samenvatting - grondslagen van de ergotherapie 1

Grondslagen van ergotherapie
hoofdstuk 1: ergotherapie in perspectief
1. Inleiding

 1910 -> oorsprong van ET in de Verenigde Staten.
 Na WOII werd het verspreid over Europa.
 1950 -> ET in Nederland en België.
- Periode van grote maatschappelijke,
sociale en politieke veranderingen
- Mensen trekken naar stad om werk te
zoeken -> hebben moeite om zich aan te
passen aan de stadscultuur
2. Gezondheid door de eeuwen heen  Door corruptie, misbruik en
intolerantie door kerk en staat ->
veel mensen uitgebuit
1ste stappen naar  Gevolg: er ontstaan diepgaande
moderne conflicten en opstanden tegen de
geneeskunde -> Basis werd
uitbuiting door hogere klasse
Hippocrates werd gelegd voor
gezien als humanisme
oprichter




grieken en middeleeuw industriële
oudheid renaissance verlichting
romeinen en revolutie




- Logisch denken -> betrouwbare manier
Er was 1ste stappen in
van kennis gezien
sprake van de
- 1ste ideeën ontwikkeld -> bevolking
heilzame wetenschap
betrekken bij economische en politieke
werking van van
besluitvorming
arbeid, spel - Kloof tussen rijk en arm blijft groot
en rust - Gelijkheid is bijna weg
- Gekenmerkt door start industriële revo




3. Paradigma’s

1

, = een samenhangend geheel van theorieën en theoretische denkkaders
 Omvat kern van een beroep, de fundamentele uitganspunten en de
beroepswaarde
 Het is altijd in beweging
 Bij de ontwikkeling van ergotherapie kan je verschillende paradigma’s
herkennen
 Elk paradigma kan gekoppeld worden aan een periode
 In elke periode kan je ook een verschuiving zien van kernmerken,
uitgangspunten en waarden

Ergotherapeutische paradigma’s

1. Preparadigma (1800-1900)
 Gekend door het gedachten goed van moral treatment (morele
behandeling), arts and crafts en non-restraint (zonder
dwang)

 Moral treatment
- Werd ingezet omdat men dacht dat geestesziekten het gevolg
waren van verkeerde denkprocessen.
- Benadering van psychiatrie -> gebaseerd op humanistische
filosofie en de vooruitgang dat een rationele, zorgzame
benadering het mogelijk maakt hun gedachten en acties te
normaliseren.
- Werden op basis van morele waarden behandeld in zogenaamde
stichtingen ver afgelegen van de bewoonde wereld. (groen met
hoge hekken)
- Hun humanistische uitgangspunten beïnvloeden nog altijd in
aangepaste vorm de huidige ergotherapie. -> stellen de cliënt
centraal en is gebaseerd op betekenis volle activiteiten.

 Pinel (Frankrijk)
- Past de principes van moral treatment toe
- Bevrijdt de “geestgestoorden” die opgesloten zitten in
ziekenhuizen in Parijs “van hun keten”
- Introduceert werktherapie/ergo als behandeling
- Streeft naar terugkeer van vroegere interesse en werk als
onderdeel van herstel
- Arbeid werd beschouwd als middel om mensen met afwijkend
gedrag te disciplineren

 Tuke (Engeland)
- Ontwikkeld gelijksoortig initiatief als Pinel -> arbeid als therapie
- Benadert cliënten met respect en vriendelijkheid
- Legt de nadruk op gewoonte, manieren en voorkeuren voor
activiteiten in behandelingen




2

,  Arts-and-craftsbeweging (Engeland)
- Morris en Ruskin
- Ontstaat als tegenhanger van industriële revolutie
- Ipv massaproducten werden er handgemaakte producten en
artistiek design aangemoedigd
- Geijverd voor sociale rechtvaardigheid en betere werk- en
leefomstandigheden

 Conolly (Engelse psychiater)
- Non-restraint (niet gedwongen)
- Voortbouwen op gedachten van Pinel en Tuke
- Doel: houding ten aanzichten van psychiatrische cliënten
veranderen en de cliënten te verplegen zonder dwang

- restraint wordt vervangen door:
 benadering van vriendelijkheid en aandacht
 opnieuw leren van sociale vaardigheden
 aanbieden van onderwijs
 mentale en fysieke ondersteuning

- Einddoel: cliënten terugbrengen naar hun normale leven
- Activiteiten: afwisselen tussen rustgevende activiteiten en lichte
arbeidswerkzaamheden

2. Paradigma van het handelen (1900-1950)
- Begin 20ste eeuw -> beroep ergotherapie (occupational therapy)
- Ontwikkeld vanuit de Verenigde Staten (activeren van
psychiatrische en tuberculoze cliënten) -> aanbieden arbeid of
activiteiten
- Europa: WOI -> gewonde soldaten – behoefte aan personeel met
kennis van revalidatie, arbeidsrehabilitatie en re-integratie
- Ergotherapie (onder de naam van arbeidstherapie) vindt
hoofdzakelijk haar oorsprong in de psychiatrie
- Beperkte aandacht aan dagelijks handelen
- Activiteiten gefocust op arbeid
- Volgens de principes van moral treatment, arts en
craftsbewegingen en non-restraint
- Arbeid: middel om de gedachten af te keuden en verveling te
voorkomen
- Groeiend inzicht in therapeutische waarde van doelgerichte
arbeid

3. Mechanistisch/reductionistisch paradigma (1950-1980)
- Geschiedenis ergotherapie in België en Nederland -> vanaf WOII
- Doel: oorlogsvaliden weer laten deelnemen aan maatschappelijk
leven
- Mensen nodig voor wederopbouw




3