S5: Denken II
Overzicht les:
Wanen
Piekeren
Autobiografisch geheugen
Wanen
Denkstoornissen:
• een term uit de psychiatrie en psychologie
• kan alleen voorkomen of symptoom zijn van breder psychisch ziektebeeld
• 2 soorten:
- Inhoudelijke denkstoornissen: inhoud van gedachten (wanen)
Mensen hebben bepaalde opvattingen die kunnen het op een heldere
manier overbrengen
− Formele denkstoornissen: vorm van denken of de gedachtegang
voor de omgeving moeilijk te volgen (bv. verhoogd associatief
denken)
-> Komen meestal samen voor
Wanen = Een eigenzinnige en ongewone opvatting die niet
overeenkomst met de werkelijkheid, waaraan met stellige
overtuiging wordt vastgehouden, ondanks het bewijs van het
tegendeel en ondanks de opvatting niet gedeeld wordt door
anderen -> mensen zijn heel sterk er van overtuigd ondanks het
tegendeel
(bepaalde overtuigingen kunnen hebben over zich zelf of iets anders
en de omgeving kan overtuiging niet veranderen)
Manifestatie: wanen komt vaak voor bij:
− Psychiatrische stoornissen: Schizofrenie en psychose, depressie,
bipolaire stoornissen
− Niet-psychiatrische stoornissen: hersenletsel, intoxicatie,
somatische aandoeningen (oude mensen zie je dit vaker,
persoon is heel verward-> veroorzaakt door een nier bv)
Fenomologie:
Paranoïde wanen:
Achtervolgingswaan: de overtuiging dat anderen je bespieden,
pesten, tegen je samenzweren. Meestal gaat het om het gevoel
dat spionnen, buren, God of de duivel je bedreigen of benadelen
, Betrekkingswaan: De overtuiging dat dagelijkse normale
dingen op jou betrekking hebben, je willen ontmaskeren.
Liedjes op de radio, tekst van het nieuws is er om jou te
pesten of te identificeren
Grootheidswaan: De opvatting dat je zelf extreem mooi, getalenteerd of
belangrijk bent. Je krijgt die boodschap
Erotomanie (syndroom van de Clérambault)
De opvatting van een persoon (meestal een vrouw) dat een bekendheid
verliefd is op haar (hem). Meetsal kent de patiënt deze bekendheid niet
persoonlijk. Kan tot stalken leiden
Bizarre wanen: feitelijke onmogelijke ideeën over goden of buitenaardse
wezens
Welke Denkfouten zijn belangrijk bij het ontwikkelen van wanen?
Denkfouten + wanen
3soorten denkfouten:
• TOM
• Attributiestijl
• JTC
1. ToM/ Theory of Mind
ToM is het menselijk vermogen om zich een beeld te vormen van het
perspectief van een ander. Men maakt gebruik van ToM wanneer men
beschrijft wat een ander ziet, voelt of denkt vanuit zijn perspectief. ToM is
daarom een noodzakelijke vaardigheid om bijvoorbeeld empathisch te
kunnen zijn.
Door iemand anders zijn perspectief te bekijken. Iemand is kwaad en je
kan dat gevoel van iemand voelen. -> dit is de basis van onze empathische
vaardigheden.
Als je dit niet zou kunnen de gevoelens niet kunnen aanvoelen dan is dit
heel lastig.
- Mentaliseren: dat je het gedrag van jezelf en dat van anderen
probeert te begrijpen door het te koppelen aan onze mentale
toestanden.
- Mentale toestanden = emoties, overtuigingen, wensen & gedachten
- Mentaliseren vraagt een goede ToM -> Het gedrag van iemand
kunnen voorspellen.
- Vb. Je ziet het gedrag en je weet die is verveeld
Er zijn een aantal taakjes om te zien hoe dat het zit met iemand zijn
Overzicht les:
Wanen
Piekeren
Autobiografisch geheugen
Wanen
Denkstoornissen:
• een term uit de psychiatrie en psychologie
• kan alleen voorkomen of symptoom zijn van breder psychisch ziektebeeld
• 2 soorten:
- Inhoudelijke denkstoornissen: inhoud van gedachten (wanen)
Mensen hebben bepaalde opvattingen die kunnen het op een heldere
manier overbrengen
− Formele denkstoornissen: vorm van denken of de gedachtegang
voor de omgeving moeilijk te volgen (bv. verhoogd associatief
denken)
-> Komen meestal samen voor
Wanen = Een eigenzinnige en ongewone opvatting die niet
overeenkomst met de werkelijkheid, waaraan met stellige
overtuiging wordt vastgehouden, ondanks het bewijs van het
tegendeel en ondanks de opvatting niet gedeeld wordt door
anderen -> mensen zijn heel sterk er van overtuigd ondanks het
tegendeel
(bepaalde overtuigingen kunnen hebben over zich zelf of iets anders
en de omgeving kan overtuiging niet veranderen)
Manifestatie: wanen komt vaak voor bij:
− Psychiatrische stoornissen: Schizofrenie en psychose, depressie,
bipolaire stoornissen
− Niet-psychiatrische stoornissen: hersenletsel, intoxicatie,
somatische aandoeningen (oude mensen zie je dit vaker,
persoon is heel verward-> veroorzaakt door een nier bv)
Fenomologie:
Paranoïde wanen:
Achtervolgingswaan: de overtuiging dat anderen je bespieden,
pesten, tegen je samenzweren. Meestal gaat het om het gevoel
dat spionnen, buren, God of de duivel je bedreigen of benadelen
, Betrekkingswaan: De overtuiging dat dagelijkse normale
dingen op jou betrekking hebben, je willen ontmaskeren.
Liedjes op de radio, tekst van het nieuws is er om jou te
pesten of te identificeren
Grootheidswaan: De opvatting dat je zelf extreem mooi, getalenteerd of
belangrijk bent. Je krijgt die boodschap
Erotomanie (syndroom van de Clérambault)
De opvatting van een persoon (meestal een vrouw) dat een bekendheid
verliefd is op haar (hem). Meetsal kent de patiënt deze bekendheid niet
persoonlijk. Kan tot stalken leiden
Bizarre wanen: feitelijke onmogelijke ideeën over goden of buitenaardse
wezens
Welke Denkfouten zijn belangrijk bij het ontwikkelen van wanen?
Denkfouten + wanen
3soorten denkfouten:
• TOM
• Attributiestijl
• JTC
1. ToM/ Theory of Mind
ToM is het menselijk vermogen om zich een beeld te vormen van het
perspectief van een ander. Men maakt gebruik van ToM wanneer men
beschrijft wat een ander ziet, voelt of denkt vanuit zijn perspectief. ToM is
daarom een noodzakelijke vaardigheid om bijvoorbeeld empathisch te
kunnen zijn.
Door iemand anders zijn perspectief te bekijken. Iemand is kwaad en je
kan dat gevoel van iemand voelen. -> dit is de basis van onze empathische
vaardigheden.
Als je dit niet zou kunnen de gevoelens niet kunnen aanvoelen dan is dit
heel lastig.
- Mentaliseren: dat je het gedrag van jezelf en dat van anderen
probeert te begrijpen door het te koppelen aan onze mentale
toestanden.
- Mentale toestanden = emoties, overtuigingen, wensen & gedachten
- Mentaliseren vraagt een goede ToM -> Het gedrag van iemand
kunnen voorspellen.
- Vb. Je ziet het gedrag en je weet die is verveeld
Er zijn een aantal taakjes om te zien hoe dat het zit met iemand zijn
