Hoofdstuk 4
4.1 Inleiding en leerdoelen 103
4.2 Theorie als een samenhangend stelsel van uitspraken 104
V o o r w a a r d e n v o o r e e n v e r kl a ri n g s m o d e l 105
D N- m o d el 107
4.3 Methodologische spelregels 108
E m p i ri s c h e w a a r n e m i n g e n e n t o e t s b a a r h ei d 109
M a xi m al e i nf o r m a ti vit eit 112
T r a n s p a r a n ti e e n c o n tr ol e e r b a a r h ei d 115
4.4 Wetenschappelijke definities 117
D e fi niti e s v a n k e n m e r k e n : w a t 119
D e fi niti e s v a n o n d e r z o e k s e e n h e d e n : w i e 120
D e f i niti e s v a n tij d e n pl a a t s : w a n n e e r e n w a t 121
4.5 Operationaliseren 121
W a a r n e e m b a a r m a k e n v a n b e g ri p p e n i n d e v r a a g s t ellin g 121
O p e r a ti o n alis e r e n v a n k e n m e r k e n uit h y p o t h e s e n:
1. V a n e n k elv o u dig e vr a g e n n a ar m e e r v o u dig e vr a g e n: te sts, 125
to etse n e n sc h al e n
2. V a ri a b el e n e n h u n w a a r d e n 126
3. D e d a t a m a trix 128
4. M e e t n i v e a u v a n v a ri a b e l e n 129
O p e r a ti o n alis e r e n v a n e e n h e d e n 133
O p e r a ti o n a lis e r e n v a n pl a a t s e n tij d 134
4.6 Kwaliteit van de operationalisaties: validiteit en betrouwbaarheid 135
V a li dit eit v a n g e m e t e n v a ria b e l e n :
1. In h o u d s v al diteit 137
2. S o o rt g e n o o t v ali dit eit 137
3. C o n v e r g e n t e v ali dit eit 137
4. C o n s tr u c t- of b e g ri p s v ali diteit 138
5. P r e d i c ti e v e v ali dit eit 139
B e t r o u w b a a r h e i d v a n g e m e t e n v a ri a b e l e n 139
V ali dit eit e n d e st e e k p r o e f v a n o n d e r z o e k s e e n h e d e n 141
B etro u w b a ar h eid va n d e ste e k p r o ef va n o n d erz o e ks e e n h e d e n 142
4.7 Bruikbaarheid 143
C o n c e p t u e el ge b r uik 144
Instru m e n t e el ge b r uik 144
G e b r uik o m te o v ertuig e n 144
4.8 Terugblik en vooruitblik: van vraagstelling naar theorie, 146
hypothesen, operationalisaties en weer terug
O v e r zic h t o n d e rz o e k s m e t h o d e h o o f d st u k 4, 5, 6 e n 9 J eli n k e N i c ol ai
4.1 Inleiding en leerdoelen 103
4.2 Theorie als een samenhangend stelsel van uitspraken 104
V o o r w a a r d e n v o o r e e n v e r kl a ri n g s m o d e l 105
D N- m o d el 107
4.3 Methodologische spelregels 108
E m p i ri s c h e w a a r n e m i n g e n e n t o e t s b a a r h ei d 109
M a xi m al e i nf o r m a ti vit eit 112
T r a n s p a r a n ti e e n c o n tr ol e e r b a a r h ei d 115
4.4 Wetenschappelijke definities 117
D e fi niti e s v a n k e n m e r k e n : w a t 119
D e fi niti e s v a n o n d e r z o e k s e e n h e d e n : w i e 120
D e f i niti e s v a n tij d e n pl a a t s : w a n n e e r e n w a t 121
4.5 Operationaliseren 121
W a a r n e e m b a a r m a k e n v a n b e g ri p p e n i n d e v r a a g s t ellin g 121
O p e r a ti o n alis e r e n v a n k e n m e r k e n uit h y p o t h e s e n:
1. V a n e n k elv o u dig e vr a g e n n a ar m e e r v o u dig e vr a g e n: te sts, 125
to etse n e n sc h al e n
2. V a ri a b el e n e n h u n w a a r d e n 126
3. D e d a t a m a trix 128
4. M e e t n i v e a u v a n v a ri a b e l e n 129
O p e r a ti o n alis e r e n v a n e e n h e d e n 133
O p e r a ti o n a lis e r e n v a n pl a a t s e n tij d 134
4.6 Kwaliteit van de operationalisaties: validiteit en betrouwbaarheid 135
V a li dit eit v a n g e m e t e n v a ria b e l e n :
1. In h o u d s v al diteit 137
2. S o o rt g e n o o t v ali dit eit 137
3. C o n v e r g e n t e v ali dit eit 137
4. C o n s tr u c t- of b e g ri p s v ali diteit 138
5. P r e d i c ti e v e v ali dit eit 139
B e t r o u w b a a r h e i d v a n g e m e t e n v a ri a b e l e n 139
V ali dit eit e n d e st e e k p r o e f v a n o n d e r z o e k s e e n h e d e n 141
B etro u w b a ar h eid va n d e ste e k p r o ef va n o n d erz o e ks e e n h e d e n 142
4.7 Bruikbaarheid 143
C o n c e p t u e el ge b r uik 144
Instru m e n t e el ge b r uik 144
G e b r uik o m te o v ertuig e n 144
4.8 Terugblik en vooruitblik: van vraagstelling naar theorie, 146
hypothesen, operationalisaties en weer terug
O v e r zic h t o n d e rz o e k s m e t h o d e h o o f d st u k 4, 5, 6 e n 9 J eli n k e N i c ol ai
