Deel 1 Bedrijven in actie
Hoofdstuk 1 Organisaties werken dankzij informatie
§1 De organisatie
Een organisatie bestaat dankzij het feit dat ze voorziet in een behoefte. Dit kan zowel een
dienst als een product zijn.
Soorten organisaties
Een organisatie is een samenwerkingsverband waarin mensen, met beschikbare
hulpmiddelen, 1 of meer gemeenschappelijke doelen realiseren. Met het leveren van een
product of dienst levert een organisatie iets wat waarde heeft voor haar afnemer of klant. Het
leveren van die toegevoegde waarde is de kern van het bestaan van een organisatie.
Een op het maken van winst gerichte organisatie is een profitorganisatie, ook wel bedrijf of
onderneming genoemd. Een onderneming is een organisatie die voor eigen rekening en
risico, met winst als doelstelling, producten en/of diensten levert.
Binnen de ondernemingen zijn er bedrijven die direct zakendoen met consumenten, zoals
een supermarkt. Dit zijn business-to-consumer-bedrijven. Er zijn ook bedrijven die alleen
zakendoen met andere bedrijven, zoals een grote producent van melkproducten. Dan is er
sprake van business-to-business.
Een organisatie zonder winstoogmerk is een non-profitorganisatie. Een non-
profitorganisatie realiseert maatschappelijke doelen door het verlenen van diensten.
Er zijn 2 soorten non-profitorganisaties. Allereerst zijn er verschillende overheidsinstanties
die worden gefinancierd met belastinggeld. Daarnaast zijn er non-gouvernementele
organisaties (NGO’s), die geld krijgen van de overheid of uit giften. Zoals kerken,
jeugdverenigingen en de Vereniging Natuurmonumenten.
Bedrijfsprocessen en informatievoorziening zijn van toepassing in alle typen organisaties.
Beeld van een organisatie
Voor organisaties is informatievoorziening zo belangrijk dat ze er veel energie, tijd en geld in
investeren. Niemand in de organisatie functioneert nog zonder informatie en de
medewerkers zijn steeds nadrukkelijker kennis- en informatieverwerkers. De processen
binnen een bedrijf, de bedrijfsprocessen, staan niet op zichzelf. Samen zorgen ze voor het
functioneren van de organisatie.
, In een organisatie zijn in het algemeen 3 soorten stromen te onderscheiden: een goederen-
en/of dienstenstroom, geldstroom en gegevensstroom. De gegevensstroom is niet alleen
een zelfstandige stroom, de gegevensstroom loopt ook steeds parallel aan de geld- en de
goederen- of dienstenstroom. De gegevensstroom bevat dan de gegevens over het geld en
de goederen of diensten waaraan hij parallel loopt. De gegevensstroom representeert zo in
de administratie de geld- en goederenstroom.
Transformatieproces
Alle organisaties ontvangen productiefactoren, zoals arbeid, grondstoffen, kapitaal en
informatie, en zetten deze om in producten en/of diensten. Dit heet een omzettingsproces of
transformatieproces.
- Bij de productiefactor arbeid gaat het om de inzet van mensen.
- Met de productiefactor grondstoffen worden naast de basisstoffen om het product te
maken ook energie, halffabricaten, hulpstoffen en dergelijke bedoeld.
- De factor kapitaal betreft het aanwezige geld, investeringen van derden in het bedrijf
en productiemiddelen als machines en gebouwen.
- Informatie gaat over de gegevens die zaken betreffen als de inkoop- en
verkoopmarkten, concurrenten, klanten, overheidsregels, fiscale regelgeving,
wetgeving, gegevens over de arbeidsmarkt en andere voor het bedrijf wezenlijke
informatie.
- De uitvoer, het eindresultaat van het transformatieproces, wordt als geproduceerd
product of geproduceerde dienst geleverd aan de klant.
De uitvoer van een onderneming bestaat ook nog uit andere zaken, waarop een
onderneming wel beoordeeld wordt. Bij arbeid gaat het om uittredende mensen. Naast de
genoemde eindproducten wordt er ook afval, lawaai en vervuiling geproduceerd. Denk bij
kapitaal ook aan afgeschreven productiemiddelen en rendement. Bij informatie gaat het nog
om zaken als verantwoording en verslaglegging, publieke relaties en reclame.
§2 Bedrijfsproces: daar waar de actie is
Om zicht te krijgen op de manier waarop de werkzaamheden in de organisatie verlopen en
activiteiten samen tot een resultaat leiden, worden deze gestructureerd in bedrijfsprocessen.
Het bedrijfsproces
Een bedrijfsproces is een op het realiseren van een specifiek doel gerichte
aaneenschakeling van activiteiten die in een organisatie worden uitgevoerd. Het te
realiseren doel is het verrichten van een dienst of de productie/levering van goederen aan