Examenopdracht Systeemgericht werken 3.4.
Systeemgericht werken, 3.4
Naam: Corinde Huurman
Studienummer:
Docent:
Vak: Systeemgericht werken ,3.4
Datum:
2
, Examenopdracht Systeemgericht werken 3.4.
Module: Systeemgericht werken, 3.4
Organisatie: Ons Tweede Thuis
Werkveldcoach:
Leercoach:
2
, Examenopdracht Systeemgericht werken 3.4.
Inhoud
Inleiding..................................................................................................................................................4
1. Verslag systeemgerichte verkenning:.................................................................................................5
1.1. Systeempentagram......................................................................................................................5
1.2. Regulatieve cyclus van Strien.......................................................................................................9
1. Probleemstelling: screening en analyse: Wat is er aan de hand binnen het systeem.................9
2. Doelstelling en diagnose...........................................................................................................10
3. Plan: vaststellen van de wijze, aanpak, de methodiek, de middelen en het proces.................13
3.1. De algemene systeemtheorie/ de cybernetische benadering................................................13
3.2. Strategische en communicatieve benadering........................................................................15
3.3. De structurele benadering.....................................................................................................18
3.4. De narratieve en oplossingsgerichte benadering...................................................................21
3.5. De contextuele en intergenerationele benadering................................................................22
1.3. Keuze voor benadering screeningsgesprek................................................................................26
1.3.1. Het veranderingsperspectief..............................................................................................28
4. Actie: het uitvoeren van plan van aanpak.....................................................................................28
5. Evaluatie: het onderzoek of de aanpak heeft geholpen en hoe verder........................................29
Vier voorbeelden waarbij de interventie verbeterd kan worden.................................................32
Mijn Leerervaring:............................................................................................................................33
2. Toepassingsmogelijkheden systeemgerichte methodieken............................................................34
2.1. Keuze en verantwoording specifieke methodieken...................................................................34
2.2. Systeemgerichte methodieken toepasbaar op de casus............................................................37
3. Bronnen............................................................................................................................................39
2
, Examenopdracht Systeemgericht werken 3.4.
Inleiding
Voor de examenopdracht systeemgericht werken heb ik ernaar gestreefd om de leeruitkomsten aan te
tonen door alle beoordelingsaspecten te doorlopen.
In het eerste hoofdstuk wordt er een systeemverkenning gedaan door de systeempentagram en de
regulatieve cyclus van Strien (1986) te doorlopen aan de hand van de voorgesteld criteria. Door de
systeempentagram toe te passen wordt het mogelijk om volgens de vijf systeem naar de situatie te
kijken: individuele systeem, subsysteem, het gezin, het supra familiaire systeem en de omgeving.
De regulatieve cyclus van Strien (1986) wordt toegepast binnen de examenopdracht door de vijf fasen
te doorlopen, hierdoor lukte het mij om duidelijke structuur binnen de opdracht te houden. De vijf fasen
van Strien (1986) zijn: 1) de probleemstelling, 2) diagnose/ doelen, 3) plan, 4) de actie en 5) de
evaluatie.
In de derde fase van Strien worden de systeemgerichte benaderingen uitgewerkt en gekeken naar
een benadering die het meest passend is binnen de casus, hiervoor heb ik de contextuele of
intergenerationele benadering van Nagy (1957) gekozen. Door de casus volgens de vier dimensies
van Nagy (1957) te analyseren werd het voor mij als professional duidelijk wat voor het
veranderingsperspectief zou kunnen zorgen.
Binnen de vierde fase van Strien (1986) wordt de actie uitgevoerd waaronder het plan van aanpak
valt. In de bijlage staat het plan van aanpak beschreven. In de vijfde fase wordt er geëvalueerd hierin
wordt ook de feedback van de systeemleden meegenomen en de beoordelaars. In de bijlage staan de
formulieren van de beoordelaars. Aan het eind van de evaluatie heb ik mijn leerervaring
opgeschreven, wat vond ik goed gaan en wat vond ik lastiger om toe te passen en hoe kwam dit?
Tot slot wordt in het laatste deel van de examenopdracht aandacht besteedt aan twee methodieken
die toegepast kunnen worden in combinatie met de casus. Er wordt een koppeling beschreven tussen
praktijk en de theorie en worden de voor- en nadelen van de methodieken uitgeschreven.
Leeruitkomst systeemgericht werken:
Je bent in staat vanuit het systeemgerichte begrippenkader systeemgerichte methoden toe te
passen in familieverbanden.
Specifieke leeruitkomsten: systeemgericht werken
1. Je kunt het belangrijkste algemene begrippenkader en de werkzame principes van
systeemgerichte benaderingen toepassen bij het analyseren van een probleemsituatie in een
(gezin)systeem en op basis daarvan de veranderingsperspectieven toelichten.
2. Je kunt een systeemgericht gesprek voeren waarbij je laat zien dat je een effectieve en
evenwichtige werkrelatie legt met elk van de betrokkenen, structurerende en explorerende
gesprekstechnieken toepast, emoties reguleert en het gebruik van communicatieregels
stimuleert.
3. Je kunt op basis van feedback na afloop van een systeemgericht gesprek in
gesprekstechnische termen reflecteren op de communicatieve gebeurtenissen en over de
keuzes m.b.t. de eigen (niet-)gepleegde interventies en wijze van uitvoering.
4. Je kunt op basis van feedback en reflectie je ervaringen met het werken met verschillende
specifieke systeemgerichte hulpmiddelen (bijvoorbeeld genogram, gebruik escalatieladder,
triadisch schema) in praktijksituaties evalueren.
5. Je kunt de bruikbaarheid van tenminste twee hedendaagse systeemgerichte methodieken
voor de aanpak van een gezinssituatie waarin sprake is van sociale kwetsbaarheid
beoordelen en motiveren op basis van bronnenonderzoek.
2
Systeemgericht werken, 3.4
Naam: Corinde Huurman
Studienummer:
Docent:
Vak: Systeemgericht werken ,3.4
Datum:
2
, Examenopdracht Systeemgericht werken 3.4.
Module: Systeemgericht werken, 3.4
Organisatie: Ons Tweede Thuis
Werkveldcoach:
Leercoach:
2
, Examenopdracht Systeemgericht werken 3.4.
Inhoud
Inleiding..................................................................................................................................................4
1. Verslag systeemgerichte verkenning:.................................................................................................5
1.1. Systeempentagram......................................................................................................................5
1.2. Regulatieve cyclus van Strien.......................................................................................................9
1. Probleemstelling: screening en analyse: Wat is er aan de hand binnen het systeem.................9
2. Doelstelling en diagnose...........................................................................................................10
3. Plan: vaststellen van de wijze, aanpak, de methodiek, de middelen en het proces.................13
3.1. De algemene systeemtheorie/ de cybernetische benadering................................................13
3.2. Strategische en communicatieve benadering........................................................................15
3.3. De structurele benadering.....................................................................................................18
3.4. De narratieve en oplossingsgerichte benadering...................................................................21
3.5. De contextuele en intergenerationele benadering................................................................22
1.3. Keuze voor benadering screeningsgesprek................................................................................26
1.3.1. Het veranderingsperspectief..............................................................................................28
4. Actie: het uitvoeren van plan van aanpak.....................................................................................28
5. Evaluatie: het onderzoek of de aanpak heeft geholpen en hoe verder........................................29
Vier voorbeelden waarbij de interventie verbeterd kan worden.................................................32
Mijn Leerervaring:............................................................................................................................33
2. Toepassingsmogelijkheden systeemgerichte methodieken............................................................34
2.1. Keuze en verantwoording specifieke methodieken...................................................................34
2.2. Systeemgerichte methodieken toepasbaar op de casus............................................................37
3. Bronnen............................................................................................................................................39
2
, Examenopdracht Systeemgericht werken 3.4.
Inleiding
Voor de examenopdracht systeemgericht werken heb ik ernaar gestreefd om de leeruitkomsten aan te
tonen door alle beoordelingsaspecten te doorlopen.
In het eerste hoofdstuk wordt er een systeemverkenning gedaan door de systeempentagram en de
regulatieve cyclus van Strien (1986) te doorlopen aan de hand van de voorgesteld criteria. Door de
systeempentagram toe te passen wordt het mogelijk om volgens de vijf systeem naar de situatie te
kijken: individuele systeem, subsysteem, het gezin, het supra familiaire systeem en de omgeving.
De regulatieve cyclus van Strien (1986) wordt toegepast binnen de examenopdracht door de vijf fasen
te doorlopen, hierdoor lukte het mij om duidelijke structuur binnen de opdracht te houden. De vijf fasen
van Strien (1986) zijn: 1) de probleemstelling, 2) diagnose/ doelen, 3) plan, 4) de actie en 5) de
evaluatie.
In de derde fase van Strien worden de systeemgerichte benaderingen uitgewerkt en gekeken naar
een benadering die het meest passend is binnen de casus, hiervoor heb ik de contextuele of
intergenerationele benadering van Nagy (1957) gekozen. Door de casus volgens de vier dimensies
van Nagy (1957) te analyseren werd het voor mij als professional duidelijk wat voor het
veranderingsperspectief zou kunnen zorgen.
Binnen de vierde fase van Strien (1986) wordt de actie uitgevoerd waaronder het plan van aanpak
valt. In de bijlage staat het plan van aanpak beschreven. In de vijfde fase wordt er geëvalueerd hierin
wordt ook de feedback van de systeemleden meegenomen en de beoordelaars. In de bijlage staan de
formulieren van de beoordelaars. Aan het eind van de evaluatie heb ik mijn leerervaring
opgeschreven, wat vond ik goed gaan en wat vond ik lastiger om toe te passen en hoe kwam dit?
Tot slot wordt in het laatste deel van de examenopdracht aandacht besteedt aan twee methodieken
die toegepast kunnen worden in combinatie met de casus. Er wordt een koppeling beschreven tussen
praktijk en de theorie en worden de voor- en nadelen van de methodieken uitgeschreven.
Leeruitkomst systeemgericht werken:
Je bent in staat vanuit het systeemgerichte begrippenkader systeemgerichte methoden toe te
passen in familieverbanden.
Specifieke leeruitkomsten: systeemgericht werken
1. Je kunt het belangrijkste algemene begrippenkader en de werkzame principes van
systeemgerichte benaderingen toepassen bij het analyseren van een probleemsituatie in een
(gezin)systeem en op basis daarvan de veranderingsperspectieven toelichten.
2. Je kunt een systeemgericht gesprek voeren waarbij je laat zien dat je een effectieve en
evenwichtige werkrelatie legt met elk van de betrokkenen, structurerende en explorerende
gesprekstechnieken toepast, emoties reguleert en het gebruik van communicatieregels
stimuleert.
3. Je kunt op basis van feedback na afloop van een systeemgericht gesprek in
gesprekstechnische termen reflecteren op de communicatieve gebeurtenissen en over de
keuzes m.b.t. de eigen (niet-)gepleegde interventies en wijze van uitvoering.
4. Je kunt op basis van feedback en reflectie je ervaringen met het werken met verschillende
specifieke systeemgerichte hulpmiddelen (bijvoorbeeld genogram, gebruik escalatieladder,
triadisch schema) in praktijksituaties evalueren.
5. Je kunt de bruikbaarheid van tenminste twee hedendaagse systeemgerichte methodieken
voor de aanpak van een gezinssituatie waarin sprake is van sociale kwetsbaarheid
beoordelen en motiveren op basis van bronnenonderzoek.
2
