Blok 4 samenvatting kennis
Vrije tijd en de grote stad
Inhoudsopgave
Blok 4 samenvatting kennis..................................................................................................................................................... 1
Planning komende 8 weken..................................................................................................................................................... 3
Weken..................................................................................................................................................................................... 3
Leerdoelen.............................................................................................................................................................................. 3
Hoofdstukken.......................................................................................................................................................................... 3
Week 1.................................................................................................................................................................................... 3
Week 2.................................................................................................................................................................................... 3
Week 3.................................................................................................................................................................................... 3
Week 4.................................................................................................................................................................................... 3
Week 5.................................................................................................................................................................................... 3
Week 6.................................................................................................................................................................................... 3
Week 1 – bestuursrecht.......................................................................................................................................................... 4
H1. Inleiding bestuursrecht..............................................................................................................................................................4
H2. Bevoegdheidsverkrijging...........................................................................................................................................................4
H3. Belanghebbende........................................................................................................................................................................4
H4. Het besluit.................................................................................................................................................................................5
H5. De beschikking..........................................................................................................................................................................5
H6. Besluit van algemene strekking.................................................................................................................................................7
Week 3 – bestuursrecht........................................................................................................................................................... 7
H7. De algemene beginselen van behoorlijk bestuur (abbb)...........................................................................................................7
H8. De formele beginselen van behoorlijk bestuur..........................................................................................................................8
H9. De materiële beginselen van behoorlijk bestuur.......................................................................................................................8
Week 4 – bestuursrecht........................................................................................................................................................... 9
H10. Handhaving.............................................................................................................................................................................9
H13. De bestuurlijke voorprocedure.............................................................................................................................................10
H16. Voorlopige voorziening.........................................................................................................................................................11
Week 5 – strafrecht............................................................................................................................................................... 11
H1 Algemene inleiding: wat is strafrecht?....................................................................................................................................11
H2. Materieel strafrecht: de structuur van het strafbare feit........................................................................................................12
H3. Materieel strafrecht: opzet en schuld......................................................................................................................................13
H4 materieel strafrecht: causaliteit...............................................................................................................................................14
Week 6 – strafrecht............................................................................................................................................................... 14
H7 Formeel strafrecht: inleiding hoofdrolspelers in het strafprocesrecht....................................................................................14
,H8. Formeel strafrecht: de strafprocedure (opsporing, vervolging, berechting)..........................................................................15
, Planning komende 8 weken
17 april tot en met 8 juni
Weken Leerdoelen Hoofdstukken
Je kent de volgende begrippen: Bestuursrecht: H1, 2, 3
Week 1 • algemeen en bijzonder bestuursrecht;
17 t/m 20 apr • materiaal en formeel bestuursrecht; Strafrecht: X
• bronnen van bestuursrecht;
• gelede normstelling; Verheugt: H1, §2, 4, 5.2
• openbare lichamen; H5, §1, 2.1
• overheid en privaatrecht;
• communicatie met de overheid;
• bevoegdheidsverkrijging: attributie, delegatie en mandaat;
• belanghebbende.
Je kent de volgende begrippen: Bestuursrecht: H4, 5, 6
Week 2 • Besluit
24 t/m 27 apr • Bestuursorgaan Strafrecht: X
• Beschikking
• Besluit van algemene strekking Verheugt: H5, §1, 2
Je kent de volgende begrippen: Bestuursrecht: H7, 8, 9
Week 3 Algemene beginselen van bestuur;
1 tot 7 In het bijzonder, formele algemene beginselen van behoorlijk Strafrecht: X
meivakantie bestuur;
8 t/m 11 mei In het bijzonder, materiële algemene beginselen van behoorlijk Verheugt: H5, §2.2, §2.3
bestuur.
Je kent de volgende begrippen: Bestuursrecht: H10, 13,
Week 4 • toezicht 16
15 t/m 18 mei • bestuursrechtelijke handhaving;
• strafrechtelijke handhaving; Strafrecht: X
• privaatrechtelijke handhaving;
• gedogen; Verheugt: H5, §1, 2.1
• (informele) bezwaarprocedure;
• administratief beroep;
• voorlopige voorziening.
Je kent de volgende begrippen: Bestuursrecht: X
Week 5 • plaats en kenmerken van het strafrecht;
22 t/m 25 mei • doel van het strafrecht; Strafrecht: H1, 2, 3, 4
• structuur van het strafbare feit;
• opzet en schuld; Verheugt: H13, §3 en 5
• strafuitsluitingsgronden.
Je kent de volgende begrippen: Bestuursrecht: X
Week 6 • de hoofdrolspelers in het strafprocesrecht;
29 mei t/m 2 • opsporing; Strafrecht: H7, H8, §8.1,
juni • dwangmiddelen. 8.2, 9
Verheugt: H14, §1, 2, 4
Samenvatting van verheugt eerst daarna bestuurs- en strafrecht.
, Week 1 – bestuursrecht
H1. Inleiding bestuursrecht
Bestuursrecht bevat de regels die de overheid nodig heeft om te kunnen en mogen besturen. Ook bevat het de
normen die bij het besturen in acht moeten worden genomen en regels die de burger nodig heeft om tegen dit
besturen te kunnen optreden.
Er is onderscheid in algemeen bestuursrecht en bijzonder bestuursrecht.
- Algemeen bestuursrecht wordt in de Awb behandeld. Dit zijn de algemene regels over rechtsbescherming,
handhaving enz.
- Bijzonder bestuursrecht richt zich op een bepaald onderdeel van het bestuursrecht. Onderwerpen als
overheidszorg, onderwijs, milieu, enz. worden in bijzonder bestuursrecht geregeld.
Bestuursrecht stamt af van het publiekrecht.
Materieel bestuursrecht: bevat rechtsnormen waarin voor burgers en bestuursorganen aanspraken of verplichtingen
zijn opgenomen.
Formeel bestuursrecht: de procesrechtelijke regels die de burger nodig heeft om tegen het optreden van de
overheid iets te ondernemen.
Legaliteitsbeginsel: alles wat de overheid doet, moet gebaseerd zijn op de wet.
Specialiteitsbeginsel: bij dit beginsel mag een bestuursorgaan enkel de belangen behartigen waarvoor de betrokken
wet of regeling een grondslag biedt. Dit staat vermeld in artikel 3:4 lid 1 van Awb.
Nederland is een gedecentraliseerde eenheidsstaat, macht is verspreid over verschillende niveaus. Op elk van deze
niveaus treffen we openbare lichamen aan: de Staat, de provincies, de waterschappen, de gemeenten en lichamen
die bevoegdheid hebben door de Grondwet. Deze openbare lichamen bezitten rechtspersoonlijkheid.
Communicatie met de overheid kan door de burger zelf, maar hij mag zich ook laten bijstaan door een derde of
vertegenwoordiging. De overheid kan weigeren dat een bepaald persoon iemand bijstaat of vertegenwoordigd, hier is
wel een goede reden voor nodig. Een advocaat mag nooit worden geweigerd.
Elektronische communicatie is mogelijk als deze gericht is tot 1 of meer geadresseerden en de geadresseerde heeft
aangegeven langs deze weg voldoende bereikbaar te zijn.
Een bestuursorgaan kan een bericht elektronisch verzenden, als die ander kenbaar heeft gemaakt dat hij langs die
weg voldoende bereikbaar is.
H2. Bevoegdheidsverkrijging
Een bestuursorgaan kan op 3 manieren bevoegdheid verkrijgen: attributie, delegatie en mandaat.
- Attributie: het toekennen/scheppen van een nieuwe bevoegdheid.
- Delegatie: het overdragen van een bevoegdheid aan een ander. Er moet een wettelijk voorschrift zijn dat
delegatie mogelijk maakt.
Degene die de bevoegdheid overdraagt heet delegans en de verkrijgen heeft delegataris.
- Mandaat: de bevoegdheid om in naam van een bestuursorgaan besluiten te nemen. Mandaat wordt schriftelijk
verleend.
Degene die namens de ander bevoegdheid uitoefent, is de mandataris. De mandans is degene die mandaat
geeft.
Het verschil tussen delegatie en mandaat is, dat er bij mandaat geen bevoegdheden worden overgedragen. De
verantwoordelijkheid en bevoegdheid blijven bij het bestuursorgaan bestaan.
H3. Belanghebbende
Belanghebbende: degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken.
Je bent pas belanghebbende als je aan de 5 voorwaarden van opera voldoet.
OPERA-criteria:
O: je hebt objectief bepaalbaar belang
P: je hebt persoonlijk belang
E: je hebt eigen belang
R: je hebt een rechtstreeks betrokken belang
, A: je hebt actueel, voldoende zeker belang
- Objectief bepaalbaar belang: je belang mag niet te persoonlijk zijn, een subjectief gevoel is onvoldoende. Je
belang moet ook objectief zijn
- Persoonlijk belang: je belang moet zich onderscheiden van dat van anderen. Bijvoorbeeld natuurlijke personen
die opkomen voor algemene belangen, zoals het milieu, hebben geen persoonlijk belang.
- Eigen belang: een belang van jezelf, waar jij voor op komt
- Rechtstreeks betrokken belang: er moet een causaal verband zijn tussen het besluit en iemands belang.
- Actueel, voldoende zeker belang: je belang moet op het moment dat het besluit is genomen aanwezig zijn.
Voor rechtspersonen geldt de opera-criteria ook.
H4. Het besluit
Onder besluit wordt verstaan:
1. Schriftelijke beslissing
2. Van een bestuursorgaan
3. Inhoudende een publiekrechtelijke
4. Rechtshandeling
1. Schriftelijke beslissing:
Een mondeling besluit is geen besluit in de zin van de Awb. Een besluit op een elektronische informatiedrager wordt
wel als schriftelijk beschouwd. Een schriftelijke beslissing kan dus ook een e-mail of elektronisch document zijn.
Het besluit is een beslissing. Het is een wilsverklaring met een definitief karakter.
2. Bestuursorgaan:
Alleen bestuursorganen kunnen een Awb-besluit nemen. Art. 1:1 lid 1 Awb, regelt wie een bestuursorgaan is.
Dit zijn a of b-organen.
A-organen: publiekrechtelijke rechtspersonen, zoals de Staat, waterschappen, provincies en de gemeenten.
B-organen: een ander persoon of college met enig openbaar gezag. Voorbeelden zijn, De Nederlandsche Bank,
Stichting CBR.
Art. 1:1 lid 2, bepaalt in welke gevallen geen sprake is van een bestuursorgaan.
Je hebt ook nog Zelfstandige Bestuursorganen (ZBO’s). Dit zijn wel bestuursorganen.
3. Publiekrechtelijk:
Publiekrechtelijk houdt in dat het bestuursorgaan een exclusieve bevoegdheid heeft om te beslissen. Dit is aan het
bestuursorgaan toegekend door een publiekrechtelijke wettelijke regeling.
4. Rechtshandeling:
Een rechtshandeling is een handeling die gericht is op enig rechtsgevolg. Door het nemen van een besluit verandert
er iets in de wereld van het recht.
Bijvoorbeeld:
- Het rijden door rood is een beslissing die gericht is op een rechtsgevolg.
- Het verlenen van een vergunning is een rechtshandeling
- Het plaatsen van dranghekken is een feitelijke handeling, geen rechtshandeling, er ontstaan geen rechten of
plichten.
Het Awb-besluit valt onder te verdelen in 2 soorten, besluiten van algemene strekking en de beschikking. (Wordt pas
besproken in H5 en H6).
De volgende beslissingen worden met een besluit gelijkgesteld:
- De afwijzing van een aanvraag van een beschikking, als aanvrager belanghebbende is
- Het besluit om een aanvraag van een beschikking niet te behandelen
- De fictieve positieve beschikking
- De schriftelijke weigering een besluit van algemene strekking te nemen
- Het niet of niet tijdig nemen van een besluit
H5. De beschikking
Een beschikking is gericht op een concreet geval. Het is een besluit dat niet van algemene strekking is, het is gericht
op één persoon, groep personen of bepaalde zaak.
De beschikking valt te verdelen in 5 soorten:
1. Aflopende en duurzame beschikkingen:
- Aflopende beschikkingen gelden voor bepaalde tijd. Je hebt als aanvrager slechts beperkte tijd om van een
vergunning gebruik te maken.
Vrije tijd en de grote stad
Inhoudsopgave
Blok 4 samenvatting kennis..................................................................................................................................................... 1
Planning komende 8 weken..................................................................................................................................................... 3
Weken..................................................................................................................................................................................... 3
Leerdoelen.............................................................................................................................................................................. 3
Hoofdstukken.......................................................................................................................................................................... 3
Week 1.................................................................................................................................................................................... 3
Week 2.................................................................................................................................................................................... 3
Week 3.................................................................................................................................................................................... 3
Week 4.................................................................................................................................................................................... 3
Week 5.................................................................................................................................................................................... 3
Week 6.................................................................................................................................................................................... 3
Week 1 – bestuursrecht.......................................................................................................................................................... 4
H1. Inleiding bestuursrecht..............................................................................................................................................................4
H2. Bevoegdheidsverkrijging...........................................................................................................................................................4
H3. Belanghebbende........................................................................................................................................................................4
H4. Het besluit.................................................................................................................................................................................5
H5. De beschikking..........................................................................................................................................................................5
H6. Besluit van algemene strekking.................................................................................................................................................7
Week 3 – bestuursrecht........................................................................................................................................................... 7
H7. De algemene beginselen van behoorlijk bestuur (abbb)...........................................................................................................7
H8. De formele beginselen van behoorlijk bestuur..........................................................................................................................8
H9. De materiële beginselen van behoorlijk bestuur.......................................................................................................................8
Week 4 – bestuursrecht........................................................................................................................................................... 9
H10. Handhaving.............................................................................................................................................................................9
H13. De bestuurlijke voorprocedure.............................................................................................................................................10
H16. Voorlopige voorziening.........................................................................................................................................................11
Week 5 – strafrecht............................................................................................................................................................... 11
H1 Algemene inleiding: wat is strafrecht?....................................................................................................................................11
H2. Materieel strafrecht: de structuur van het strafbare feit........................................................................................................12
H3. Materieel strafrecht: opzet en schuld......................................................................................................................................13
H4 materieel strafrecht: causaliteit...............................................................................................................................................14
Week 6 – strafrecht............................................................................................................................................................... 14
H7 Formeel strafrecht: inleiding hoofdrolspelers in het strafprocesrecht....................................................................................14
,H8. Formeel strafrecht: de strafprocedure (opsporing, vervolging, berechting)..........................................................................15
, Planning komende 8 weken
17 april tot en met 8 juni
Weken Leerdoelen Hoofdstukken
Je kent de volgende begrippen: Bestuursrecht: H1, 2, 3
Week 1 • algemeen en bijzonder bestuursrecht;
17 t/m 20 apr • materiaal en formeel bestuursrecht; Strafrecht: X
• bronnen van bestuursrecht;
• gelede normstelling; Verheugt: H1, §2, 4, 5.2
• openbare lichamen; H5, §1, 2.1
• overheid en privaatrecht;
• communicatie met de overheid;
• bevoegdheidsverkrijging: attributie, delegatie en mandaat;
• belanghebbende.
Je kent de volgende begrippen: Bestuursrecht: H4, 5, 6
Week 2 • Besluit
24 t/m 27 apr • Bestuursorgaan Strafrecht: X
• Beschikking
• Besluit van algemene strekking Verheugt: H5, §1, 2
Je kent de volgende begrippen: Bestuursrecht: H7, 8, 9
Week 3 Algemene beginselen van bestuur;
1 tot 7 In het bijzonder, formele algemene beginselen van behoorlijk Strafrecht: X
meivakantie bestuur;
8 t/m 11 mei In het bijzonder, materiële algemene beginselen van behoorlijk Verheugt: H5, §2.2, §2.3
bestuur.
Je kent de volgende begrippen: Bestuursrecht: H10, 13,
Week 4 • toezicht 16
15 t/m 18 mei • bestuursrechtelijke handhaving;
• strafrechtelijke handhaving; Strafrecht: X
• privaatrechtelijke handhaving;
• gedogen; Verheugt: H5, §1, 2.1
• (informele) bezwaarprocedure;
• administratief beroep;
• voorlopige voorziening.
Je kent de volgende begrippen: Bestuursrecht: X
Week 5 • plaats en kenmerken van het strafrecht;
22 t/m 25 mei • doel van het strafrecht; Strafrecht: H1, 2, 3, 4
• structuur van het strafbare feit;
• opzet en schuld; Verheugt: H13, §3 en 5
• strafuitsluitingsgronden.
Je kent de volgende begrippen: Bestuursrecht: X
Week 6 • de hoofdrolspelers in het strafprocesrecht;
29 mei t/m 2 • opsporing; Strafrecht: H7, H8, §8.1,
juni • dwangmiddelen. 8.2, 9
Verheugt: H14, §1, 2, 4
Samenvatting van verheugt eerst daarna bestuurs- en strafrecht.
, Week 1 – bestuursrecht
H1. Inleiding bestuursrecht
Bestuursrecht bevat de regels die de overheid nodig heeft om te kunnen en mogen besturen. Ook bevat het de
normen die bij het besturen in acht moeten worden genomen en regels die de burger nodig heeft om tegen dit
besturen te kunnen optreden.
Er is onderscheid in algemeen bestuursrecht en bijzonder bestuursrecht.
- Algemeen bestuursrecht wordt in de Awb behandeld. Dit zijn de algemene regels over rechtsbescherming,
handhaving enz.
- Bijzonder bestuursrecht richt zich op een bepaald onderdeel van het bestuursrecht. Onderwerpen als
overheidszorg, onderwijs, milieu, enz. worden in bijzonder bestuursrecht geregeld.
Bestuursrecht stamt af van het publiekrecht.
Materieel bestuursrecht: bevat rechtsnormen waarin voor burgers en bestuursorganen aanspraken of verplichtingen
zijn opgenomen.
Formeel bestuursrecht: de procesrechtelijke regels die de burger nodig heeft om tegen het optreden van de
overheid iets te ondernemen.
Legaliteitsbeginsel: alles wat de overheid doet, moet gebaseerd zijn op de wet.
Specialiteitsbeginsel: bij dit beginsel mag een bestuursorgaan enkel de belangen behartigen waarvoor de betrokken
wet of regeling een grondslag biedt. Dit staat vermeld in artikel 3:4 lid 1 van Awb.
Nederland is een gedecentraliseerde eenheidsstaat, macht is verspreid over verschillende niveaus. Op elk van deze
niveaus treffen we openbare lichamen aan: de Staat, de provincies, de waterschappen, de gemeenten en lichamen
die bevoegdheid hebben door de Grondwet. Deze openbare lichamen bezitten rechtspersoonlijkheid.
Communicatie met de overheid kan door de burger zelf, maar hij mag zich ook laten bijstaan door een derde of
vertegenwoordiging. De overheid kan weigeren dat een bepaald persoon iemand bijstaat of vertegenwoordigd, hier is
wel een goede reden voor nodig. Een advocaat mag nooit worden geweigerd.
Elektronische communicatie is mogelijk als deze gericht is tot 1 of meer geadresseerden en de geadresseerde heeft
aangegeven langs deze weg voldoende bereikbaar te zijn.
Een bestuursorgaan kan een bericht elektronisch verzenden, als die ander kenbaar heeft gemaakt dat hij langs die
weg voldoende bereikbaar is.
H2. Bevoegdheidsverkrijging
Een bestuursorgaan kan op 3 manieren bevoegdheid verkrijgen: attributie, delegatie en mandaat.
- Attributie: het toekennen/scheppen van een nieuwe bevoegdheid.
- Delegatie: het overdragen van een bevoegdheid aan een ander. Er moet een wettelijk voorschrift zijn dat
delegatie mogelijk maakt.
Degene die de bevoegdheid overdraagt heet delegans en de verkrijgen heeft delegataris.
- Mandaat: de bevoegdheid om in naam van een bestuursorgaan besluiten te nemen. Mandaat wordt schriftelijk
verleend.
Degene die namens de ander bevoegdheid uitoefent, is de mandataris. De mandans is degene die mandaat
geeft.
Het verschil tussen delegatie en mandaat is, dat er bij mandaat geen bevoegdheden worden overgedragen. De
verantwoordelijkheid en bevoegdheid blijven bij het bestuursorgaan bestaan.
H3. Belanghebbende
Belanghebbende: degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken.
Je bent pas belanghebbende als je aan de 5 voorwaarden van opera voldoet.
OPERA-criteria:
O: je hebt objectief bepaalbaar belang
P: je hebt persoonlijk belang
E: je hebt eigen belang
R: je hebt een rechtstreeks betrokken belang
, A: je hebt actueel, voldoende zeker belang
- Objectief bepaalbaar belang: je belang mag niet te persoonlijk zijn, een subjectief gevoel is onvoldoende. Je
belang moet ook objectief zijn
- Persoonlijk belang: je belang moet zich onderscheiden van dat van anderen. Bijvoorbeeld natuurlijke personen
die opkomen voor algemene belangen, zoals het milieu, hebben geen persoonlijk belang.
- Eigen belang: een belang van jezelf, waar jij voor op komt
- Rechtstreeks betrokken belang: er moet een causaal verband zijn tussen het besluit en iemands belang.
- Actueel, voldoende zeker belang: je belang moet op het moment dat het besluit is genomen aanwezig zijn.
Voor rechtspersonen geldt de opera-criteria ook.
H4. Het besluit
Onder besluit wordt verstaan:
1. Schriftelijke beslissing
2. Van een bestuursorgaan
3. Inhoudende een publiekrechtelijke
4. Rechtshandeling
1. Schriftelijke beslissing:
Een mondeling besluit is geen besluit in de zin van de Awb. Een besluit op een elektronische informatiedrager wordt
wel als schriftelijk beschouwd. Een schriftelijke beslissing kan dus ook een e-mail of elektronisch document zijn.
Het besluit is een beslissing. Het is een wilsverklaring met een definitief karakter.
2. Bestuursorgaan:
Alleen bestuursorganen kunnen een Awb-besluit nemen. Art. 1:1 lid 1 Awb, regelt wie een bestuursorgaan is.
Dit zijn a of b-organen.
A-organen: publiekrechtelijke rechtspersonen, zoals de Staat, waterschappen, provincies en de gemeenten.
B-organen: een ander persoon of college met enig openbaar gezag. Voorbeelden zijn, De Nederlandsche Bank,
Stichting CBR.
Art. 1:1 lid 2, bepaalt in welke gevallen geen sprake is van een bestuursorgaan.
Je hebt ook nog Zelfstandige Bestuursorganen (ZBO’s). Dit zijn wel bestuursorganen.
3. Publiekrechtelijk:
Publiekrechtelijk houdt in dat het bestuursorgaan een exclusieve bevoegdheid heeft om te beslissen. Dit is aan het
bestuursorgaan toegekend door een publiekrechtelijke wettelijke regeling.
4. Rechtshandeling:
Een rechtshandeling is een handeling die gericht is op enig rechtsgevolg. Door het nemen van een besluit verandert
er iets in de wereld van het recht.
Bijvoorbeeld:
- Het rijden door rood is een beslissing die gericht is op een rechtsgevolg.
- Het verlenen van een vergunning is een rechtshandeling
- Het plaatsen van dranghekken is een feitelijke handeling, geen rechtshandeling, er ontstaan geen rechten of
plichten.
Het Awb-besluit valt onder te verdelen in 2 soorten, besluiten van algemene strekking en de beschikking. (Wordt pas
besproken in H5 en H6).
De volgende beslissingen worden met een besluit gelijkgesteld:
- De afwijzing van een aanvraag van een beschikking, als aanvrager belanghebbende is
- Het besluit om een aanvraag van een beschikking niet te behandelen
- De fictieve positieve beschikking
- De schriftelijke weigering een besluit van algemene strekking te nemen
- Het niet of niet tijdig nemen van een besluit
H5. De beschikking
Een beschikking is gericht op een concreet geval. Het is een besluit dat niet van algemene strekking is, het is gericht
op één persoon, groep personen of bepaalde zaak.
De beschikking valt te verdelen in 5 soorten:
1. Aflopende en duurzame beschikkingen:
- Aflopende beschikkingen gelden voor bepaalde tijd. Je hebt als aanvrager slechts beperkte tijd om van een
vergunning gebruik te maken.
