Probleem 2.5.8: Jong en illegaal in de stad
Leerdoelen:
1. Wanneer ben je illegaal in Nederland?
2. Hoe overleven jongeren in Nederland?
3. Wat zijn hun motieven om naar Nederland toe te komen?
4. Wat is de relatie tussen illegaliteit, criminaliteit en overlast?
1.Wanneer ben je illegaal?
'Illegale' kinderen zijn kinderen onder de achttien jaar die van de overheid niet in Nederland mogen blijven. Omdat
teruggaan voor deze kinderen soms niet mogelijk is, blijven zij (vaak samen met hun ouders, soms alleen) 'illegaal' in
Nederland wonen.
1. Jij of je ouders hebben nooit een verblijfsvergunning aangevraagd
Je woont dan al je hele leven 'illegaal' in Nederland.
2. Je hebt een verblijfsvergunning aangevraagd maar hebt die niet gekregen
Vanaf het moment dat er tegen je gezegd wordt dat je geen verblijfsvergunning krijgt, moet je Nederland verlaten.
Blijf je toch, dan word je 'illegaal'.
3. Je hebt een verblijfsvergunning gehad maar deze is niet verlengd
Als je een verblijfsvergunning krijgt, krijg je die meestal voor een bepaalde tijd. Een voorbeeld is als je een
verblijfsvergunning hebt gekregen omdat het in het land waar je vandaan kwam, onveilig is. Na een bepaalde tijd
moet je de verblijfsvergunning verlengen. Er wordt dan gekeken of het in het land waar je vandaan komt, nog steeds
onveilig is. Als dat niet meer zo is, wordt de verblijfsvergunning niet verlengd en ben je vanaf dat moment 'illegaal'.
4. Je hebt een verblijfsvergunning gehad maar deze is ingetrokken
Een voorbeeld is als je een misdrijf pleegt terwijl je een tijdelijke verblijfsvergunning hebt. De overheid zal dan je
verblijfsvergunning kunnen intrekken en vanaf dat moment ben je 'illegaal' in Nederland.
2.Motieven
Zeer heterogene groep > kenmerken kunnen benoemen over deze groep.
- Staring & Aarts
De komst naar Nederland
De migratiemotieven van de amv’s kunnen gerelateerd worden aan veranderingen en ontwrichtingen op:
- het macroniveau (oorlog, politieke instabiliteit, religieuze conflicten, economische veranderingen)
- het mesoniveau van de uitgebreide familie of de directe omgeving van de jongere.
Oorlog en armoede > onderscheid tussen jongeren die vanwege een oorlogssituatie of politiek instabiele situatie zijn
gevlucht. Andere jongeren op basis van economische redenen.
Veel jongeren gaven aan dat het overlijden van een van hun ouders een reden was om hun vaderland te verlaten.
Ook schending van de eer speelt bij sommige een rol. Daarnaast zijn er een aantal jongeren die te jong waren om te
weten waarom ze naar het buitenland zijn gestuurd.
Vaak een combinatie van verschillende motieven.
Nederland bewuste eindbestemming? Om allerlei – vaak praktische – redenen belanden de jongeren in Nederland
zonder dat hier een expliciete keuze voor gemaakt lijkt te zijn.
Blijven, verder migreren of terugkeren?
Omstandigheden in of gerelateerd aan Nederland
Jongeren voelen zich thuis in Nederland > wonen al jaren hier en participeerde in de samenleving (onderwijs,
vrienden etc.)
1
, Sommige jongeren willen nog in NL blijven omdat ze hun plannen nog niet hebben gerealiseerd (afmaken
opleiding, voldoende spaargeld etc.)
Hoop op een geslaagde procedure in de nabije toekomst > de impact van de ‘succesverhalen’ is groter dan
de impact van de ervaringen met en verhalen over de mislukte pogingen.
Omstandigheden in of gerelateerd aan het herkomstland
Sommige jongeren zijn bang om gevangen gezet te worden in hun herkomst land of om het leven te komen.
Vrezen voor hun sociale netwerk > ze kennen daar onvoldoende mensen die hun kunnen opvangen en
steunen.
Vrezen voor familieleden > zonder iets weggegaan en zonder iets terugkomen.
Tegenwerkende ambassades > niet kunnen aantonen dat je daadwerkelijk uit dat land komt.
Leven in het nu
Jongeren hebben een onzekere toekomst en denken daar eigenlijk ook niet aan > hun plannen hangen af voor het
verkrijgen van een verblijfsvergunning.
Doormigreren
De aanwezigheid van een ondersteunend sociaal netwerk in Nederland en de afwezigheid van sociale contacten in
andere westerse landen vormt voor veel jongeren een belangrijke reden om in Nederland te blijven en niet door te
migreren naar andere landen.
Sommige jongeren zijn op doorreis > vragen geen asiel aan > gebeurt alleen wanneer zij daar netwerken hebben.
Terug naar het land van herkomst
Zelfstandig of gedwongen terugkeer.
Voor relatief veel teruggekeerde jongeren speelde de ervaring met detentie in Nederland een rol bij de
zelfstandige terugkeer.
Voor sommige gold dat ze hun doelen (opleiding en kapitaal) voldoende hadden gerealiseerd wat de
beslissing om terug te keren heeft vereenvoudigd.
De jongeren die noodgedwongen moesten terugkeren omdat ze werden uitgezet vanuit
vreemdelingenbewaring, hebben hun terugkomst niet kunnen voorbereiden.
De sociale relaties na terugkeer
Respondenten ervaren een kloof tussen henzelf en hun familieleden en vrienden;
Vervreemding tussen de teruggekeerde respondenten en hun familieleden.
Familieleden en vrienden hebben hoge verwachtingen van de teruggekeerde jongeren.
Wantrouwen tov de jongere > familieleden kunnen niet geloven dat je in EU hebt gewoond en zonder iets
bent teruggekomen > vaak denken ze dat de jongeren crimineel waren in EU.
De respondenten zijn na terugkeer op zichzelf aangewezen en moeten veelal nieuwe sociale contacten aanboren bij
wie zij wel steun kunnen vinden > ze schamen zich voor het feit dat ze in de EU hebben gewoond.
Jongeren in Sierra Leone lopen regelmatig tegen problemen waardoor bepaalde zaken moeilijk lopen:
1. Persoonlijke problemen > inkomen gaat hieraan op (bv. medische kosten).
2. Conflicten met medehandelaren of met derden.
De teruggekeerde jongeren nemen een marginale positie in qua financiën en huisvesting.
3.Overleven in Nederland
Ondanks de weinige middelen waarop AMV’s beschikken > gaat een groot deel niet de criminaliteit in > media speelt
weer een grote rol bij het concluderen van het tegenover gestelde. Jongeren gebruiken juist sociale netwerken om
te overleven.
2
Leerdoelen:
1. Wanneer ben je illegaal in Nederland?
2. Hoe overleven jongeren in Nederland?
3. Wat zijn hun motieven om naar Nederland toe te komen?
4. Wat is de relatie tussen illegaliteit, criminaliteit en overlast?
1.Wanneer ben je illegaal?
'Illegale' kinderen zijn kinderen onder de achttien jaar die van de overheid niet in Nederland mogen blijven. Omdat
teruggaan voor deze kinderen soms niet mogelijk is, blijven zij (vaak samen met hun ouders, soms alleen) 'illegaal' in
Nederland wonen.
1. Jij of je ouders hebben nooit een verblijfsvergunning aangevraagd
Je woont dan al je hele leven 'illegaal' in Nederland.
2. Je hebt een verblijfsvergunning aangevraagd maar hebt die niet gekregen
Vanaf het moment dat er tegen je gezegd wordt dat je geen verblijfsvergunning krijgt, moet je Nederland verlaten.
Blijf je toch, dan word je 'illegaal'.
3. Je hebt een verblijfsvergunning gehad maar deze is niet verlengd
Als je een verblijfsvergunning krijgt, krijg je die meestal voor een bepaalde tijd. Een voorbeeld is als je een
verblijfsvergunning hebt gekregen omdat het in het land waar je vandaan kwam, onveilig is. Na een bepaalde tijd
moet je de verblijfsvergunning verlengen. Er wordt dan gekeken of het in het land waar je vandaan komt, nog steeds
onveilig is. Als dat niet meer zo is, wordt de verblijfsvergunning niet verlengd en ben je vanaf dat moment 'illegaal'.
4. Je hebt een verblijfsvergunning gehad maar deze is ingetrokken
Een voorbeeld is als je een misdrijf pleegt terwijl je een tijdelijke verblijfsvergunning hebt. De overheid zal dan je
verblijfsvergunning kunnen intrekken en vanaf dat moment ben je 'illegaal' in Nederland.
2.Motieven
Zeer heterogene groep > kenmerken kunnen benoemen over deze groep.
- Staring & Aarts
De komst naar Nederland
De migratiemotieven van de amv’s kunnen gerelateerd worden aan veranderingen en ontwrichtingen op:
- het macroniveau (oorlog, politieke instabiliteit, religieuze conflicten, economische veranderingen)
- het mesoniveau van de uitgebreide familie of de directe omgeving van de jongere.
Oorlog en armoede > onderscheid tussen jongeren die vanwege een oorlogssituatie of politiek instabiele situatie zijn
gevlucht. Andere jongeren op basis van economische redenen.
Veel jongeren gaven aan dat het overlijden van een van hun ouders een reden was om hun vaderland te verlaten.
Ook schending van de eer speelt bij sommige een rol. Daarnaast zijn er een aantal jongeren die te jong waren om te
weten waarom ze naar het buitenland zijn gestuurd.
Vaak een combinatie van verschillende motieven.
Nederland bewuste eindbestemming? Om allerlei – vaak praktische – redenen belanden de jongeren in Nederland
zonder dat hier een expliciete keuze voor gemaakt lijkt te zijn.
Blijven, verder migreren of terugkeren?
Omstandigheden in of gerelateerd aan Nederland
Jongeren voelen zich thuis in Nederland > wonen al jaren hier en participeerde in de samenleving (onderwijs,
vrienden etc.)
1
, Sommige jongeren willen nog in NL blijven omdat ze hun plannen nog niet hebben gerealiseerd (afmaken
opleiding, voldoende spaargeld etc.)
Hoop op een geslaagde procedure in de nabije toekomst > de impact van de ‘succesverhalen’ is groter dan
de impact van de ervaringen met en verhalen over de mislukte pogingen.
Omstandigheden in of gerelateerd aan het herkomstland
Sommige jongeren zijn bang om gevangen gezet te worden in hun herkomst land of om het leven te komen.
Vrezen voor hun sociale netwerk > ze kennen daar onvoldoende mensen die hun kunnen opvangen en
steunen.
Vrezen voor familieleden > zonder iets weggegaan en zonder iets terugkomen.
Tegenwerkende ambassades > niet kunnen aantonen dat je daadwerkelijk uit dat land komt.
Leven in het nu
Jongeren hebben een onzekere toekomst en denken daar eigenlijk ook niet aan > hun plannen hangen af voor het
verkrijgen van een verblijfsvergunning.
Doormigreren
De aanwezigheid van een ondersteunend sociaal netwerk in Nederland en de afwezigheid van sociale contacten in
andere westerse landen vormt voor veel jongeren een belangrijke reden om in Nederland te blijven en niet door te
migreren naar andere landen.
Sommige jongeren zijn op doorreis > vragen geen asiel aan > gebeurt alleen wanneer zij daar netwerken hebben.
Terug naar het land van herkomst
Zelfstandig of gedwongen terugkeer.
Voor relatief veel teruggekeerde jongeren speelde de ervaring met detentie in Nederland een rol bij de
zelfstandige terugkeer.
Voor sommige gold dat ze hun doelen (opleiding en kapitaal) voldoende hadden gerealiseerd wat de
beslissing om terug te keren heeft vereenvoudigd.
De jongeren die noodgedwongen moesten terugkeren omdat ze werden uitgezet vanuit
vreemdelingenbewaring, hebben hun terugkomst niet kunnen voorbereiden.
De sociale relaties na terugkeer
Respondenten ervaren een kloof tussen henzelf en hun familieleden en vrienden;
Vervreemding tussen de teruggekeerde respondenten en hun familieleden.
Familieleden en vrienden hebben hoge verwachtingen van de teruggekeerde jongeren.
Wantrouwen tov de jongere > familieleden kunnen niet geloven dat je in EU hebt gewoond en zonder iets
bent teruggekomen > vaak denken ze dat de jongeren crimineel waren in EU.
De respondenten zijn na terugkeer op zichzelf aangewezen en moeten veelal nieuwe sociale contacten aanboren bij
wie zij wel steun kunnen vinden > ze schamen zich voor het feit dat ze in de EU hebben gewoond.
Jongeren in Sierra Leone lopen regelmatig tegen problemen waardoor bepaalde zaken moeilijk lopen:
1. Persoonlijke problemen > inkomen gaat hieraan op (bv. medische kosten).
2. Conflicten met medehandelaren of met derden.
De teruggekeerde jongeren nemen een marginale positie in qua financiën en huisvesting.
3.Overleven in Nederland
Ondanks de weinige middelen waarop AMV’s beschikken > gaat een groot deel niet de criminaliteit in > media speelt
weer een grote rol bij het concluderen van het tegenover gestelde. Jongeren gebruiken juist sociale netwerken om
te overleven.
2
