Aantekeningen lessen Klinisch Redeneren
Werkgroep 1 – 2/9/24
Curatief = genezen.
Palliatief = behoud van kwaliteit van leven.
Mevr. krijg te horen dat zij de ziekte van alzheimer heeft. Palliatieve
zorg.
Mevr. is dermate zwak dat ze besluit te stoppen met antibiotica. Palliatieve
Haar leven is mooi geweest. zorg.
Mevr. heeft ten gevolge van een auto ongeval een dwarslaesie Curatieve
opgelopen. zorg.
Mevr. heeft te horen gekregen dat ze uitzaaiingen heeft, die niet Palliatieve
genezen kunnen worden. zorg.
Dhr. heeft een darmtumor, deze is met succes operatief verwijderd. Curatieve
Een nabehandeling is niet nodig. zorg.
Terminale zorg: laatste 3 maanden voor je overlijdt.
Suprise question: hulpmiddel om de palliatieve fase te markeren: in hoeverre
zou het mij verbazen als deze zorgvrager binnen een jaar overleden is.
- Vaak gebruikt bij COPD, Hartfalen, Kwetsbare ouderen -> scheidingslijn
tussen palliatief en curatief is hier lastig te bepalen!
Palliatieve zorg bestaat uit 3 hoofdfases (totaal 5 onderdelen)
- Palliatieve fase (ziektegericht/symptoomgericht), stervensfase en
nazorgfase
Palliatieve zorg is multidimensionale zorg; bestaat uit gebieden/domeinen
- Lichamelijk, psychisch, sociaal, spiritueel/existentieel
- Met spiritueel/existentieel wordt bedoeld; levensvragen, reflecteren op je
leven, geloof
Ziektegerichte palliatie; behandeling op ziekte zelf, bv. tumor verwijderen.
Symptoomgerichte palliatie; symptomen bestrijden, bv. medicatie voor pijn
van de tumor.
Thema’s palliatieve zorg
Thema: kwaliteit van Niet alleen richten op lichamelijk, maar ook sociale en
leven psychische aspecten
Thema: Pijn, misselijkheid, vermoeidheid etc. -> hoe maak je
symptoommanagement het draagbaar voor de cliënt
Thema: anticiperen Proactieve benadering van klachten en problemen die
in de nabije toekomst verwacht (kunnen) worden
Thema: autonomie Cliënt beslist zelf over de grenzen van behandeling
Thema: integraal en Niet alleen gericht op somatische aspecten, maar ook
multidimensioneel verwerking, zingeving
Thema: zorg voor Rouwproces, begeleiding
naasten
,Casus mevr. Dubois
Predisponerende Uitlokkende Onderhoudende factoren
factoren (risicofactoren factoren
op ontstaan van) ->
<- -------------------
Risicofactoren van Ontlokkende factoren De in stand houdende
slaapproblemen, zoals: van slaapproblemen, slaapproblemen, zoals:
bepaalde vormen van zoals: slechte verkeerde slaaphygiëne,
kanker, slechte lichamelijke slaaphouding, frequente slaap- en waaktijden,
toestand etc. piekeren, pijn etc. angst om niet te slapen
Vermoeidheid grootste impact op het leven!!
Werkgroep 2 – 3/9/24
Ziektegerichte palliatie: verwijderen van de ziekte -> bv. bestraling.
Symptoomgerichte palliatie: symptomen bestrijden -> bv. pijnbestrijding.
Palliatie in stervenfase: kwaliteit van sterven, kijken naar wensen zorgvrager,
symptomen in de gaten houden.
Nazorg: evaluatiegesprekje, praktische zaken zoals wel of niet opbaren in
verpleeghuis, met familie meekijken, kamer opruimen in verpleeghuis etc.
Voorbeeld Ziektegerichte palliatie Symptoomgerichte
palliatie
Mevr. heeft een gemetastaseerd Bestraling tegen Longontsteking
darmcarnicoom. Ze krijgt kanker. behandelen ->
vervolgens een pneumonie antibiotica
(=longontsteking). Mevr. heeft
vooral last van Benauwdheidsklachten
benauwdheidsklachten. verminderen -> puffers,
antibiotica, hoger in bed
zitten, op zij liggen,
raam openzetten
Onlangs is bij dhr. een Operatief verwijderen Obstipatie bestrijden ->
darmcarnicoom geconstateerd. van de carnicoom movicolon zakje,
Een curatieve behandeling is leefstijladviezen; vezels
niet meer mogelijk. Dhr. heeft eten, drinken, gezond
veel last van obstipatie tgv de eten
, tumor in zijn darm.
Onlangs is bij mevr. een Bestraling tegen Pijn bestrijden ->
darmcarnicoom geconstateerd kanker. medicatie
met metastasen in het
peritoneum (= buikvlies). Mevr
heeft veel last van pijnklachten.
Juist/onjuist.
De venapunctie wordt bij voorkeur afgenomen bij een Juist.
bloedvat op de onderarm in plaats van in de hand
Bloedafname moet altijd met handschoenen gebeuren Onjuist.
Een zorgvrager die bloedverdunners gebruikt, moet na Onjuist -> 5
bloedafname de insteek minimaal 2 minuten afdrukken minuten!
Bij bloedafname voor een bloedkweek is desinfectie van Juist -> anders
de huid noodzakelijk andere bacteriën
erbij evt.
Bloedafname mag worden uitgevoerd in de arm waar een Onjuist.
infuus is ingebracht
Tijdens prikken ontstaat een zwelling, wat doe je?
Stoppen en een beetje druk uitoefenen.
- Je hebt door het vat heen geprikt -> gaat lekken -> bloeduitstorting ->
blauwe plek.
De ader die je aan wilt prikken voelt hard aan, wat doe je?
NIET prikken.
- Conditie van de vaatwand is niet optimaal -> zoek een andere ader.
De ader wordt onvoldoende zichtbaar of voelbaar, wat doe je?
- Stuwband aanbrengen
- Zorgvrager enkele malen vuist laten openen en sluiten
- Arm laten hanger, onder harthoogte
- Kloppen op de aan te prikken plaats
- Warme doek
Werkgroep 3 – 10/9/24
Pijn
- Beschermen van het lichaam
- Acute pijn: weefselschade
- Weefselherstel; pijn neemt af
- Chronische pijn; pijn > 3 maanden
Nociceptieve pijn: ontstaat bij weefselschade.
- Bv. hitte, chemisch, koude etc.
- Stekend, kloppend, zurend, krampend
- Kan komen vanuit huid, spieren, organen vooral peritoneum, pleura,
periost
Referred pain, gerefereerde pijn: pijn wordt NIET gevoeld op plek van
weefselschade.
- Bv. pijn in linkerschouder, arm en kaak bij hartinfarct
- Bv. pijn in onderrug bij baarmoeder
Neuro pathische pijn: veroorzaakt door zenuwschade -> gewaarwording van
pijn
, - Brandend, tintelend, hyperalgesie
- Bv. diabetische neuropathie
- Bv. tintelde arm bij telefoonbotje gestoten
- Bv. fantoompijn
Juist/onjuist
Uit onderzoek blijkt dat verpleegkundigen Juist.
gedragsuitingen zoals huilen en schreeuwen als
meest betrouwbare indicatoren beschouwen bij
vaststellen van pijn
De VAS-score is een voorbeeld van uni Juist.
dimensionale pijnschaal - VAS: score met gezichtjes
- Uni dimensionale pijnschaal: je
kijkt alleen naar de mate van
pijn, je vraagt verder niks uit
zoals samenhang pijn, hoelang
de pijn, wat voor gevoel geeft
het etc.
Volgens de theorie de cirkel van Loeser ontstaat Onjuist.
pijnuiting bij de cliënt als direct gevolg van - Bij nociceptie heb je nog niet
nociceptie door dat je pijn hebt
- Nociceptie ->
pijngewaarwording ->
pijnbeleving -> pijngedrag
Zelfrapportage is in de meeste gevallen een Juist.
betrouwbaar assessment om pijn te meten - Pijn uitvragen
- Als dat niet kan bij mensen die
beperkt zijn of verder zijn in
dementie, dan kijken naar
lichaamstaal -> hoe ze zitten,
geluid, autonome
veranderingen, bloeddruk,
bleek zijn etc.
Bij de VAS-schaal wordt aan de zorgvrager Onjuist.
gevraagd om een cijfer van 0 tm 10 te geven - Bij VAS moeten ze het
aan de mate van pijn aangeven met gezichtjes
- 0 tm 10 is NRS
- Onder de 4 is acceptabel, geen
extra pijnmedicatie toedienen
De ALTIS-methode is geschikt om toe te passen Juist.
bij de pijnanamese - A; aard van de pijn (oorzaak)
- L; locatie van de pijn
- T; tijdsduur
- I; intensiteit en impact
- S; samenhang
Werkgroep 1 – 2/9/24
Curatief = genezen.
Palliatief = behoud van kwaliteit van leven.
Mevr. krijg te horen dat zij de ziekte van alzheimer heeft. Palliatieve
zorg.
Mevr. is dermate zwak dat ze besluit te stoppen met antibiotica. Palliatieve
Haar leven is mooi geweest. zorg.
Mevr. heeft ten gevolge van een auto ongeval een dwarslaesie Curatieve
opgelopen. zorg.
Mevr. heeft te horen gekregen dat ze uitzaaiingen heeft, die niet Palliatieve
genezen kunnen worden. zorg.
Dhr. heeft een darmtumor, deze is met succes operatief verwijderd. Curatieve
Een nabehandeling is niet nodig. zorg.
Terminale zorg: laatste 3 maanden voor je overlijdt.
Suprise question: hulpmiddel om de palliatieve fase te markeren: in hoeverre
zou het mij verbazen als deze zorgvrager binnen een jaar overleden is.
- Vaak gebruikt bij COPD, Hartfalen, Kwetsbare ouderen -> scheidingslijn
tussen palliatief en curatief is hier lastig te bepalen!
Palliatieve zorg bestaat uit 3 hoofdfases (totaal 5 onderdelen)
- Palliatieve fase (ziektegericht/symptoomgericht), stervensfase en
nazorgfase
Palliatieve zorg is multidimensionale zorg; bestaat uit gebieden/domeinen
- Lichamelijk, psychisch, sociaal, spiritueel/existentieel
- Met spiritueel/existentieel wordt bedoeld; levensvragen, reflecteren op je
leven, geloof
Ziektegerichte palliatie; behandeling op ziekte zelf, bv. tumor verwijderen.
Symptoomgerichte palliatie; symptomen bestrijden, bv. medicatie voor pijn
van de tumor.
Thema’s palliatieve zorg
Thema: kwaliteit van Niet alleen richten op lichamelijk, maar ook sociale en
leven psychische aspecten
Thema: Pijn, misselijkheid, vermoeidheid etc. -> hoe maak je
symptoommanagement het draagbaar voor de cliënt
Thema: anticiperen Proactieve benadering van klachten en problemen die
in de nabije toekomst verwacht (kunnen) worden
Thema: autonomie Cliënt beslist zelf over de grenzen van behandeling
Thema: integraal en Niet alleen gericht op somatische aspecten, maar ook
multidimensioneel verwerking, zingeving
Thema: zorg voor Rouwproces, begeleiding
naasten
,Casus mevr. Dubois
Predisponerende Uitlokkende Onderhoudende factoren
factoren (risicofactoren factoren
op ontstaan van) ->
<- -------------------
Risicofactoren van Ontlokkende factoren De in stand houdende
slaapproblemen, zoals: van slaapproblemen, slaapproblemen, zoals:
bepaalde vormen van zoals: slechte verkeerde slaaphygiëne,
kanker, slechte lichamelijke slaaphouding, frequente slaap- en waaktijden,
toestand etc. piekeren, pijn etc. angst om niet te slapen
Vermoeidheid grootste impact op het leven!!
Werkgroep 2 – 3/9/24
Ziektegerichte palliatie: verwijderen van de ziekte -> bv. bestraling.
Symptoomgerichte palliatie: symptomen bestrijden -> bv. pijnbestrijding.
Palliatie in stervenfase: kwaliteit van sterven, kijken naar wensen zorgvrager,
symptomen in de gaten houden.
Nazorg: evaluatiegesprekje, praktische zaken zoals wel of niet opbaren in
verpleeghuis, met familie meekijken, kamer opruimen in verpleeghuis etc.
Voorbeeld Ziektegerichte palliatie Symptoomgerichte
palliatie
Mevr. heeft een gemetastaseerd Bestraling tegen Longontsteking
darmcarnicoom. Ze krijgt kanker. behandelen ->
vervolgens een pneumonie antibiotica
(=longontsteking). Mevr. heeft
vooral last van Benauwdheidsklachten
benauwdheidsklachten. verminderen -> puffers,
antibiotica, hoger in bed
zitten, op zij liggen,
raam openzetten
Onlangs is bij dhr. een Operatief verwijderen Obstipatie bestrijden ->
darmcarnicoom geconstateerd. van de carnicoom movicolon zakje,
Een curatieve behandeling is leefstijladviezen; vezels
niet meer mogelijk. Dhr. heeft eten, drinken, gezond
veel last van obstipatie tgv de eten
, tumor in zijn darm.
Onlangs is bij mevr. een Bestraling tegen Pijn bestrijden ->
darmcarnicoom geconstateerd kanker. medicatie
met metastasen in het
peritoneum (= buikvlies). Mevr
heeft veel last van pijnklachten.
Juist/onjuist.
De venapunctie wordt bij voorkeur afgenomen bij een Juist.
bloedvat op de onderarm in plaats van in de hand
Bloedafname moet altijd met handschoenen gebeuren Onjuist.
Een zorgvrager die bloedverdunners gebruikt, moet na Onjuist -> 5
bloedafname de insteek minimaal 2 minuten afdrukken minuten!
Bij bloedafname voor een bloedkweek is desinfectie van Juist -> anders
de huid noodzakelijk andere bacteriën
erbij evt.
Bloedafname mag worden uitgevoerd in de arm waar een Onjuist.
infuus is ingebracht
Tijdens prikken ontstaat een zwelling, wat doe je?
Stoppen en een beetje druk uitoefenen.
- Je hebt door het vat heen geprikt -> gaat lekken -> bloeduitstorting ->
blauwe plek.
De ader die je aan wilt prikken voelt hard aan, wat doe je?
NIET prikken.
- Conditie van de vaatwand is niet optimaal -> zoek een andere ader.
De ader wordt onvoldoende zichtbaar of voelbaar, wat doe je?
- Stuwband aanbrengen
- Zorgvrager enkele malen vuist laten openen en sluiten
- Arm laten hanger, onder harthoogte
- Kloppen op de aan te prikken plaats
- Warme doek
Werkgroep 3 – 10/9/24
Pijn
- Beschermen van het lichaam
- Acute pijn: weefselschade
- Weefselherstel; pijn neemt af
- Chronische pijn; pijn > 3 maanden
Nociceptieve pijn: ontstaat bij weefselschade.
- Bv. hitte, chemisch, koude etc.
- Stekend, kloppend, zurend, krampend
- Kan komen vanuit huid, spieren, organen vooral peritoneum, pleura,
periost
Referred pain, gerefereerde pijn: pijn wordt NIET gevoeld op plek van
weefselschade.
- Bv. pijn in linkerschouder, arm en kaak bij hartinfarct
- Bv. pijn in onderrug bij baarmoeder
Neuro pathische pijn: veroorzaakt door zenuwschade -> gewaarwording van
pijn
, - Brandend, tintelend, hyperalgesie
- Bv. diabetische neuropathie
- Bv. tintelde arm bij telefoonbotje gestoten
- Bv. fantoompijn
Juist/onjuist
Uit onderzoek blijkt dat verpleegkundigen Juist.
gedragsuitingen zoals huilen en schreeuwen als
meest betrouwbare indicatoren beschouwen bij
vaststellen van pijn
De VAS-score is een voorbeeld van uni Juist.
dimensionale pijnschaal - VAS: score met gezichtjes
- Uni dimensionale pijnschaal: je
kijkt alleen naar de mate van
pijn, je vraagt verder niks uit
zoals samenhang pijn, hoelang
de pijn, wat voor gevoel geeft
het etc.
Volgens de theorie de cirkel van Loeser ontstaat Onjuist.
pijnuiting bij de cliënt als direct gevolg van - Bij nociceptie heb je nog niet
nociceptie door dat je pijn hebt
- Nociceptie ->
pijngewaarwording ->
pijnbeleving -> pijngedrag
Zelfrapportage is in de meeste gevallen een Juist.
betrouwbaar assessment om pijn te meten - Pijn uitvragen
- Als dat niet kan bij mensen die
beperkt zijn of verder zijn in
dementie, dan kijken naar
lichaamstaal -> hoe ze zitten,
geluid, autonome
veranderingen, bloeddruk,
bleek zijn etc.
Bij de VAS-schaal wordt aan de zorgvrager Onjuist.
gevraagd om een cijfer van 0 tm 10 te geven - Bij VAS moeten ze het
aan de mate van pijn aangeven met gezichtjes
- 0 tm 10 is NRS
- Onder de 4 is acceptabel, geen
extra pijnmedicatie toedienen
De ALTIS-methode is geschikt om toe te passen Juist.
bij de pijnanamese - A; aard van de pijn (oorzaak)
- L; locatie van de pijn
- T; tijdsduur
- I; intensiteit en impact
- S; samenhang
