FA-BA316: Verslaving en Verslavende middelen
Leesvragen week 1 Drug, Set en Setting
“Het is een ziekte… een hersenziekte… een chronische hersenziekte,”. Chemie van
Verslaving (21-39)
1. Waarom is het volgens het huidige hersenziektemodel van verslaving moeilijk om niet
terug te vallen in drugsgebruik?
De craving blijft terugkomen. Sterker maken van verbindingen tussen zenuw.
2. Er lijkt in de wetenschap consensus te bestaan over verslaving als een chronische
hersenziekte. Toch zijn onderzoekers op het punt van de betekenis van hersenscans het
niet met elkaar eens. Waar gaat de discussie over? Wat zijn de verschillende
standpunten?
Omgekeerd onderzoek.
Bevooroordeeld naar de hersenscans kijken —> foutieve de=initieve beoordeling. Welke
diagnostische betekenis kun je koppelen aan een beeld.
Ton Schoffelmeer: Hersenen veranderen door drugsgebruik
Peter Cohen: Niet stof verandert hersenen maar gedrag. Hersenscans moeten blind beoordeeld
worden.
3. Er bestaat geen eenduidige definitie van verslaving. Geef één of twee argumenten hoe
verslaving het best kan worden aangeduid: als ziekte, stoornis of syndroom.
“Towards a New Dynamic Interaction Model of Adolescent CUD Manifestation, Prevention,
and Treatment: A Narrative Review” (Oosten et al., 2023)
1. In de introductie wordt het “drug, set, and setting” model van Leary en Zinberg
geïntroduceerd. Wat houdt dit model in?
Drug, set en setting
De drug gaat over het molecuul, de toediening, de dosis en de frequentie van nemen.
De set gaat over jouzelf: je persoon en persoonskenmerken (psychologische gesteldheid), maar
ook je onderliggende risicoprofiel.
De setting gaat over omgeving van gebruiken. Als je bijv. al jaren niet meer rookt en je komt
langs een plek waar je vaak hebt gerookt, krijg je weer een soort drang.
2. Leg in je eigen woorden uit wat er bedoeld wordt met (1) “drug”, (2) “set”, en (3)
“setting”.
3. Noem minstens 1 risicofactor voor ‘adolescent CUD’ gerelateerd aan “drug”, 1 risicofactor
gerelateerd aan “set” en 1 risicofactor gerelateerd aan “setting”.
, FA-BA316: Verslaving en Verslavende middelen
Leesvragen Week 2 Omgang met drugs en verslaving in historische context
Krabben, Pieters en Snelders. "Chemie van verslaving: een reis door de tijd." Chemie van
Verslaving (9-17)
1. Herhaalde pogingen om verslaving als een medische aandoening te definiëren en te
behandelen blijken samen te gaan met vormen van moralisering en stigmatisering van
verslaafden. Geef aan hoe het kan dat medicalisering, moralisering en stigmatisering
samen kunnen gaan.
Medicalisering: medische aandoening
Moralisering: bepalen wat goed en fout is (bv: verslaving is fout). JE trekt een oordel over
gedrag. Het gaat hierbij ook over een gebrek aan wilskracht
Stigmatiseren: uitsluiten (worden als minder gezien)
Kan samengaan: het is een ziekte maar er is nog steeds een keuze om te gaan drinken of niet.
Bijvoorbeeld als je weet dat je aanleg hebt en alsnog ervoor kiest om in die omgeving te raken en
te gaan drinken. Dan komt ook stigmatisering hierbij kijken.
2. Welke gevolgen had de groeiende populariteit van erfelijkheidsconcepten op het gebied
van ziekte en gezondheid voor de preventie en behandeling van verslaving in de eerste
helft van de twintigste eeuw?
Ze gaan ervan uit dat je de aanleg voor verslaving kan doorgeven. Mensen die geboren worden
hiermee (en weinig wilskracht hadden) weghouden uit een verleidelijke omgeving. Doordat ze
ervan overtuigd waren dat ze dit kon doorgeven en dit slechte mensen waren konden worden
gesteriliseerd of weggestopt in afgesloten delen van de stad.
3. In de naoorlogse periode (vanaf 1945) komt er vanuit de VS een nieuw ziektemodel voor
alcoholisme overwaaien. Dit model wordt en is nog steeds zeer invloedrijk in de
behandeling van alcoholverslaafden. Welk ziektemodel wordt bedoeld en hoe ziet het
eruit?
Jellinek model. Het is niet alleen maar biologisch maar ook psychologische en afhankelijk van de
omgeving.
Tegenwoordig: er is wel een biologische basis en je kan dus aanleg hebben, maar dit is niet de
enige verklaring van de verslaving. Ook de psychosociale omgeving set en setting.
Frank Dikotter (2004). Introduction. Narcotic Culture. A history of drugs in China. Chicago:
University of Chicago Press.
1. Welke elementen van de 'opium myth' beschrijven de auteurs?
- In de meeste gevallen bij opiumgebruik heeft het geen significant negatieve gevolgen op
gezondheid en levensduur.
- Verwarring van China met het opiumgebruik terwijl opiumgebruik ook in andere delen
op de wereld al plaatsvonden
- Het gebruik was eigenlijk voor de meeste mensen helemaal niet zo veel.
- Het is niet zo verslavend als gezegd wordt. Veel mensen gebruikten het ook gewoon af en
toe.
- Je bouwt niet veel tolerantie op. De dosis blijft redelijk hetzelfde bij opium.
- De sterkte was in China niet zo hoog.
- Veel focus op supply en … alsof ze allemaal
- Alle negatieve communicatie over opium werden andere middelen meer gebruikt,
heroïne bijvoorbeeld.
Leesvragen week 1 Drug, Set en Setting
“Het is een ziekte… een hersenziekte… een chronische hersenziekte,”. Chemie van
Verslaving (21-39)
1. Waarom is het volgens het huidige hersenziektemodel van verslaving moeilijk om niet
terug te vallen in drugsgebruik?
De craving blijft terugkomen. Sterker maken van verbindingen tussen zenuw.
2. Er lijkt in de wetenschap consensus te bestaan over verslaving als een chronische
hersenziekte. Toch zijn onderzoekers op het punt van de betekenis van hersenscans het
niet met elkaar eens. Waar gaat de discussie over? Wat zijn de verschillende
standpunten?
Omgekeerd onderzoek.
Bevooroordeeld naar de hersenscans kijken —> foutieve de=initieve beoordeling. Welke
diagnostische betekenis kun je koppelen aan een beeld.
Ton Schoffelmeer: Hersenen veranderen door drugsgebruik
Peter Cohen: Niet stof verandert hersenen maar gedrag. Hersenscans moeten blind beoordeeld
worden.
3. Er bestaat geen eenduidige definitie van verslaving. Geef één of twee argumenten hoe
verslaving het best kan worden aangeduid: als ziekte, stoornis of syndroom.
“Towards a New Dynamic Interaction Model of Adolescent CUD Manifestation, Prevention,
and Treatment: A Narrative Review” (Oosten et al., 2023)
1. In de introductie wordt het “drug, set, and setting” model van Leary en Zinberg
geïntroduceerd. Wat houdt dit model in?
Drug, set en setting
De drug gaat over het molecuul, de toediening, de dosis en de frequentie van nemen.
De set gaat over jouzelf: je persoon en persoonskenmerken (psychologische gesteldheid), maar
ook je onderliggende risicoprofiel.
De setting gaat over omgeving van gebruiken. Als je bijv. al jaren niet meer rookt en je komt
langs een plek waar je vaak hebt gerookt, krijg je weer een soort drang.
2. Leg in je eigen woorden uit wat er bedoeld wordt met (1) “drug”, (2) “set”, en (3)
“setting”.
3. Noem minstens 1 risicofactor voor ‘adolescent CUD’ gerelateerd aan “drug”, 1 risicofactor
gerelateerd aan “set” en 1 risicofactor gerelateerd aan “setting”.
, FA-BA316: Verslaving en Verslavende middelen
Leesvragen Week 2 Omgang met drugs en verslaving in historische context
Krabben, Pieters en Snelders. "Chemie van verslaving: een reis door de tijd." Chemie van
Verslaving (9-17)
1. Herhaalde pogingen om verslaving als een medische aandoening te definiëren en te
behandelen blijken samen te gaan met vormen van moralisering en stigmatisering van
verslaafden. Geef aan hoe het kan dat medicalisering, moralisering en stigmatisering
samen kunnen gaan.
Medicalisering: medische aandoening
Moralisering: bepalen wat goed en fout is (bv: verslaving is fout). JE trekt een oordel over
gedrag. Het gaat hierbij ook over een gebrek aan wilskracht
Stigmatiseren: uitsluiten (worden als minder gezien)
Kan samengaan: het is een ziekte maar er is nog steeds een keuze om te gaan drinken of niet.
Bijvoorbeeld als je weet dat je aanleg hebt en alsnog ervoor kiest om in die omgeving te raken en
te gaan drinken. Dan komt ook stigmatisering hierbij kijken.
2. Welke gevolgen had de groeiende populariteit van erfelijkheidsconcepten op het gebied
van ziekte en gezondheid voor de preventie en behandeling van verslaving in de eerste
helft van de twintigste eeuw?
Ze gaan ervan uit dat je de aanleg voor verslaving kan doorgeven. Mensen die geboren worden
hiermee (en weinig wilskracht hadden) weghouden uit een verleidelijke omgeving. Doordat ze
ervan overtuigd waren dat ze dit kon doorgeven en dit slechte mensen waren konden worden
gesteriliseerd of weggestopt in afgesloten delen van de stad.
3. In de naoorlogse periode (vanaf 1945) komt er vanuit de VS een nieuw ziektemodel voor
alcoholisme overwaaien. Dit model wordt en is nog steeds zeer invloedrijk in de
behandeling van alcoholverslaafden. Welk ziektemodel wordt bedoeld en hoe ziet het
eruit?
Jellinek model. Het is niet alleen maar biologisch maar ook psychologische en afhankelijk van de
omgeving.
Tegenwoordig: er is wel een biologische basis en je kan dus aanleg hebben, maar dit is niet de
enige verklaring van de verslaving. Ook de psychosociale omgeving set en setting.
Frank Dikotter (2004). Introduction. Narcotic Culture. A history of drugs in China. Chicago:
University of Chicago Press.
1. Welke elementen van de 'opium myth' beschrijven de auteurs?
- In de meeste gevallen bij opiumgebruik heeft het geen significant negatieve gevolgen op
gezondheid en levensduur.
- Verwarring van China met het opiumgebruik terwijl opiumgebruik ook in andere delen
op de wereld al plaatsvonden
- Het gebruik was eigenlijk voor de meeste mensen helemaal niet zo veel.
- Het is niet zo verslavend als gezegd wordt. Veel mensen gebruikten het ook gewoon af en
toe.
- Je bouwt niet veel tolerantie op. De dosis blijft redelijk hetzelfde bij opium.
- De sterkte was in China niet zo hoog.
- Veel focus op supply en … alsof ze allemaal
- Alle negatieve communicatie over opium werden andere middelen meer gebruikt,
heroïne bijvoorbeeld.
