Van leren naar
presteren
Master Onderwijskunde
Masterclass Opleidingskunde
,Voorwoord
Samenvatting
Moet je je voorstellen dat je vanuit je kleine veilige team ineens in een groot onbekend team terecht
komt. Je moet dan ineens van alles leren en toepassen wat door andere mensen bedacht is en niet bij
je past. En dan moet je het ook nog gaan toepassen op de werkvloer. Over dit onderwerp gaat dit
Essay “Van leren naar presteren.” Het vanuit het management verplichten van formele leertrajecten
binnen de school veroorzaakt transferprobleem.
In de literatuur zijn verschillende onderwerpen te vinden die invloed hebben op transfer van leren. In
dit essay wordt allereerst ingegaan op definities van transfer van leren, formeel leren en informeel
leren. Vervolgens wordt vanuit de literatuur verklaard dat er drie groepen kenmerken zijn die van
invloed zijn op transfer. Namelijk de kenmerken van de deelnemer, de leersituatie en de
werkomgeving. Het is belangrijk dat de deelnemer vertrouwen in zichzelf hebben, dat kan worden
vergroot door positieve feedback en een coachende rol van de teamleider. Daarnaast moet de
medewerker het geleerde kunnen toepassen in het werk. Dat gaat het beste als de interventie zoveel
mogelijk gelijk is aan de werkcontext. De situatie en mogelijkheden in de werkomgeving van een
organisatie moeten ervoor zorgen dat medewerkers het geleerd kunnen toepassen.
Vervolgens wordt vanuit de literatuur verklaard wat de invloed is van formeel en informeel leren op
transfer. Aangetoond wordt dat effectieve leersituaties elementen van formeel en informeel leren in
zich hebben, waarbij de medewerker zelf invloed heeft. In het literatuuronderzoek komt naar voren dat
we de werkplek het beste als vertrekpunt kunnen nemen voor het ontwerpen van het leertraject omdat
dit de krachtigste leeromgeving is (Kessels, 2009). Daar moeten we starten om het leren te
ondersteunen. Pas daarna moeten we de formelere leersituaties vormgeven.
Uit de studie van Baldwin en Ford (1988) blijkt dat dat leidinggevenden een belemmerende invloed
kunnen hebben door gebrek aan steun, bevestiging, negatieve reacties en het uitoefenen van druk. In
plaats van besturen, beheersen, plannen en controleren, zou de teamleider meer moeten coachen,
feedback geven en ondersteunen, waardoor de medewerkers meer zelfvertrouwen krijgen en meer
positief gestimuleerd worden (Baldwin & Ford, 1988).
Voor het ontwerpen van het leertraject is het van belang vooraf na te denken over de beoogde
resultaten. Met het gebruik van het achtveldenmodel van Kessels (zie bijlage A) kan op een
systematische en relationele wijze een ontwerpproces opgepakt worden. Dat wil zeggen dat het
achtvelden model voorziet van een systematische aanpak en structuur en tegelijkertijd blijft de ruimte
beschikbaar voor dialoog tussen de betrokken medewerkers. We moeten bij het ontwerp rekening
houden met een combinatie van formeel en informeel leren, medewerkers erbij betrekken, zorgen voor
sociale steun in de werkomgeving en leidinggevenden meer laten coachen, feedback geven en
ondersteunen. Vormen van informeel leren die we hierin kunnen verwerken zijn: Whatsappgroep,
Twitter, Facebook, Teams, Zoom en Meet-up.
Masterclass Onderwijskunde 1
, Inhoud
Voorwoord.............................................................................................................................................1
Samenvatting..........................................................................................................................................1
1. Observatie, introductie en hypothese................................................................................................3
1.1 Observatie....................................................................................................................................3
1.2 Introductie....................................................................................................................................3
1.3 Hypothese....................................................................................................................................4
2. Nader onderzoek................................................................................................................................4
2.1 Transfer van leren.........................................................................................................................4
2.2 Formeel en informeel leren..........................................................................................................6
Definitie..........................................................................................................................................6
Invloed op transfer van formeel en informeel leren.......................................................................6
2.3 Invloed van leidinggevenden op transfer van leren......................................................................7
2.4 Invloed van ICT op transfer van leren...........................................................................................7
3. Opleidingsontwerp.............................................................................................................................8
5. Evaluatie.............................................................................................................................................9
6. Conclusie en debat...........................................................................................................................10
7. Reflectie............................................................................................................................................11
Bronnen................................................................................................................................................12
Bijlage A: achtveldenmodel Kessels......................................................................................................15
Bijlage B: model van Kirkpatrick en Philips...........................................................................................16
Beoordeling..........................................................................................................................................17
Masterclass Onderwijskunde 2
presteren
Master Onderwijskunde
Masterclass Opleidingskunde
,Voorwoord
Samenvatting
Moet je je voorstellen dat je vanuit je kleine veilige team ineens in een groot onbekend team terecht
komt. Je moet dan ineens van alles leren en toepassen wat door andere mensen bedacht is en niet bij
je past. En dan moet je het ook nog gaan toepassen op de werkvloer. Over dit onderwerp gaat dit
Essay “Van leren naar presteren.” Het vanuit het management verplichten van formele leertrajecten
binnen de school veroorzaakt transferprobleem.
In de literatuur zijn verschillende onderwerpen te vinden die invloed hebben op transfer van leren. In
dit essay wordt allereerst ingegaan op definities van transfer van leren, formeel leren en informeel
leren. Vervolgens wordt vanuit de literatuur verklaard dat er drie groepen kenmerken zijn die van
invloed zijn op transfer. Namelijk de kenmerken van de deelnemer, de leersituatie en de
werkomgeving. Het is belangrijk dat de deelnemer vertrouwen in zichzelf hebben, dat kan worden
vergroot door positieve feedback en een coachende rol van de teamleider. Daarnaast moet de
medewerker het geleerde kunnen toepassen in het werk. Dat gaat het beste als de interventie zoveel
mogelijk gelijk is aan de werkcontext. De situatie en mogelijkheden in de werkomgeving van een
organisatie moeten ervoor zorgen dat medewerkers het geleerd kunnen toepassen.
Vervolgens wordt vanuit de literatuur verklaard wat de invloed is van formeel en informeel leren op
transfer. Aangetoond wordt dat effectieve leersituaties elementen van formeel en informeel leren in
zich hebben, waarbij de medewerker zelf invloed heeft. In het literatuuronderzoek komt naar voren dat
we de werkplek het beste als vertrekpunt kunnen nemen voor het ontwerpen van het leertraject omdat
dit de krachtigste leeromgeving is (Kessels, 2009). Daar moeten we starten om het leren te
ondersteunen. Pas daarna moeten we de formelere leersituaties vormgeven.
Uit de studie van Baldwin en Ford (1988) blijkt dat dat leidinggevenden een belemmerende invloed
kunnen hebben door gebrek aan steun, bevestiging, negatieve reacties en het uitoefenen van druk. In
plaats van besturen, beheersen, plannen en controleren, zou de teamleider meer moeten coachen,
feedback geven en ondersteunen, waardoor de medewerkers meer zelfvertrouwen krijgen en meer
positief gestimuleerd worden (Baldwin & Ford, 1988).
Voor het ontwerpen van het leertraject is het van belang vooraf na te denken over de beoogde
resultaten. Met het gebruik van het achtveldenmodel van Kessels (zie bijlage A) kan op een
systematische en relationele wijze een ontwerpproces opgepakt worden. Dat wil zeggen dat het
achtvelden model voorziet van een systematische aanpak en structuur en tegelijkertijd blijft de ruimte
beschikbaar voor dialoog tussen de betrokken medewerkers. We moeten bij het ontwerp rekening
houden met een combinatie van formeel en informeel leren, medewerkers erbij betrekken, zorgen voor
sociale steun in de werkomgeving en leidinggevenden meer laten coachen, feedback geven en
ondersteunen. Vormen van informeel leren die we hierin kunnen verwerken zijn: Whatsappgroep,
Twitter, Facebook, Teams, Zoom en Meet-up.
Masterclass Onderwijskunde 1
, Inhoud
Voorwoord.............................................................................................................................................1
Samenvatting..........................................................................................................................................1
1. Observatie, introductie en hypothese................................................................................................3
1.1 Observatie....................................................................................................................................3
1.2 Introductie....................................................................................................................................3
1.3 Hypothese....................................................................................................................................4
2. Nader onderzoek................................................................................................................................4
2.1 Transfer van leren.........................................................................................................................4
2.2 Formeel en informeel leren..........................................................................................................6
Definitie..........................................................................................................................................6
Invloed op transfer van formeel en informeel leren.......................................................................6
2.3 Invloed van leidinggevenden op transfer van leren......................................................................7
2.4 Invloed van ICT op transfer van leren...........................................................................................7
3. Opleidingsontwerp.............................................................................................................................8
5. Evaluatie.............................................................................................................................................9
6. Conclusie en debat...........................................................................................................................10
7. Reflectie............................................................................................................................................11
Bronnen................................................................................................................................................12
Bijlage A: achtveldenmodel Kessels......................................................................................................15
Bijlage B: model van Kirkpatrick en Philips...........................................................................................16
Beoordeling..........................................................................................................................................17
Masterclass Onderwijskunde 2
