2025
Omgangsregeling voor
gedetineerde ouders
Aicha Mendes de Brito
STUDENTNUMMER: 677780
ONDERWIJSINSTELLING: HOGESCHOOL INHOLLAND
OPLEIDING: HBO-RECHTEN
AFSTUDEERBEGELEIDER: JERRY HALFHIDE
OPDRACHTGEVER: ROBALO ADVOCATUUR
DATUM: 27 MEI 2025
AANTAL WOORDEN: 13004
,Inhoudsopgave
Samenvatting ............................................................................................................................... 3
Hoofdstuk 1: Probleemstelling ...................................................................................................... 4
1.1 Aanleiding en beschrijving handelingsprobleem........................................................................... 4
1.2 Hoofdvraag en deelvragen .......................................................................................................... 5
1.3 Doelstelling van het onderzoek ................................................................................................... 5
1.4 Leeswijzer ................................................................................................................................. 5
Hoofdstuk 2: Methodologie ........................................................................................................... 6
2.1. Inleiding ................................................................................................................................... 6
2.2. De onderzoeksvraag en bijbehorende deelvraag ......................................................................... 6
2.3 Bronnen en methoden deelvraag 1 .............................................................................................. 6
Kennisdoel .................................................................................................................................... 6
Bronnen ........................................................................................................................................... 6
Methode .......................................................................................................................................... 7
2.4 Bronnen en methoden deelvraag 2 .............................................................................................. 8
Kennisdoel .................................................................................................................................... 8
Bronnen ...................................................................................................................................... 8
Methode ...................................................................................................................................... 8
2.5 Bronnen en methoden ................................................................................................................ 9
Kennisdoel ....................................................................................................................................... 9
Bronnen ...................................................................................................................................... 9
Methode ...................................................................................................................................... 9
2.6 verantwoording beroepsproduct ................................................................................................10
2.6 Schema meetinstrumenten onderzoeksvraag .............................................................................11
Hoofdstuk 3: Juridisch onderzoek ................................................................................................. 12
3.1 Inleiding ...................................................................................................................................12
3.2 toepassing wet- en regelgeving ..................................................................................................12
3.2.1 Artikel 1:247 BW – Verantwoordelijkheid verzorging en opvoeding ......................................... 12
3.2.2 Artikel 1:253a BW – Geschillenregeling bij gezamenlijk gezag ....................................................12
3.2.3. Artikel 1:377a BW – Recht op omgang ................................................................................ 14
3.2.4. Artikel 1:377e BW – Wijziging of beëindiging van een omgangsregeling ................................. 15
3.2.5. Artikel 8 EVRM – Family life ................................................................................................ 15
3.2.6. Artikel 9 IVRK .................................................................................................................... 17
3.2.7 Tussenconclusie deelvraag 1 .............................................................................................. 18
Hoofdstuk 4: Praktijkgericht onderzoek deelvraag 2 ...................................................................... 20
4.1 Inleiding ...................................................................................................................................20
1
, 4.2 Knelpunt 1: onvoldoende verwachtingsmanagement ..................................................................20
4.3 Knelpunt 2: te algemene onderbouwing en beperkte alternatieven ...............................................21
4.4 Knelpunt 4: onvoldoende perspectief voor het kind .....................................................................21
4.5 Knelpunt 5: geen gestandaardiseerde werkwijze .........................................................................21
4.6 Tussenconclusie deelvraag 2 .....................................................................................................22
Hoofdstuk 5: Praktijkgericht onderzoek deelvraag 3 ...................................................................... 23
5.1 Inleiding ...................................................................................................................................23
5.2 Juridisch kader biedt ruimte, maar er is vraag om maatwerk ........................................................23
5.3 Belangen van gedetineerde ouders ............................................................................................23
5.4 Belang van het kind ...................................................................................................................24
5.5 Verbinding tussen praktijk en theorie ..........................................................................................24
5.6 Deelconclusie deelvraag 3.........................................................................................................25
Hoofdstuk 6: Conclusie en aanbevelingen .................................................................................... 26
6.1 Conclusie .................................................................................................................................26
6.2 Aanbevelingen ..........................................................................................................................27
6.3 Adviesnotitie .............................................................................................................................28
Bibliografie .................................................................................................................................. 29
Bijlage 1: interviewvragen familierechter E.M. Moerman................................................................ 30
Bijlage 2: interviewvragen Expertisecentrum K I N D ...................................................................... 32
Bijlage 3: interviewvragen familierecht advocaat mr. E. Robalo ...................................................... 33
Bijlage 4: mindmap ...................................................................................................................... 36
2
, Samenvatting
Dit afstudeeronderzoek is uitgevoerd in opdracht van advocatenkantoor Robalo Advocatuur,
opgericht in 2022, te Ro<erdam en richt zich op de juridische en prak?sche vraagstukken die
ontstaan wanneer gede?neerde ouders omgang met hun kinderen wensen. Uit de prak?jk blijkt dat
dit soort cliënten vaak hoge verwach?ngen hebben van hun omgangsrechten, terwijl de uitkomst van
dergelijke verzoeken onvoorspelbaar is. Binnen Robalo Advocatuur ontbreekt bovendien een vaste
werkwijze voor dit type zaken, waardoor de kwaliteit en aanpak per dossier sterk kan verschillen.
De hoofdvraag die ?jdens dit onderzoek centraal staat luidt als volgt: ‘Op welke manier kan Robalo
Advocatuur, aan de hand van een adviesrapport, gede;neerde ouders adviseren over het
omgangsrecht, met inachtneming van ar;kel 8 EVRM?’
Om deze hoofdvraag te kunnen beantwoorden is een juridisch en prak?jkgericht onderzoek verricht.
Het juridische kader is geanalyseerd op basis van de na?onale en interna?onale wetgeving,
waaronder art. 1:377a BW, art. 1:247 BW, art. 1:377e BW, art. 8 EVRM en art. 9 IVRK. Naast de
juridische analyse is ook een prak?jkonderzoek uitgevoerd waarbij prak?jkgegevens zijn verzameld
door middel van een interview met een familierechter, een interview met de eigenaar van
advocatenkantoor Robalo, een interview met Exper?secentrum K I ND en door middel van een
analyse van vier geanonimiseerde dossiers uit de prak?jk van Robalo Advocatuur.
Uit het onderzoek blijkt dat Robalo Advocatuur te maken heeW met vijf structurele knelpunten:
1. Onvoldoende verwach?ngsmanagement bij cliënten;
2. Te algemene juridische onderbouwing van verzoeken;
3. Beperkte inzet van alterna?eve omgangsvormen;
4. Onvoldoende aandacht voor het perspec?ef van het kind;
5. Het ontbreken van een gestandaardiseerd werkprotocol.
Deze knelpunten zorgen ervoor dat omgangsverzoeken vaak onvoldoende aansluiten op de juridische
beoordelingscriteria uit de wet- en regelgeving, zoals at. 1:377a BW en art. 8 EVRM. Hierdoor
ontbreekt een zorgvuldige belangenafweging door de rechter, wat leidt tot gemiste juridische kansen
en teleurstellingen bij cliënten. De huidige werkwijze wordt daardoor als minder effec?ef en eerlijk
ervaren, wat vraagt om verbetering in structuur, onderbouwing en cliëntbegeleiding.
Op basis van de analyse is een adviesno??e opgesteld. De belangrijkste oplossingsrich?ngen zijn: het
invoeren van een intern werkprotocol, het structureren van juridische onderbouwing met vaste
formats, het betrekken van het kindperspec?ef en het verbeteren van de samenwerking met andere
organisa?es zoals jeugdzorg of de Peniten?aire Inrich?ng. Deze maatregelen zorgen ervoor dat
omgangsverzoeken beter aansluiten op de vereisten van ar?kel 8 EVRM, waarin het recht op
gezinsleven en een zorgvuldige belangenafweging centraal staan.
Een beperking van dit onderzoek is dat het aantal geanalyseerde dossiers beperkt was tot vier en dat
geen kwan?ta?ef onderzoek is gedaan. Toch bieden de bevindingen een bruikbaar fundament voor
verbetering van de werkwijze binnen Robalo Advocatuur en dragen ze bij aan een effec?evere en
eerlijkere omgangsprocedure voor gede?neerde ouders.
3
Omgangsregeling voor
gedetineerde ouders
Aicha Mendes de Brito
STUDENTNUMMER: 677780
ONDERWIJSINSTELLING: HOGESCHOOL INHOLLAND
OPLEIDING: HBO-RECHTEN
AFSTUDEERBEGELEIDER: JERRY HALFHIDE
OPDRACHTGEVER: ROBALO ADVOCATUUR
DATUM: 27 MEI 2025
AANTAL WOORDEN: 13004
,Inhoudsopgave
Samenvatting ............................................................................................................................... 3
Hoofdstuk 1: Probleemstelling ...................................................................................................... 4
1.1 Aanleiding en beschrijving handelingsprobleem........................................................................... 4
1.2 Hoofdvraag en deelvragen .......................................................................................................... 5
1.3 Doelstelling van het onderzoek ................................................................................................... 5
1.4 Leeswijzer ................................................................................................................................. 5
Hoofdstuk 2: Methodologie ........................................................................................................... 6
2.1. Inleiding ................................................................................................................................... 6
2.2. De onderzoeksvraag en bijbehorende deelvraag ......................................................................... 6
2.3 Bronnen en methoden deelvraag 1 .............................................................................................. 6
Kennisdoel .................................................................................................................................... 6
Bronnen ........................................................................................................................................... 6
Methode .......................................................................................................................................... 7
2.4 Bronnen en methoden deelvraag 2 .............................................................................................. 8
Kennisdoel .................................................................................................................................... 8
Bronnen ...................................................................................................................................... 8
Methode ...................................................................................................................................... 8
2.5 Bronnen en methoden ................................................................................................................ 9
Kennisdoel ....................................................................................................................................... 9
Bronnen ...................................................................................................................................... 9
Methode ...................................................................................................................................... 9
2.6 verantwoording beroepsproduct ................................................................................................10
2.6 Schema meetinstrumenten onderzoeksvraag .............................................................................11
Hoofdstuk 3: Juridisch onderzoek ................................................................................................. 12
3.1 Inleiding ...................................................................................................................................12
3.2 toepassing wet- en regelgeving ..................................................................................................12
3.2.1 Artikel 1:247 BW – Verantwoordelijkheid verzorging en opvoeding ......................................... 12
3.2.2 Artikel 1:253a BW – Geschillenregeling bij gezamenlijk gezag ....................................................12
3.2.3. Artikel 1:377a BW – Recht op omgang ................................................................................ 14
3.2.4. Artikel 1:377e BW – Wijziging of beëindiging van een omgangsregeling ................................. 15
3.2.5. Artikel 8 EVRM – Family life ................................................................................................ 15
3.2.6. Artikel 9 IVRK .................................................................................................................... 17
3.2.7 Tussenconclusie deelvraag 1 .............................................................................................. 18
Hoofdstuk 4: Praktijkgericht onderzoek deelvraag 2 ...................................................................... 20
4.1 Inleiding ...................................................................................................................................20
1
, 4.2 Knelpunt 1: onvoldoende verwachtingsmanagement ..................................................................20
4.3 Knelpunt 2: te algemene onderbouwing en beperkte alternatieven ...............................................21
4.4 Knelpunt 4: onvoldoende perspectief voor het kind .....................................................................21
4.5 Knelpunt 5: geen gestandaardiseerde werkwijze .........................................................................21
4.6 Tussenconclusie deelvraag 2 .....................................................................................................22
Hoofdstuk 5: Praktijkgericht onderzoek deelvraag 3 ...................................................................... 23
5.1 Inleiding ...................................................................................................................................23
5.2 Juridisch kader biedt ruimte, maar er is vraag om maatwerk ........................................................23
5.3 Belangen van gedetineerde ouders ............................................................................................23
5.4 Belang van het kind ...................................................................................................................24
5.5 Verbinding tussen praktijk en theorie ..........................................................................................24
5.6 Deelconclusie deelvraag 3.........................................................................................................25
Hoofdstuk 6: Conclusie en aanbevelingen .................................................................................... 26
6.1 Conclusie .................................................................................................................................26
6.2 Aanbevelingen ..........................................................................................................................27
6.3 Adviesnotitie .............................................................................................................................28
Bibliografie .................................................................................................................................. 29
Bijlage 1: interviewvragen familierechter E.M. Moerman................................................................ 30
Bijlage 2: interviewvragen Expertisecentrum K I N D ...................................................................... 32
Bijlage 3: interviewvragen familierecht advocaat mr. E. Robalo ...................................................... 33
Bijlage 4: mindmap ...................................................................................................................... 36
2
, Samenvatting
Dit afstudeeronderzoek is uitgevoerd in opdracht van advocatenkantoor Robalo Advocatuur,
opgericht in 2022, te Ro<erdam en richt zich op de juridische en prak?sche vraagstukken die
ontstaan wanneer gede?neerde ouders omgang met hun kinderen wensen. Uit de prak?jk blijkt dat
dit soort cliënten vaak hoge verwach?ngen hebben van hun omgangsrechten, terwijl de uitkomst van
dergelijke verzoeken onvoorspelbaar is. Binnen Robalo Advocatuur ontbreekt bovendien een vaste
werkwijze voor dit type zaken, waardoor de kwaliteit en aanpak per dossier sterk kan verschillen.
De hoofdvraag die ?jdens dit onderzoek centraal staat luidt als volgt: ‘Op welke manier kan Robalo
Advocatuur, aan de hand van een adviesrapport, gede;neerde ouders adviseren over het
omgangsrecht, met inachtneming van ar;kel 8 EVRM?’
Om deze hoofdvraag te kunnen beantwoorden is een juridisch en prak?jkgericht onderzoek verricht.
Het juridische kader is geanalyseerd op basis van de na?onale en interna?onale wetgeving,
waaronder art. 1:377a BW, art. 1:247 BW, art. 1:377e BW, art. 8 EVRM en art. 9 IVRK. Naast de
juridische analyse is ook een prak?jkonderzoek uitgevoerd waarbij prak?jkgegevens zijn verzameld
door middel van een interview met een familierechter, een interview met de eigenaar van
advocatenkantoor Robalo, een interview met Exper?secentrum K I ND en door middel van een
analyse van vier geanonimiseerde dossiers uit de prak?jk van Robalo Advocatuur.
Uit het onderzoek blijkt dat Robalo Advocatuur te maken heeW met vijf structurele knelpunten:
1. Onvoldoende verwach?ngsmanagement bij cliënten;
2. Te algemene juridische onderbouwing van verzoeken;
3. Beperkte inzet van alterna?eve omgangsvormen;
4. Onvoldoende aandacht voor het perspec?ef van het kind;
5. Het ontbreken van een gestandaardiseerd werkprotocol.
Deze knelpunten zorgen ervoor dat omgangsverzoeken vaak onvoldoende aansluiten op de juridische
beoordelingscriteria uit de wet- en regelgeving, zoals at. 1:377a BW en art. 8 EVRM. Hierdoor
ontbreekt een zorgvuldige belangenafweging door de rechter, wat leidt tot gemiste juridische kansen
en teleurstellingen bij cliënten. De huidige werkwijze wordt daardoor als minder effec?ef en eerlijk
ervaren, wat vraagt om verbetering in structuur, onderbouwing en cliëntbegeleiding.
Op basis van de analyse is een adviesno??e opgesteld. De belangrijkste oplossingsrich?ngen zijn: het
invoeren van een intern werkprotocol, het structureren van juridische onderbouwing met vaste
formats, het betrekken van het kindperspec?ef en het verbeteren van de samenwerking met andere
organisa?es zoals jeugdzorg of de Peniten?aire Inrich?ng. Deze maatregelen zorgen ervoor dat
omgangsverzoeken beter aansluiten op de vereisten van ar?kel 8 EVRM, waarin het recht op
gezinsleven en een zorgvuldige belangenafweging centraal staan.
Een beperking van dit onderzoek is dat het aantal geanalyseerde dossiers beperkt was tot vier en dat
geen kwan?ta?ef onderzoek is gedaan. Toch bieden de bevindingen een bruikbaar fundament voor
verbetering van de werkwijze binnen Robalo Advocatuur en dragen ze bij aan een effec?evere en
eerlijkere omgangsprocedure voor gede?neerde ouders.
3
