Samenvatting An Introduction to Brain & Behavior - Hersenen en Gedrag (500301-B-6)

HS 1

Meeste gedrag is een mix van aangeboren en aangeleerd

Encefalisatiequotiënt EQ = feitelijk hersengewicht, verwacht hersengewicht obv lichaamsgewicht

Hoe kon ons brein zo groot worden
 Leeftwijze
 E iciënte koeling
 Neotenie = eigenschappen uit juveniele fase v voorouders behouden in nakomelingen

,HS 2

1. Rostraal, anterieur
2. Caudaal, posterieur
3. Superieur, dorsaal
4. Inferieur, ventraal
5. Superieur, rostraal
6. Inferieur, caudaal
7. Ventraal, anterieur
8. Dorsaal, posterieur

Anatomische aanduidingen
 Anterieur = richting voorkant
 Caudaal = richting staart
 Inferieur = onder
 Superieur = boven
 Lateraal = richting zijkant
 Mediaal = richting midden
 Posterieur = richting staart
 Rostraal = richting bek
 Ventraal = richting buik

Brein beschermt
 Dura mater -> arachnoïde -> pia mater

Cerebro Vasculair Accident
 Ischemisch CVA = herseninfarct, afgesloten bloedvat door prop/vernauwing = O2 tekort
 Hemorragisch CVA = hersenbloeding, gebarsten/gescheurd bloedvat

Cerebrum: verschillende kwabben
 Frontale kwab: uitvoerende hersenfuncties en emotionele verwerking
o Schade = moeite gedrag te organiseren, toekomstplannen
 Occipitale kwab: visuele processen
o Schade = moeite met kleur- en objectherkenning
 Temporale kwab: geluid en emotionele verwerking
o Gyrus temporalis superior en fissura lateralis
o Schade = moeite met gezichtsherkenning
 Pariëtale kwab: sturen van bewegingen naar doel of uitvoeren van taken
o Sulcus centralis
o Schade = moeite met bewegen van armen en handen naar specifieke plekken

Binnen hersenen > buitenkant grijze stof = neuronen – binnenkant witte stof = axonen
Ruggenmerg > binnenkant grijze stof = neuronen – buitenkant witte stof = axonen

Ventrikelsysteem (gevuld met cerebrospinale vloeistof
 1e en 2e in beide hemisferen
 3e in tussenhersenen
 4e tussen cerebellum en pons

Hersenweefsel: neuronen (primaire functies) en gliacellen (ondersteuning)

,Zenuwstelsel
 Centrale: brein en ruggenmerg
 Perifere
o Somatisch: vangt sensaties, produceert beweging, waarneming, infoverwerking
 Hersenzenuwen en ruggenmergzenuwen
o Autonoom
 Sympathisch: fight-flight
 Acetylcholine (preganglionair) + norepinephrine (postganglionair)
 Parasympatisch: rest-digest
 Acetylcholine (preganglionair + postganglionair)

Hersenstam
 Achterhersenen – rhombencephalon
o Motorische functies
o Metencephalon: pons (vitale functies) + cerebellum (timing en coördinatie van
complexe bewegingen)
o Myelencephalon: medulla oblongata (vitale functies)
 Middenhersenen – mesencephalon
o Sensorische functies
o Genereren dopamine
o Cerebrale aquaduct en substantia nigra
 Tussenhersenen – diencephalon
o Integratie sensorische en motorische info
o Thalamus: integreert sensorische info en stuurt naar hersenschors
o Hypothalamus: reguleert hormonproductie en homeostase

Grote hersenen
 Basale ganglia
o Impliciet geheugen
o Controle en coördinatie van vrijwillige motorische bewegingen
o Substantia nigra en nucleus subtalamicus
 Cerebrale cortex (hersenschors)
o Perceptie > waarneming
o Integratie v info
o Actie > gedrag

Ruggenmerg
 5 segmenten: cervicaal, thorocaal, lumbaal, sacraal, coccygeaal
 Segmenten bestaan uit dermatomen
o Sensorische zenuw a erent, dorsale posterieure hoorn (pijn, temp, tast)
o Motorische zenuw e erent, ventrale anterieure hoorn (spieren, reflexen)

Hersenzenuwen
Olfactorius = reuk Opticus = zicht Oculomotorius = oog Trochlearis = oog
Trigeminus = gezicht Abducens = oog Facialis = gelaat Vestibulocochlearis
Glossopharyngeus Vagus = hart, bloeddruk Accessorius = nek, hals Hypoglossus = tong

Aangezichtsverlamming van Bell = ontsteking van nervus facialis (oorzaak = virale infectie)

, HS 3

Neuronen
 Veel dendrieten = verzamelen info van andere neuronen (input)
 Cellichaam = integreren van info
 Axon = info versturen (output)

Soorten neuronen
 Sensorisch (input): lange dendriet, korte axon
 Interneuron (associatie): korte dendriet, korte axon
 Motorneuron (output): korte dendriet, lange axon

Gliacellen: fysieke steun, voedingssto en, verhogen geleiding, lijmen neuronen aan elkaar
 Ependymcellen: produceren cerebrospinale vloeistof, metabolisme op gang helpen,
afvalsto en afvoeren
 Astrocyten: ondersteunen hersenactiviteit, stimuleren herstel van beschadigd
hersenweefsel, transporteren voedingssto en, ondersteunen CZS, vormen nauwe
verbindingen tussen bloedvaten en neuronen = bloed-hersenbarrière
 Microgliacellen: type macrofaag (immuunsysteem) > vallen lichaamsvreemd weefsel
aan, stimuleren groeifactoren (herstel), consumeren dood hersenweefsel
 Oligodendrogliacellen: myeliniseren in CZS > verbeterde geleiding
 Schwann cellen: myeliniseren in PZS > verbeterde geleiding, stimuleren aangroei van
beschadigde axonen

Structuur van (zenuw)cel
 Celmembraan
o Bestaat uit 2 lagen fosfolipide moleculen
o Alleen kleine ongeladen moleculen kunnen dmv passief transport passeren
o Semipermeabel
 Kanaal: laat specifieke ionen door
 Poort: laat specifieke ionen door indien open
 Pomp: actief transport (Na/K pomp)
 Celkern
o Omgeven door nucleair membraan: reguleert wat cel in en uit gaat
o Bevat DNA: fosfaatgroep(en) + pentose + nucleobase (A/C/G/T)
o 23 paren chromosomen
 22 autosomen
 1 paar geslachtschromosomen
o Allelen = twee versies van een gen
 Homozygoot = zelfde allelen
 Heterozygoot = verschillende allelen
o Eiwitsynthese: DNA > mRNA > aminozuur > peptide > eiwit
 Endoplasmatisch reticulum = eiwitproductie
 Golgi apparaat: eiwitten verpakken en labelen
 Microtubili: transport van sto en in de cel