Biologie samenvatting - Hoofdstuk 2: voeding en vertering - Biologie voor Jou (2 VWO)

Biologie hst 2 voeding en vertering
2.1 Voedingsmiddelen en voedingsstoffen | 92 t/m 95
Plantaardig of dierlijk
Voedingsmiddelen = alle producten die een mens eet en drinkt:
 Plantaardig: voedingsmiddelen afkomstig van planten of gemaakt van planten.
 Dierlijk: voedingsmiddelen afkomstig van dieren of van producten van dieren.

Let op:
Sojamelk is plantaardig (Sojabonen = peulvrucht)
Halvarine is plantaardig (Plantaardige olie, bv. Zonnebloempitten)

Functies van voedingsstoffen
Voedingsmiddelen bevatten voedingsstoffen = Stoffen die je lichaam nodig heeft voor energie, groei
en herstel.
Voedingsstoffen hebben 4 functies in je lichaam:
 Brandstof
o Leveren energie
 Bouwstof
o Nodig voor groei en ontwikkeling van je lichaam
o Nodig voor herstel bij verwondingen en beschadigingen – nieuwe cellen en weefsels
maken
 Reservestof
o Zijn niet direct nodig als bouwstof of brandstof
o Worden opgeslagen in je lichaam
 Beschermende stof
o Zorgen ervoor dat je niet ziek wordt

Zes groepen voedingsstoffen
 Eiwitten
 Koolhydraten
 Vetten
 Water
 Mineralen
 Vitaminen

Eiwitten
 Functie: belangrijke bouwstof
 Voor vorming van cytoplasma: veel eiwitten nodig
 Voor opbouw van spieren: eiwitten nodig
 Teveel eiwit  gebruikt als brandstof / omgezet in vet en dan opgeslagen reservestof
 Volle melk, kip, ei, amandelen, vis, kaas, kwark




Koolhydraten

,  Tot de koolhydraten behoren o.a. suikers, zetmeel en glycogeen
 Voedingsvezels zijn koolhydraten
 Functie: brandstof / bouwstof
 Teveel koolhydraten  omgezet in vet en opgeslagen als reservestof
 Biologie - Glucoseregeling - Bing video
 Aardappelen, pasta, brood, rijst (koolhydraten)
 Jam, vruchtensap (suiker)




Vetten
 Functie: (voornamelijk) brandstof, maar ook bouwstof en reservestof
 Teveel vetten  opgeslagen als reservestof (bv. Onder je huid)
Onverzadigde vetten: gezonder (avocado, zalm, olijfolie, noten)
Verzadigde vetten: ongezonder (Worstenbrood, chips, friet, mayonaise)

Water
 Lichaam bestaat 60% uit water
 Functie: belangrijke bouwstof
 Is nodig voor het vervoer van stoffen in je lichaam (worden dan opgelost)
 Dranken, fruit en sommige groenten

Mineralen
 Ook wel zouten genoemd
 Functie: bouwstof / beschermende stof, nodig om gezond te blijven
 Calcium (kalk- opbouw van botten- in melkproducten),
 Natrium (zout - brood, kaas)
 Magnesium (volkorenproducten, melkproducten, noten, groente, vlees)
 IJzer (Vlees, brood, groene groente)

Vitaminen
 Functie: bouwstof / beschermende stof
 Te weinig / te weinig vitaminen  ziek
 Groente en fruit




Voedingsvezel
 Verzamelnaam voor plantaardige stoffen die je lichaam niet kan verteren