nova Zembla waar