Geschiedenis & Samenleving
Tijd van Jagers en Boeren Prehistorie – 50 voor Chr.
Prehistorie bestaat uit een afwisseling van koude (glaciale) en warmere periodes
(interglaciale) door 3 astronomische factoren; schommelingen van de aardas, wisselingen in
de baan van de aarde om de zon en verschillen in stralingsintensiteit van de zon.
Oudste sporen van menselijke activiteiten in Europa dateren van ongeveer 700.000 jaar
geleden.
→ Neanderthalers: geleefd van 130.000 tot 35.000 jaar geleden (genoemd naar de grot in
het Neanderthal bij Dusseldörf waar ze fossiele resten gevonden hebben)
40.000 jaar geleden eerste mens → eerst Cro Magnon mens later Homo Sapien (de
denkende mens) → vernoemd naar een aantal ingrijpende culturele veranderingen:
- Andere vuursteentechniek
- Nieuwe werktuigtypen gemaakt van andere materialen
- Graven voor de doden met grafgiften en kunst
De oudste mensen zijn jagers/verzamelaars en leven als nomaden:
- Het voedsel wordt verkregen door verzamelen, jagen en vissen
- De mensen wonen in tijdelijke kampementen in de nabijheid van voedsel
- De mensen volgen kudden dieren
- De enige sporen die de mensen achterlaten zijn sporen van hun kampementen
--> er wordt aangenomen dat de vrouwen verzamelden en de mannen jaagden
--> Rendierjagers: dagelijks leven is volledig afgestemd op rendieren (eten, kleding, tenten)
→ Temperatuur stijgt → rendierjagers verdwijnen → niet langer achter de kudde aan
trekken maar rondtrekken in eigen jachtgebied → overgang naar landbouw (vanaf 9000 vC.)
-->jagers/verzamelaars gaan hun eigen voedsel produceren (verbouw van graan en veeteelt
= Agrarische Revolutie/Neolithische Revolutie → mensen gaan zich specialiseren
Vruchtbare halve maan: het gebied waar wilde granen groeien (gebied dat zich uitstrekt van
de Perzische Golf via de noordpunt van Syrië tot aan de grens met Egypte). → de landbouw
verbreidt zich in westelijke richting door migratie van volkeren en overname van technieken
In midden Europa ontstaat een cultuur van landbouwers, die genoemd is naar hun
aardewerk: de Bandceramische cultuur (ze maakten bolvormige potten met versieringen in
de vorm van banden). Ze bouwde lange, rechthoekige huizen.
De eerste echte agrarische samenleving ten noorden van de grote rivieren is die van de
Hunebedbouwers met als kerngebied het huidige Drenthe (3400 tot 2850 voor Chr.). Een
andere naam voor de cultuur van de Hunebedbouwers is Trecherbekercultuur, verwijzend
naar de veelvuldig voorkomende pot. Veel gebruiksvoorwerpen zijn van vuursteen. Ook
wijzen de bodemvonsten op handelscontacten met Scandinavië, Duitsland en Frankrijk.