Overzicht literatuur
College 1 Bekkers (24) Hoofdstuk 1,3,5
College 2 Boendermakers & Kuiper (24) Hoofdstuk
1,2,3,9
College 3 Landelijke handreiking: de nazorg voor
jeugdigen na verblijf in een Justitiële
Jeugdinrichting
College 4 Boendermaker & Kuiper (24) Hoofdstuk
4,5,6,7,8,10,11,12
College 5 Kamerbrief Passende zorg voor jeugdigen
die bescherming en veiligheid nodig
hebben
College 6 Bekkers (24) Hoofdstuk 6, (7.1-7.4), 8,9,10
College 7 Kamerbrief Masterplan Basisvaardigheden,
De staat van het Onderwijs 24, Website
onderzoekskaders Onderwijsinspectie
College 8 Fukkink et al. (2) Evidence-based en
Europese indicatoren voor de
kinderopvang.
College 9 Schuman (21), Rapport Steeds inclusiever,
Schuman (16), bekijk het kind in zijn context
Associate Lector jeugd, we moeten wat
weerstand..
College 10 Infographic, toekomstbestendig organiseren
van ondersteuning vanuit een ecologisch
perspectief, toekomstagenda, VGN
visiedocument Gehandicaptenzorg
College 11 Literatuur Sharon Stellaard
College 12 Artikelen tijdens college
Hoorcollege 1 - Beleid & organisatie
Hoorcollege 2 - Jeugdbeleid
Geschiedenis - Heel lang in Nederland was jeugdbeleid in Nederland vooral gericht op het
opvangen van weeskinderen. 1901-1905 Kinderwetten
● De Burgerlijke Kinderwet biedt de rechter mogelijkheid om ouders die hun kind
verwaarlozen of mishandelen uit de ouderlijke macht te ontzetten of te ontheffen. In
beide gevallen plaatst de rechter een kind uit huis.
, ● De Strafrechtelijke Kinderwet voorziet in een afzonderlijk jeugdstrafrecht (tot 18
jaar) en in een breder scala aan straffen, variërend van berisping tot verblijf in een
tuchtschool al dan niet in combinatie met de genoemde civielrechtelijke maatregelen.
● De Kinderbeginselenwet omvat de regels en voorwaarden waaraan de uitvoerende
instellingen - rijksopvoedingsgestichten, tuchtscholen, particuliere tehuizen, voogdij
verenigingen en rechtbanken - moeten voldoen.
● Ook: arbeidswet, woningwet, leerplichtwet (start van het jeugdbeleid)
Jeugdbeleid: strafrecht & kinderbescherming
● Tot na WOII: jeugdbeleid = bescherming & strafrecht
● Hulp = uit huis en wonen in een tehuis/instelling
● Jaren 60/70 ontstaan alternatieven (jongeren Advies centrum/ wegloophuizen/
opvangcentra)
● Eind jaren ‘60: pleeggezin centrales
● Subsidies en professionalisering: eind jaren 70-80: professionalisering van
maatschappelijk werk, pedagogen en psychologen.
● In 1989: wet op de jeugdhulpverlening (hulp niet meer verantwoordelijkheid voor
alleen ministerie justitie, de provincies heeft als een genoegzaam aanbod te geven:
gedekt dat voor iedereen die in de provincie bepaalt type hulp nodig.
○ Het strafrechtelijk & beschermingsdeel (ministerie van Justitie), en vrijwillig
deel (VWS). Psychische hulp apart → jeugd ggz.
Stelselwijzigingen
● Veel klachten over onduidelijkheid van stelsel, veelheid van aanbieders, roep om
betere stroomlijning + een toegang.
● In 2005 kwam er de Wet op jeugdzorg, dat is de oprichting van Bureau Jeugdzorg. Er
moet een centrale toegang zijn in Nederland waar je naartoe kan gaan als je
problemen hebt met je kind. Zo licht mogelijk, zo kort mogelijk, zo dichtbij mogelijk
(zo-zo-zo beleid). De jeugdbescherming onder Bureau Jeugdzorg onder te brengen.
○ Vrij snel na invoering: Bureau Jeugdzorg functioneert niet, toegang
bureaucratisch, angst voor Bureau Jeugdzorg haalt je kinderen weg.
● 2007: inrichting CJG’s als makkelijke toegang dichtbij
● 2015: Jeugdwet. Veranderingen: verantwoordelijkheid van provincie naar gemeente,
focus op preventie (kleine problemen blijven klein), bezuinigingen. Jeugd-ggz en
jeugd-lvb vallen onder de wet. Nadruk op preventie. Gemeenten hebben
jeugdhulpplicht, iedereen die zich meld (bij indicatie) dan moet de gemeente dat
geven. Ruimte nieuwe aanbieders.
Visie achter de Jeugdwet
● Invloedrijke advies Raad Maatschappelijke ontwikkeling
○ Iedereen is verantwoordelijk voor het welzijn van de zorg van kinderen en
jongeren.
, De wet gaat van preventie naar zeer
intensieve hulp.
Het gaat van vrijwillige hulp naar
verplichte hulp.
Wat is de impact van de Jeugdwet?
Het werd een enorme operatie. De
gemeente gaat bij de organisaties
zorg inkopen.
● Dure zorg (24 uurs/ verblijf in
instelling) weinig ingekocht.
Organisaties in problemen,
sluitingen, overplaatsingen.
Enorme impact op jongeren en
ouders.
● Verschillende keuzes over
welke hulp wel en niet door
gemeenten worden vergoed.
● Groei aanbieders, iedereen
kan zich melden voor inkoop,
eisen aan aanbieders
ontbraken nog.
○ Er is een Transitie
Autoriteit opgericht:
sommige gemeenten
De meeste gemeenten kozen ervoor om een Wijkteam in te richten bij hebben gekozen om
de start van de Wet Jeugdhulp. bepaalde organisaties
● Brede teams, alle vragen, alle leeftijden geen hulp in te roepen,
● Teams voor specifieke doelgroep en dat zorgt ervoor dat
● CJG”s ook: jeugdconsulenten bij gemeenten de organisatie overeind
blijft, aan de hand
Taken
daarvan is een
● Preventie & signaleren Jeugdautoriteit
● Bevorderen opvoedcapaciteiten opgericht (landelijk
● Juiste hulp: tijdige en op maat gemaakt regelen).
Hervormingsagenda (2022) - hedendaags
Alle partijen in het stelsel moeten bij elkaar gaan zitten, en kijken welke dingen moeten
veranderen en verbeteren. De vijfhoek: Rijk, Gemeenten, professionals, ouders en
jeugdigen, organisaties. Kijken naar beheersbaar (werken aan afspraken, wat betekent
jeugdhulpplicht bij gemeenten?) stelsel, kwaliteit & effectiviteit. Ondanks de
hervormingsagenda blijft het nog steeds zo, dat we rond 2000 1/27 jongeren hadden in de
jeugdzorg en nu 1/7. Het stelsel, in 2000, was de Wet op de Jeugdhulpverlening. De
financiële problemen groeien nog steeds. Gemeentes krijgen geld van het rijk, en daarvan
moeten ze zo veel geld geven. De jeugdzorg is een gevolg van een kapot sociaal vangnet,
en nu vangt de jeugdzorg deze schade op. It takes a village to raise a child.
, Normen voor goede zorg
● Geregistreerde professionals: SKJ (kwaliteitsregister jeugd). is mijn hulpverlener wel
geregistreerd?
● Tuchtrecht
● Norm verantwoorde werktoedeling
● Professionele standaard = beroepscode, richtlijnen en veldnormen. Dit gebruikt het
tuchtrecht bij het uitvoeren. De richtlijnen zijn ontwikkeld sinds 2010. De richtlijnen
zorgen ervoor dat je een richtlijn hebt als hulpverlener hoe je moet handelen.
● Veldnormen: alle kwaliteitskaders, professionele normen en kwaliteitsindicatoren die
er opgesteld zijn.
Beroepscode en richtlijnen
Er zijn in totaal 18 richtlijnen. En de eigenaar van de richtlijnen is: NJI (beheerder), en alle
beroepsverenigingen hebben de verantwoordelijkheid om de normen van goede zorg te
formuleren. Zij dragen zelf ook onderwerpen aan wat hiervan belangrijk is, wat valt je op?
Hoe moet je handelen bij ADHD(bijv?. Elke richtlijn ligt een knelpuntanalyse ten grondslag,
dat wordt gedaan met professionals. Er worden drie bronnen verzameld: professionele
praktijk, wetenschappelijke kennis en kennis van ouders & kinderen (cliënten).
Beroepscode en tuchtrecht
Wat is de inhoud van de code?
● Ethisch handelen van de sociaal werker, orthopedagoog en psycholoog.
Lerend stelsel
● Veelheid aan ontwikkelingen, organisaties, personen (hoe al lerend steeds beter
stelsel?)
● gegevens over kosten en instroom dragen bij aan focus op basisvoorzieningen.
● Organisaties kunnen leren van gegevens van jeugdigen en gezinnen.
● Hoe ze binnenkomen en weggaan, zijn er veranderingen? Helpt in individuele
gevallen (effectief, effectief, schadelijk?), helpt op teamniveau en op organisatie
niveau.
● Altijd: herkennen, begrijpen, waarderen, handelen.
Wat weten we uit onderzoek/data, en wat weten we uit het idee van een lerend stelsel.
★ Professionals kijken en handelen vrijwel alleen symptoomgericht.
★ Jeugdigen lopen schade op binnen het speciaal onderwijs en de zorg terwijl de
resultaten achterblijven
★ Jeugdigen en hun ouders voelen zich vaak niet gehoord, jeugdigen en ouders
worden onvoldoende meegenomen in de te maken keuzes.
★ Jeugdigen breken hun schoolcarrière vroegtijdig af. Jeugdprofessionals geven
onderwijs geen prioriteit.
★ Ouders krijgen nauwelijk aandacht/begeleiding/behandeling voor eigen problemen.
College 1 Bekkers (24) Hoofdstuk 1,3,5
College 2 Boendermakers & Kuiper (24) Hoofdstuk
1,2,3,9
College 3 Landelijke handreiking: de nazorg voor
jeugdigen na verblijf in een Justitiële
Jeugdinrichting
College 4 Boendermaker & Kuiper (24) Hoofdstuk
4,5,6,7,8,10,11,12
College 5 Kamerbrief Passende zorg voor jeugdigen
die bescherming en veiligheid nodig
hebben
College 6 Bekkers (24) Hoofdstuk 6, (7.1-7.4), 8,9,10
College 7 Kamerbrief Masterplan Basisvaardigheden,
De staat van het Onderwijs 24, Website
onderzoekskaders Onderwijsinspectie
College 8 Fukkink et al. (2) Evidence-based en
Europese indicatoren voor de
kinderopvang.
College 9 Schuman (21), Rapport Steeds inclusiever,
Schuman (16), bekijk het kind in zijn context
Associate Lector jeugd, we moeten wat
weerstand..
College 10 Infographic, toekomstbestendig organiseren
van ondersteuning vanuit een ecologisch
perspectief, toekomstagenda, VGN
visiedocument Gehandicaptenzorg
College 11 Literatuur Sharon Stellaard
College 12 Artikelen tijdens college
Hoorcollege 1 - Beleid & organisatie
Hoorcollege 2 - Jeugdbeleid
Geschiedenis - Heel lang in Nederland was jeugdbeleid in Nederland vooral gericht op het
opvangen van weeskinderen. 1901-1905 Kinderwetten
● De Burgerlijke Kinderwet biedt de rechter mogelijkheid om ouders die hun kind
verwaarlozen of mishandelen uit de ouderlijke macht te ontzetten of te ontheffen. In
beide gevallen plaatst de rechter een kind uit huis.
, ● De Strafrechtelijke Kinderwet voorziet in een afzonderlijk jeugdstrafrecht (tot 18
jaar) en in een breder scala aan straffen, variërend van berisping tot verblijf in een
tuchtschool al dan niet in combinatie met de genoemde civielrechtelijke maatregelen.
● De Kinderbeginselenwet omvat de regels en voorwaarden waaraan de uitvoerende
instellingen - rijksopvoedingsgestichten, tuchtscholen, particuliere tehuizen, voogdij
verenigingen en rechtbanken - moeten voldoen.
● Ook: arbeidswet, woningwet, leerplichtwet (start van het jeugdbeleid)
Jeugdbeleid: strafrecht & kinderbescherming
● Tot na WOII: jeugdbeleid = bescherming & strafrecht
● Hulp = uit huis en wonen in een tehuis/instelling
● Jaren 60/70 ontstaan alternatieven (jongeren Advies centrum/ wegloophuizen/
opvangcentra)
● Eind jaren ‘60: pleeggezin centrales
● Subsidies en professionalisering: eind jaren 70-80: professionalisering van
maatschappelijk werk, pedagogen en psychologen.
● In 1989: wet op de jeugdhulpverlening (hulp niet meer verantwoordelijkheid voor
alleen ministerie justitie, de provincies heeft als een genoegzaam aanbod te geven:
gedekt dat voor iedereen die in de provincie bepaalt type hulp nodig.
○ Het strafrechtelijk & beschermingsdeel (ministerie van Justitie), en vrijwillig
deel (VWS). Psychische hulp apart → jeugd ggz.
Stelselwijzigingen
● Veel klachten over onduidelijkheid van stelsel, veelheid van aanbieders, roep om
betere stroomlijning + een toegang.
● In 2005 kwam er de Wet op jeugdzorg, dat is de oprichting van Bureau Jeugdzorg. Er
moet een centrale toegang zijn in Nederland waar je naartoe kan gaan als je
problemen hebt met je kind. Zo licht mogelijk, zo kort mogelijk, zo dichtbij mogelijk
(zo-zo-zo beleid). De jeugdbescherming onder Bureau Jeugdzorg onder te brengen.
○ Vrij snel na invoering: Bureau Jeugdzorg functioneert niet, toegang
bureaucratisch, angst voor Bureau Jeugdzorg haalt je kinderen weg.
● 2007: inrichting CJG’s als makkelijke toegang dichtbij
● 2015: Jeugdwet. Veranderingen: verantwoordelijkheid van provincie naar gemeente,
focus op preventie (kleine problemen blijven klein), bezuinigingen. Jeugd-ggz en
jeugd-lvb vallen onder de wet. Nadruk op preventie. Gemeenten hebben
jeugdhulpplicht, iedereen die zich meld (bij indicatie) dan moet de gemeente dat
geven. Ruimte nieuwe aanbieders.
Visie achter de Jeugdwet
● Invloedrijke advies Raad Maatschappelijke ontwikkeling
○ Iedereen is verantwoordelijk voor het welzijn van de zorg van kinderen en
jongeren.
, De wet gaat van preventie naar zeer
intensieve hulp.
Het gaat van vrijwillige hulp naar
verplichte hulp.
Wat is de impact van de Jeugdwet?
Het werd een enorme operatie. De
gemeente gaat bij de organisaties
zorg inkopen.
● Dure zorg (24 uurs/ verblijf in
instelling) weinig ingekocht.
Organisaties in problemen,
sluitingen, overplaatsingen.
Enorme impact op jongeren en
ouders.
● Verschillende keuzes over
welke hulp wel en niet door
gemeenten worden vergoed.
● Groei aanbieders, iedereen
kan zich melden voor inkoop,
eisen aan aanbieders
ontbraken nog.
○ Er is een Transitie
Autoriteit opgericht:
sommige gemeenten
De meeste gemeenten kozen ervoor om een Wijkteam in te richten bij hebben gekozen om
de start van de Wet Jeugdhulp. bepaalde organisaties
● Brede teams, alle vragen, alle leeftijden geen hulp in te roepen,
● Teams voor specifieke doelgroep en dat zorgt ervoor dat
● CJG”s ook: jeugdconsulenten bij gemeenten de organisatie overeind
blijft, aan de hand
Taken
daarvan is een
● Preventie & signaleren Jeugdautoriteit
● Bevorderen opvoedcapaciteiten opgericht (landelijk
● Juiste hulp: tijdige en op maat gemaakt regelen).
Hervormingsagenda (2022) - hedendaags
Alle partijen in het stelsel moeten bij elkaar gaan zitten, en kijken welke dingen moeten
veranderen en verbeteren. De vijfhoek: Rijk, Gemeenten, professionals, ouders en
jeugdigen, organisaties. Kijken naar beheersbaar (werken aan afspraken, wat betekent
jeugdhulpplicht bij gemeenten?) stelsel, kwaliteit & effectiviteit. Ondanks de
hervormingsagenda blijft het nog steeds zo, dat we rond 2000 1/27 jongeren hadden in de
jeugdzorg en nu 1/7. Het stelsel, in 2000, was de Wet op de Jeugdhulpverlening. De
financiële problemen groeien nog steeds. Gemeentes krijgen geld van het rijk, en daarvan
moeten ze zo veel geld geven. De jeugdzorg is een gevolg van een kapot sociaal vangnet,
en nu vangt de jeugdzorg deze schade op. It takes a village to raise a child.
, Normen voor goede zorg
● Geregistreerde professionals: SKJ (kwaliteitsregister jeugd). is mijn hulpverlener wel
geregistreerd?
● Tuchtrecht
● Norm verantwoorde werktoedeling
● Professionele standaard = beroepscode, richtlijnen en veldnormen. Dit gebruikt het
tuchtrecht bij het uitvoeren. De richtlijnen zijn ontwikkeld sinds 2010. De richtlijnen
zorgen ervoor dat je een richtlijn hebt als hulpverlener hoe je moet handelen.
● Veldnormen: alle kwaliteitskaders, professionele normen en kwaliteitsindicatoren die
er opgesteld zijn.
Beroepscode en richtlijnen
Er zijn in totaal 18 richtlijnen. En de eigenaar van de richtlijnen is: NJI (beheerder), en alle
beroepsverenigingen hebben de verantwoordelijkheid om de normen van goede zorg te
formuleren. Zij dragen zelf ook onderwerpen aan wat hiervan belangrijk is, wat valt je op?
Hoe moet je handelen bij ADHD(bijv?. Elke richtlijn ligt een knelpuntanalyse ten grondslag,
dat wordt gedaan met professionals. Er worden drie bronnen verzameld: professionele
praktijk, wetenschappelijke kennis en kennis van ouders & kinderen (cliënten).
Beroepscode en tuchtrecht
Wat is de inhoud van de code?
● Ethisch handelen van de sociaal werker, orthopedagoog en psycholoog.
Lerend stelsel
● Veelheid aan ontwikkelingen, organisaties, personen (hoe al lerend steeds beter
stelsel?)
● gegevens over kosten en instroom dragen bij aan focus op basisvoorzieningen.
● Organisaties kunnen leren van gegevens van jeugdigen en gezinnen.
● Hoe ze binnenkomen en weggaan, zijn er veranderingen? Helpt in individuele
gevallen (effectief, effectief, schadelijk?), helpt op teamniveau en op organisatie
niveau.
● Altijd: herkennen, begrijpen, waarderen, handelen.
Wat weten we uit onderzoek/data, en wat weten we uit het idee van een lerend stelsel.
★ Professionals kijken en handelen vrijwel alleen symptoomgericht.
★ Jeugdigen lopen schade op binnen het speciaal onderwijs en de zorg terwijl de
resultaten achterblijven
★ Jeugdigen en hun ouders voelen zich vaak niet gehoord, jeugdigen en ouders
worden onvoldoende meegenomen in de te maken keuzes.
★ Jeugdigen breken hun schoolcarrière vroegtijdig af. Jeugdprofessionals geven
onderwijs geen prioriteit.
★ Ouders krijgen nauwelijk aandacht/begeleiding/behandeling voor eigen problemen.
