EUROPESE RECHTSGESCHIEDENIS
Algemene informatie
Samenvatting:
- Gemaakt tijdens het lezen van ALLE literatuur uit de boeken
Studie:
- Vak: Europese Rechtsgeschiedenis
- Jaar: 1
- Universiteit: Tilburg Universiteit
Boeken:
1. Recht tussen Staat en Samenleving
- Auteurs: Marco in ’t Veld & Erik-jan Broers
- Uitgeverij: Boom
- Druk: 1 (juni 2024)
- ISBN: 9789462129276
2. Straf en schadevergoeding: Drie
historische hoofdstukken
- Auteur: Mr. E.J.M.F.C. Broers
- Uitgeverij: Boom
- Editie: 3
- Druk: 1 (augustus 2025)
- ISBN: 9789462122246
,Informatie over tentamens:
Deeltentamen:
- Opbouw: 25 vierkeuzevragen
- Duur: 90 minuten
- Weging: 25%
- Stof: Eerste 4 hoofdstukken Recht tussen staat en samenleving (HC1-4, WG1)
- Herkansing: afzonderlijk in januari
- Quiz op canvas na HC4
Tentamen:
- Opbouw: 25 vierkeuzevragen + 1 essayvraag (ongeveer 550 woorden, keuze uit
2 vragen)
- Duur: 180 minuten
- Weging: 75%
- Stof: Alle stof behalve de eerste 4 hoofdstukken Recht tussen staat en
samenleving (dus niet: HC1-4, WG1)
- Herkansing: afzonderlijk in januari
- Twee quizzen op canvas
Open essayvraag
- 50% kans dat die over revoluties gaat: Nederlandse opstand/Britse
revolutie/Amerikaanse revolutie/Franse revolutie/Belgische opstand
- Aanpak:
1. Inleiding: antwoord aankondigen
2. Kern: vraag beantwoorden, alle mogelijke elementen meenemen
3. Conclusie: antwoord samenvatten
, STOF MIDTERM
H1: De Romeinen - Van stadsstaat tot wereldrijk
§1 Van Koninkrijk naar Republiek
Begin Koningstijd van Rome
- Relatief kleine, zelfstandige, agrarische stadstaat
- Rond 700 v. Chr. gesticht door Etrusken (volk uit Klein-Azië: Turkije) in gebied
van Romeinen (Latijnen + Sabijnen)
- Strategische ligging: handelsroute naar Zuid-Italië/Sicilië (Griekse/Carthaagse
kolonies) beschermen
- Gesticht door koning Romulus en zijn broer Remus
- Bestuurd door koning (machtsconcentratie): militair (opperbevelhebber leger),
sacraal (hoogste priester) en juridische (handhaver recht macht (totaal 7
koningen volgens mythische geschiedschrijver Titus Livius
- Laatste koning (Tarquinius Superbus) door Romeinen verdreven
Gevolg: Republiek
- Machtsverdeling
- Machthebbers zijn nu Romeinen ipv Etrusken
Romeins imperium (militair, sacraal (godsdienstig), juridisch)
- Koning: opperbevelhebber leger tijdens oorlog, opperpriester (schakel tussen
goden en gemeenschap), handhaver van het recht
- Senaat: leden uit belangrijke families geven de koning advies
- Volksvergadering (comitia curiata): militair (oorlog en vrede) en sacraal
, Vroege Republiek Rome
- Imperium verdeeld over ambten met een vastgestelde ambtstermijn
machtsverdeling
Senaat: regering (dus niet meer alleen advies geven)
- Wetten vaststellen, nieuwe wetsvoorstellen bespreken, begroting van de
staatskas, benoeming magistraten, bestuurlijke taken provincies uitvoeren,
militaire gelegenheden
Macht koning verdeeld over magistraten (gekozen door volksvergaderingen) nadat de
Etrusken verjaagd worden door romeinen
Magistratuur: verzamelnaam voor ambtenaren waaronder de macht werd verdeeld:
1. Twee consuls: voorzitters van de Senaat hoogste ambtsdrager
- Tijdens oorlog één legerleider, hoogste militair gezag, volksvergaderingen en
Senaatsvergaderingen leiden
2. Censoren:
- Documenteren de namen en het vermogen van de onderdanen (Census)
- Op basis hiervan wordt verschuldigde belasting bepaald (staatskas beheren),
militaire dienstplicht
3. Praetoren:
- Rechtspraak
- Staan consuls bij
4. Quaestoren: financiën
Volksvergadering (comitia curiata) werd minder belangrijk door twee nieuwe vormen
van volksvertegenwoordiging
1. Comitia centuriata
- Benoemen belangrijke magistraten: consuls, praetoren, censoren,
wetsvoorstellen van magistraten behandelen
2. Comitia tributa
- Benoemen lagere magistraten en quaestoren, kleinere wetsvoorstellen
behandelen
De leden van de volksvergaderingen waren de particiërs (adel, dus hoge stand)
Plebejers (lagere standen) kregen in 500 v. Chr. een vergadering: concilium plebis
- Wetten opstellen die alleen voor de lagere standen golden (pas later meer
macht)
Archaïsche recht: het recht uit de Koningstijd en vroege Republiek
- Primitieve rechtscultuur: ongeschreven regels, mondeling, religie en recht
verwant, mores maiorum (gewoonterecht)
- Het romeins recht was nog niet erg ontwikkeld (ongeschreven en klein)
Mores maiorum/mos (gewoonterecht): recht van de voorouders mondeling
doorgegeven
Onderverdeeld in 2 verschillende soorten recht (normen en waarden):
Algemene informatie
Samenvatting:
- Gemaakt tijdens het lezen van ALLE literatuur uit de boeken
Studie:
- Vak: Europese Rechtsgeschiedenis
- Jaar: 1
- Universiteit: Tilburg Universiteit
Boeken:
1. Recht tussen Staat en Samenleving
- Auteurs: Marco in ’t Veld & Erik-jan Broers
- Uitgeverij: Boom
- Druk: 1 (juni 2024)
- ISBN: 9789462129276
2. Straf en schadevergoeding: Drie
historische hoofdstukken
- Auteur: Mr. E.J.M.F.C. Broers
- Uitgeverij: Boom
- Editie: 3
- Druk: 1 (augustus 2025)
- ISBN: 9789462122246
,Informatie over tentamens:
Deeltentamen:
- Opbouw: 25 vierkeuzevragen
- Duur: 90 minuten
- Weging: 25%
- Stof: Eerste 4 hoofdstukken Recht tussen staat en samenleving (HC1-4, WG1)
- Herkansing: afzonderlijk in januari
- Quiz op canvas na HC4
Tentamen:
- Opbouw: 25 vierkeuzevragen + 1 essayvraag (ongeveer 550 woorden, keuze uit
2 vragen)
- Duur: 180 minuten
- Weging: 75%
- Stof: Alle stof behalve de eerste 4 hoofdstukken Recht tussen staat en
samenleving (dus niet: HC1-4, WG1)
- Herkansing: afzonderlijk in januari
- Twee quizzen op canvas
Open essayvraag
- 50% kans dat die over revoluties gaat: Nederlandse opstand/Britse
revolutie/Amerikaanse revolutie/Franse revolutie/Belgische opstand
- Aanpak:
1. Inleiding: antwoord aankondigen
2. Kern: vraag beantwoorden, alle mogelijke elementen meenemen
3. Conclusie: antwoord samenvatten
, STOF MIDTERM
H1: De Romeinen - Van stadsstaat tot wereldrijk
§1 Van Koninkrijk naar Republiek
Begin Koningstijd van Rome
- Relatief kleine, zelfstandige, agrarische stadstaat
- Rond 700 v. Chr. gesticht door Etrusken (volk uit Klein-Azië: Turkije) in gebied
van Romeinen (Latijnen + Sabijnen)
- Strategische ligging: handelsroute naar Zuid-Italië/Sicilië (Griekse/Carthaagse
kolonies) beschermen
- Gesticht door koning Romulus en zijn broer Remus
- Bestuurd door koning (machtsconcentratie): militair (opperbevelhebber leger),
sacraal (hoogste priester) en juridische (handhaver recht macht (totaal 7
koningen volgens mythische geschiedschrijver Titus Livius
- Laatste koning (Tarquinius Superbus) door Romeinen verdreven
Gevolg: Republiek
- Machtsverdeling
- Machthebbers zijn nu Romeinen ipv Etrusken
Romeins imperium (militair, sacraal (godsdienstig), juridisch)
- Koning: opperbevelhebber leger tijdens oorlog, opperpriester (schakel tussen
goden en gemeenschap), handhaver van het recht
- Senaat: leden uit belangrijke families geven de koning advies
- Volksvergadering (comitia curiata): militair (oorlog en vrede) en sacraal
, Vroege Republiek Rome
- Imperium verdeeld over ambten met een vastgestelde ambtstermijn
machtsverdeling
Senaat: regering (dus niet meer alleen advies geven)
- Wetten vaststellen, nieuwe wetsvoorstellen bespreken, begroting van de
staatskas, benoeming magistraten, bestuurlijke taken provincies uitvoeren,
militaire gelegenheden
Macht koning verdeeld over magistraten (gekozen door volksvergaderingen) nadat de
Etrusken verjaagd worden door romeinen
Magistratuur: verzamelnaam voor ambtenaren waaronder de macht werd verdeeld:
1. Twee consuls: voorzitters van de Senaat hoogste ambtsdrager
- Tijdens oorlog één legerleider, hoogste militair gezag, volksvergaderingen en
Senaatsvergaderingen leiden
2. Censoren:
- Documenteren de namen en het vermogen van de onderdanen (Census)
- Op basis hiervan wordt verschuldigde belasting bepaald (staatskas beheren),
militaire dienstplicht
3. Praetoren:
- Rechtspraak
- Staan consuls bij
4. Quaestoren: financiën
Volksvergadering (comitia curiata) werd minder belangrijk door twee nieuwe vormen
van volksvertegenwoordiging
1. Comitia centuriata
- Benoemen belangrijke magistraten: consuls, praetoren, censoren,
wetsvoorstellen van magistraten behandelen
2. Comitia tributa
- Benoemen lagere magistraten en quaestoren, kleinere wetsvoorstellen
behandelen
De leden van de volksvergaderingen waren de particiërs (adel, dus hoge stand)
Plebejers (lagere standen) kregen in 500 v. Chr. een vergadering: concilium plebis
- Wetten opstellen die alleen voor de lagere standen golden (pas later meer
macht)
Archaïsche recht: het recht uit de Koningstijd en vroege Republiek
- Primitieve rechtscultuur: ongeschreven regels, mondeling, religie en recht
verwant, mores maiorum (gewoonterecht)
- Het romeins recht was nog niet erg ontwikkeld (ongeschreven en klein)
Mores maiorum/mos (gewoonterecht): recht van de voorouders mondeling
doorgegeven
Onderverdeeld in 2 verschillende soorten recht (normen en waarden):
