Samenvatting literatuur (H3, 4 & 5)
H3: Le Classicisme
Classicisme volgt op renaissance in Frankrijk in 17e eeuw → Le Grand Siècle. Klassieke
schrijvers → Molière, Racine en La Fontaine. Om van te leren en om op te voeden.
➢ Inspireren door literaire voorschriften van Griekse filosoof Aristoteles.
➢ Plaire et instruire (lering en vermaak) → leren door plezier te brengen.
➢ Katharsis (loutering) → geschokt door beelden, ervan leren en als beter mens weg.
Classicisme verbonden met Louis XIV:
➢ In 1661 koning en steeds meer macht → absolute macht.
➢ Belangrijkste auteurs uit deze tijd in dienst van Louis en werken in Versailles.
➢ Nadeel bevolking: leven in grote armoede door hoge belastingen.
➢ Voordeel bevolking: beter onderwijs → doel: protestantisme tegengaan.
➢ In 17e eeuw veel verschillende dialecten → Louis richt Académie Française →
helderheid en logica als kenmerken van Franse taal → doel: meer macht uitoefenen.
Molière produceerde veel toneelstukken, vooral komedies → motto = plaire et instruire.
→ Les précieuses ridicules verwijst naar geëmancipeerde vrouwen in Parijs over nieuwe
omgangsvormen tussen man en vrouw en de ideale man.
Jean Racine beroemd om tragedies → klassieke oudheid + bijbel als belangrijkste inspiratie.
Belangrijkste eis van classicistisch toneel is la règle des trois unités (regel van 3 eenheden).
➢ Verhaal moet afspelen binnen 24 uur (tijd), op 1 plek (plaats) en beperken tot
verhaallijn (handeling).
➢ Ook bienséance (welvoeglijkheid): geen bloed vloeien op toneel en schokkende
beelden verhullen.
➢ Katharsis: toeschouwer moet iets leren van fouten en ellende van personages.
Schrijvers uiten kritiek op macht in 17e eeuw via literaire middelen → fabel.
→ Aesopus schreef dierenverhalen met menselijk gedrag op symbolische manier.
→ Jean de la Fontaine sluit aan bij plaire et instruire → La Fontaine amuseert met
dierenverhaal en houdt tegelijkertijd spiegel voor.
Komedie vrolijk theaterstuk om te amuseren → gaan over gewone mensen in spreektaal
→ in classicisme om toeschouwers een les te leren.
Tragedie ernstig toneelstuk met verhaal dat slecht afloopt → taal verheven en levensles.
Fabel verhaal/gedicht waarin dieren met menselijke eigenschappen hoofdrol spelen
→ duidelijk moraal of boodschap.
H4: Le Siècle des Lumières (verlichting)
Verlichting begint in 1715 met dood Louis XIV en duurt tot einde 18e eeuw.
→ tijdens regering Louis XIV kunst en literatuur belangrijkste doel imago koning promoten.
→ na dood literatuur vrijer en makkelijker om revolutionaire ideeën te uiten.
Filosofen en schrijvers streven naar vrijheid van meningsuiting, tolerantie en gelijkheid. Alles
moet getoetst aan eigen, kritische geest.
H3: Le Classicisme
Classicisme volgt op renaissance in Frankrijk in 17e eeuw → Le Grand Siècle. Klassieke
schrijvers → Molière, Racine en La Fontaine. Om van te leren en om op te voeden.
➢ Inspireren door literaire voorschriften van Griekse filosoof Aristoteles.
➢ Plaire et instruire (lering en vermaak) → leren door plezier te brengen.
➢ Katharsis (loutering) → geschokt door beelden, ervan leren en als beter mens weg.
Classicisme verbonden met Louis XIV:
➢ In 1661 koning en steeds meer macht → absolute macht.
➢ Belangrijkste auteurs uit deze tijd in dienst van Louis en werken in Versailles.
➢ Nadeel bevolking: leven in grote armoede door hoge belastingen.
➢ Voordeel bevolking: beter onderwijs → doel: protestantisme tegengaan.
➢ In 17e eeuw veel verschillende dialecten → Louis richt Académie Française →
helderheid en logica als kenmerken van Franse taal → doel: meer macht uitoefenen.
Molière produceerde veel toneelstukken, vooral komedies → motto = plaire et instruire.
→ Les précieuses ridicules verwijst naar geëmancipeerde vrouwen in Parijs over nieuwe
omgangsvormen tussen man en vrouw en de ideale man.
Jean Racine beroemd om tragedies → klassieke oudheid + bijbel als belangrijkste inspiratie.
Belangrijkste eis van classicistisch toneel is la règle des trois unités (regel van 3 eenheden).
➢ Verhaal moet afspelen binnen 24 uur (tijd), op 1 plek (plaats) en beperken tot
verhaallijn (handeling).
➢ Ook bienséance (welvoeglijkheid): geen bloed vloeien op toneel en schokkende
beelden verhullen.
➢ Katharsis: toeschouwer moet iets leren van fouten en ellende van personages.
Schrijvers uiten kritiek op macht in 17e eeuw via literaire middelen → fabel.
→ Aesopus schreef dierenverhalen met menselijk gedrag op symbolische manier.
→ Jean de la Fontaine sluit aan bij plaire et instruire → La Fontaine amuseert met
dierenverhaal en houdt tegelijkertijd spiegel voor.
Komedie vrolijk theaterstuk om te amuseren → gaan over gewone mensen in spreektaal
→ in classicisme om toeschouwers een les te leren.
Tragedie ernstig toneelstuk met verhaal dat slecht afloopt → taal verheven en levensles.
Fabel verhaal/gedicht waarin dieren met menselijke eigenschappen hoofdrol spelen
→ duidelijk moraal of boodschap.
H4: Le Siècle des Lumières (verlichting)
Verlichting begint in 1715 met dood Louis XIV en duurt tot einde 18e eeuw.
→ tijdens regering Louis XIV kunst en literatuur belangrijkste doel imago koning promoten.
→ na dood literatuur vrijer en makkelijker om revolutionaire ideeën te uiten.
Filosofen en schrijvers streven naar vrijheid van meningsuiting, tolerantie en gelijkheid. Alles
moet getoetst aan eigen, kritische geest.
