Communicatie in Organisaties
Hoorcollege 1
Organisatie = een groep mensen die in een netwerk van sociale relaties en systemen
werken om een gezamenlijk doel te bereiken
- Gezamenlijk doel
- Coördinatie: taakverdeling en hiërarchie
- Delen van informatie: beslissingen
- Menselijke relaties: geloof en interactie
Een organisatie is gericht op…
- economische productie (profit)
- macht en politieke doelen (overheid)
- integratie van doelen (vertegenwoordiging groep → vakbonden)
- ‘behoudende’ doelen (in stand houden van de samenleving en welzijn → ziekenhuis)
Klassieke organisatietheorieën
Scientific Management (Taylor)
- Productie belangrijk, omstandigheden niet!
- Werknemers voeren werk uit o.b.v. gewoontes
- ‘Soldiering’ → per stuk betaald
- Alles rationeel
- “Finding the one best way”
- Efficiëntie
- Simplicifering
- Selectie en training werknemers
- Werknemers werken, managers denken en organiseren
● Consequenties:
○ Verschuiving macht en controle (managers meer)
○ Verschuiving van waarden (efficiëntie)
○ ‘Ontmenselijking’ van arbeid
Theory of Bureaucracy (Weber)
(Weber was zelf kritisch op deze vorm)
- Rationalisatie
→ leidt tot een bureaucratische organisatie
- Formele regels en procedures
- Gespecialiseerde rollen
- Gecentraliseerde besluitvorming
- Hiërarchische structuur
- Onpersoonlijk
, ● Risico’s
○ Machtsmisbruik
○ Geen menselijkheid/dehumanisering
○ Inefficiëntie
○ Geen morele verantwoordelijkheid, maar regels
○ Groot geweld mogelijk
Theory of Classical Management (Fayol)
- 5 managementfuncties:
1. Planning (doelen, omzet)
2. Organisatie (juiste mensen, machines)
3. Aansturing (opdrachten geven)
4. Coördinatie (activiteiten afstemmen)
5. Controle
- Management Principles:
- Principles of organizational structure
- Unity of command (1 leidinggevende)
- Unity of direction (dezelfde functie = dezelfde leidinggevende)
- Verticale communicatie
- Principles of organizational behavior
- Centralisatie (macht in de top)
- Autoriteit
- Principles of organizational reward
- Eerlijke beloning
- Zekerheid → contract
- Principles of organizational attitude
- Bedrijfsbelang > eigen belang
- Teamgeest
● Kritiek!
○ Managers zijn niet met de juiste dingen bezig
○ Werknemers zijn waardeloos
○ Weinig oog voor communicatie
, Hoorcollege 2
Human Relations Theory (Elton Mayo)
- Hawthorne effect
- Elke verandering zorgde voor meer productie
- Experiment → placebo
- Relay assembly test room studies
- Meer betrokkenheid in leiding
- Meer controle werk
- Sterker teamgevoel
- The bank wiring studies
- Observaties
- Sociale normen
- Druk
→ Conclusie = mensen zijn sociale wezens
- Aandacht voor behoefte werknemers
- Aandacht voor sociale factoren
- Aandacht voor managementstijl en democratisch leiderschap
→ Belang van communicatie
- Werknemers → leidinggevende (bottum-up)
- Horizontaal
- Informeel
- Gezamenlijke beslissingen
Wat is motivatie?
Motivatie is wat mensen in beweging brengt of tot handelen aanzet
- Excentrieke motivatie: beloning of straf
- Intrinsieke motivatie: plezier, energie, bewijsdrang
● Theorieën:
○ Behoeftetheorieën
(o.b.v. Maslov)
○ Procestheorieën
● Hierarchy of Needs
(Maslov)
, Behoeftetheorieën:
Dual Factor Theory (Hertzberg)
- Satisfiers: motivatiefactoren (niet perse nodig, maar als aanwezig → tevreden)
- Dissatisfiers: hygiënefactoren (als het er niet is → ontevreden)
Motivatie factoren aanwezig Motivatie factoren afwezig
Hygiëne factoren aanwezig Happy Not happy
Not unhappy Not unhappy
Hygiëne factoren afwezig Happy Not happy
Unhappy Unhappy
Beloning zorgt niet altijd voor meer motivatie → het vermindert ook creativiteit en aandacht
Zelfdeterminatietheorie
(Deci & Ryan):
Conclusie behoeftetheorieën:
- Identificatie motivators belangrijk
- Beloningen afstemmen op behoeftes
- Niet alleen maar nadruk op financiële beloningen
Procestheorieën:
Equity Theory (Adams)
- Distributive justice (uitkomsten)
- Procedural justice (proces)
Hoorcollege 1
Organisatie = een groep mensen die in een netwerk van sociale relaties en systemen
werken om een gezamenlijk doel te bereiken
- Gezamenlijk doel
- Coördinatie: taakverdeling en hiërarchie
- Delen van informatie: beslissingen
- Menselijke relaties: geloof en interactie
Een organisatie is gericht op…
- economische productie (profit)
- macht en politieke doelen (overheid)
- integratie van doelen (vertegenwoordiging groep → vakbonden)
- ‘behoudende’ doelen (in stand houden van de samenleving en welzijn → ziekenhuis)
Klassieke organisatietheorieën
Scientific Management (Taylor)
- Productie belangrijk, omstandigheden niet!
- Werknemers voeren werk uit o.b.v. gewoontes
- ‘Soldiering’ → per stuk betaald
- Alles rationeel
- “Finding the one best way”
- Efficiëntie
- Simplicifering
- Selectie en training werknemers
- Werknemers werken, managers denken en organiseren
● Consequenties:
○ Verschuiving macht en controle (managers meer)
○ Verschuiving van waarden (efficiëntie)
○ ‘Ontmenselijking’ van arbeid
Theory of Bureaucracy (Weber)
(Weber was zelf kritisch op deze vorm)
- Rationalisatie
→ leidt tot een bureaucratische organisatie
- Formele regels en procedures
- Gespecialiseerde rollen
- Gecentraliseerde besluitvorming
- Hiërarchische structuur
- Onpersoonlijk
, ● Risico’s
○ Machtsmisbruik
○ Geen menselijkheid/dehumanisering
○ Inefficiëntie
○ Geen morele verantwoordelijkheid, maar regels
○ Groot geweld mogelijk
Theory of Classical Management (Fayol)
- 5 managementfuncties:
1. Planning (doelen, omzet)
2. Organisatie (juiste mensen, machines)
3. Aansturing (opdrachten geven)
4. Coördinatie (activiteiten afstemmen)
5. Controle
- Management Principles:
- Principles of organizational structure
- Unity of command (1 leidinggevende)
- Unity of direction (dezelfde functie = dezelfde leidinggevende)
- Verticale communicatie
- Principles of organizational behavior
- Centralisatie (macht in de top)
- Autoriteit
- Principles of organizational reward
- Eerlijke beloning
- Zekerheid → contract
- Principles of organizational attitude
- Bedrijfsbelang > eigen belang
- Teamgeest
● Kritiek!
○ Managers zijn niet met de juiste dingen bezig
○ Werknemers zijn waardeloos
○ Weinig oog voor communicatie
, Hoorcollege 2
Human Relations Theory (Elton Mayo)
- Hawthorne effect
- Elke verandering zorgde voor meer productie
- Experiment → placebo
- Relay assembly test room studies
- Meer betrokkenheid in leiding
- Meer controle werk
- Sterker teamgevoel
- The bank wiring studies
- Observaties
- Sociale normen
- Druk
→ Conclusie = mensen zijn sociale wezens
- Aandacht voor behoefte werknemers
- Aandacht voor sociale factoren
- Aandacht voor managementstijl en democratisch leiderschap
→ Belang van communicatie
- Werknemers → leidinggevende (bottum-up)
- Horizontaal
- Informeel
- Gezamenlijke beslissingen
Wat is motivatie?
Motivatie is wat mensen in beweging brengt of tot handelen aanzet
- Excentrieke motivatie: beloning of straf
- Intrinsieke motivatie: plezier, energie, bewijsdrang
● Theorieën:
○ Behoeftetheorieën
(o.b.v. Maslov)
○ Procestheorieën
● Hierarchy of Needs
(Maslov)
, Behoeftetheorieën:
Dual Factor Theory (Hertzberg)
- Satisfiers: motivatiefactoren (niet perse nodig, maar als aanwezig → tevreden)
- Dissatisfiers: hygiënefactoren (als het er niet is → ontevreden)
Motivatie factoren aanwezig Motivatie factoren afwezig
Hygiëne factoren aanwezig Happy Not happy
Not unhappy Not unhappy
Hygiëne factoren afwezig Happy Not happy
Unhappy Unhappy
Beloning zorgt niet altijd voor meer motivatie → het vermindert ook creativiteit en aandacht
Zelfdeterminatietheorie
(Deci & Ryan):
Conclusie behoeftetheorieën:
- Identificatie motivators belangrijk
- Beloningen afstemmen op behoeftes
- Niet alleen maar nadruk op financiële beloningen
Procestheorieën:
Equity Theory (Adams)
- Distributive justice (uitkomsten)
- Procedural justice (proces)
