Samenvatting groei en ontwikkeling PO, gegarandeerd een voldoende

VD-groei en ontwikkeling PO
Blok 1
Leerdoelen per week:
Week 1.1
- De begrippen groei, rijping en ontwikkeling uitleggen
- Het verloop van de lengtegroei van jongens en meisjes beschrijven
- Het verschil tussen kalender- en biologische leeftijd beschrijven
- De bouw van botweefsel uitleggen
- Uitleggen hoe pijpbeenderen groeien

Week 1.2
- De belangrijkste onderdelen van het hart benoemen
- De werking van het hart beschrijven
- Het verschil tussen de kleine- en grote bloedsomloop benoemen
- De terminologie van de hartfunctie (HMV, SV, Hf etc.) uitleggen en
benoemen hoe deze veranderen tijdens lichamelijke inspanning
(De effecten van lichamelijke belasting op het cardiorespiratoire
systeem noemen bij volwassenen en kinderen)

Week 1.3
- Het geleidingssysteem van het hart benoemen en de effecten daarvan op de
hartcyclus uitleggen.
- De pieken en dalen van een ECG benoemen en uitleggen.
- De effecten van lichamelijke belasting op het cardiovasculaire systeem noemen (Hf,
SV, HMV, bloeddruk, doorbloeding, bloed)
Kennisclip en werkcollege:
• De onderdelen van het respiratoire systeem benoemen
• Uitleggen hoe uitwisseling van gassen d.m.v. diffusie tot stand komt.

Week 1.4
- Uitleggen hoe en waarom de bloeddruk de drijvende kracht van de bloedstroom door
het lichaam is
- Uitleggen hoe de bloeddruk verandert bij lichamelijke inspanning
- De belangrijkste onderdelen van het ademhalingsstelsel benoemen
- De werking van het respiratoir systeem beschrijven
- De effecten van lichamelijke belasting op het cardiorespiratoire systeem noemen bij
volwassenen en kinderen

Week 1.5
- Fosfaat en melkzuur systeem

Week 1.6
- Zuurstof systeem Anaerobe glycolyse
- De werking van het systeem
- De oplevering van de hoeveelheid ATP
- De overbruggingsreactie.

Week 1.7
- Aerobe glycolyse
- De overbruggingsreactie.
- Krebs-cyclus of citroenzuurcyclus
- Elektronentransportsysteem (ETS)

, - Herstel

Week 1 botweefsel en lengtegroei

Groei: lengte- en breedte groei
Rijping: proces dat leidt tot skelet waarin alle botten normaal volgroeid en geossificeerd zijn
Ontwikkeling: functionele veranderingen in het lichaam

Vijf soorten botten Pijpbeenderen; maken beweging mogelijk  Platte botten; vooral voor
bescherming, sternum  Onregelmatige botten; wervels, ook voor bescherming  Korte
beenderen; vingerkootjes  Sesambeenderen; zitten bij aanhechtingspunt pees, knieschijf

Groei en ontwikkeling
• Groei (kwantitatief proces): Toename in afmetingen en/of aantal
• (Motorische) ontwikkeling: Toename van mogelijkheden; resulteert zich door
samenspel biologische rijping* en omgevingsinvloeden
*rijping is een kwalitatief proces. Rijping: tempo en timing van de voortgang naar
volwassenheid.

Ontwikkeling
 Functionele vaardigheden (op overleven gericht)
o Zuigen, huilen bij honger, hoofd draaien

 Steeds meer controle over omgeving
o Vaardigheden in relatie tot omgeving

Groei en het skelet
• Kraakbeen  botweefsel
• Epifysair schijf: groeischijf/lengte groei
• Bot wordt gevormd kraakbeenweefsel worden compact
• Periost: breedte groei
• Beenvlies

Groeischijf  zien hoeveel groei er nog aan zit te komen




Bouw van pijpbeenderen
- Uiteinde bot = epifyse
- Groeischijf ligt in de epifyse

, - Midden bot = diafyse


Epifyse
- Spongieus  ruimte voor bloedvaten (binnen)
- Compact  tunnels voor de bloedvaten (buiten)

Diafyse (schacht)
- Compact  sterk, zwaar bot
- Mergholte  beenmerg, bloed aangemaakt spongieus

Spongieus bot kunnen bloedvaatjes doorheen lopen = ruimte
In compact bot kunnen geen bloedvaatjes doorheen, kanalen van havers. Waar bloedvaten
doorheen lopen. Osetocyt = is een botcel dat om een havers kanaal zit  osteonen

In periost (beenvlies):
• Osteoblasten: opbouw
Afscheiden collageen en calciumopname uit het bloed
• Osteoclasten: afbreken
Calciumafgifte aan het bloed

Periost (bij kinderen dikker): beschermlaagje om het bot en daar zijn de pijpreceptoren. Ook
zijn er osteoblasten en osteoclasten. Breedtegroei

Botweefsel
Bestaat uit:
• Collageenvezels (netwerk waarbinnen de cellen liggen),
• Trekvast
• Calciumfosfaat (worden door cellen afgezet)
• Bot niet samen te drukken, sterk
• ‘Losse’ cellen (osteocyten).

Calcium nodig extreem belangrijk
 Handhaven calciumconcentratie in het bloed heeft voorrang op stevigheid botweefsel
o Functioneren hartspier, skeletspieren  zonder calcium geen contractie
o Prikkelgeleiding - Bloedstolling, wondjes herstellen - Hormoonstofwisseling

Veranderbaarheid botweefsel
• Osteoblasten en Osteoclasten
• Voeding en Lichamelijke belasting beïnvloed  botbreedte, -dichtheid en kracht




- Botmassadichtheid piek rond de 30 uitgangswaarde skelet, BDM.
- Groei piek 12 jaar meiden, jongens 16


Lengte groeisnelheid kinderen
 Kind van 2 zit al op de helft van de volwassen lengte
 Vanaf 8j groeisnelheid neemt toe bij M anders dan J
 Meisjes 12j puber groeispurt

,  Jongens 14j puber groeispurt
 J groeien langer door (M eerste menstruatie)

Vroeg- en laatrijp
- Kalenderleeftijd
- Biologische leeftijd (botten) (hoe verder lijntjes van elkaar af, hoe meer er nog groei
eraan zit te komen). Ontwikkelfase het lichaam zich bevindt
Biologische leeftijd jonger dan kalenderleeftijd dan komt er nog groei

Vroegrijp en PLS (piek lengte groeisnelheid)
• Compensatiemechanisme voor kortere groeiperiode:
• Groeispurt langer
• PLS (piek-lengtegroeisnelheid) groter

Groei en lichamelijke dimensies
• Botstukken groeien niet even snel (hand komt tot hoofd)
• Proporties > 8 jaar ≈ volwassenen
• Kinderen relatief groot lichaamsoppervlak ten opzichte van volume
Consequenties  Zwemmen kinderen sneller koud


Voor welke processen is calcium nodig in het lichaam?
Voor een goede werking van zenuwen en spieren. Het hart en longen zijn
het belangrijkst dus daar zal het als eerste naar toe gaan. Het wordt uit je
botten getrokken.