Methoden van kwalitatief onderzoek - college aantekeningen volledig uitgewerkt

Methoden van kwalitatief onderzoek

College 1

Inleiding in kwalitatief onderzoek

Mededelingen van het vak:

 Coördinator: Anja van der Voort.
 Docenten: Anja van der Voort en Lisa Tessensohn.
 Tentamenstof:
- Hoofdstuk Bryman, nu Clark.
- Artikelen.
- Colleges.
- Koppeling praktijk.
 Tentamen.
- MC vragen  4.5 of hoger.
- Open deel.




Vandaag

Wat is kwalitatief onderzoek?

Hoe verhouden kwalitatief en kwantitatief
onderzoek zich tegenover elkaar?

Hoe verhouden criteria van kwalitatief en
kwantitatief onderzoek zich tegenover
elkaar?

,Introductie kwalitatief onderzoek



Wat is kwalitatief onderzoek?
Nadruk op woorden, maar..

 Inductieve benadering.
 Constructivistische visie.
 Interpretatieve visie.




Woorden gebruiken klopt, maar het is meer een uiting van onderling belangrijke verschillen.

Het echte verschil tussen kwalitatief en kwantitatief onderzoek zit meer in de manier waarop
onderzoekers nadenken over hoe de werkelijkheid eruit ziet/wat je wilt bereiken met je onderzoek.



Inductieve benadering



Als je theorie waar is, is de
hypothese ook waar.




In kwalitatief onderzoek is een deductieve benadering niet zo passend, op basis van wat ik zie en hoor
bouwen ze namelijk een theorie op (inductieve benadering). Hier zit geen noodzakelijke relatie
tussen, het is meer ik zie en ik hoor dingen, dus dan zal het wel zo en zo zijn.

Kwalitatief onderzoek houdt zich meer bezig met het genereren van theorieën dan het toetsen van
theorieën.



Constructivistische visie

Hoe zit volgens jou de werkelijkheid in elkaar? Daar zijn heel veel
verschillende ideeën over. De sociale werkelijkheid voor ons is erg
veranderlijk, deze maken wij met elkaar en is een sociale constructie.
Als je bijv. denkt aan cultuur kan het cultuur zijn in een ver land, of een
studiecultuur, deze hebben wij gezamenlijk en kan in de loop van de
jaren veranderen. De studiecultuur verandert ook als er andere
actoren (studenten) bijkomen. De cultuur is niet iets wat buiten ons
staat en ons beïnvloedt, maar je maakt eigenlijk met de anderen om je
heen de cultuur. Wij maken volgens de constructivistische benadering
de werkelijkheid met elkaar.

,Interpretatieve visie

 Kennis op basis van interpretaties van ‘actoren’.
 Kijken door de ogen van de ander.
 Hun ‘rol’ aannemen.
 Positivisme: het idee dat je alleen met een empirisch onderzoek tot
causaliteitsconclusies kan komen en kennis kan opdoen. Past bij de ‘harde’
science/wetmatigheden, tegenovergestelde van interpretatieve visie.
 Interpretivisme: gaat ervan uit dat we kennis verkrijgen als we nadenken over
hoe mensen hun werkelijkheid interpreteren, de interpretaties van de ander zijn essentieel.
Je moet door de ogen van de ander gaan kijken om hun wereld/bewegingen en gedrag te
snappen, en de ‘rol’ van de ander aannemen.
 Jouw interpretatie van de omgeving van iemand anders kan jouw gedrag beïnvloeden.
- Baas zegt je werkt niet goed  je wordt boos, je bent alleen bezig met jezelf.
- Baas zegt je werkt niet goed  je weet dat de vrouw van de baas net heeft gehoord dat
ze ziek is  je laat het gaan, en reageert niet op wat je baas zegt.
 Ook de interpretatie van een onderzoek is belangrijk, je kunt niet puur objectief observeren.




Eigenlijk is er geen ‘truth’ op deze manier.

Interpretatie van ander kan essentieel zijn.




De ‘bezigheden’ van kwalitatieve onderzoekers

 Kijken door de ogen van de onderzochten (emic perspectief).
 Maar hoe kun je écht door de ogen van een ander kijken?



De ‘bezigheden’ van kwalitatieve onderzoekers.

 Kwalitatieve onderzoekers willen erg flexibel zijn, althans dit willen ze. Omdat je mee wilt
bewegen met je participanten en in hun ogen wilt kijken.
 Zekerheidstolerantie is hoger bij kwalitatief onderzoek (er wordt meer onzekerheid
geaccepteerd).
 Flexibiliteit en weinig structuur.
 Geen ‘besmetting’ vooraf door opgelegde schema’s.
 Etic perspectief: het perspectief van de onderzoeker. Dit willen kwalitatieve onderzoekers zo
veel mogelijk vermijden, dit krijg je bijvoorbeeld door opgelegde schema’s. Echter is het niet
altijd volledig uit te sluiten omdat de onderzoeker altijd enige mate van invloed heeft op de
interpretatie en analyse van de gegevens.
 Zij streven meer naar het emic perspectief (het perspectief van de deelnemers zelf).

, De ‘bezigheden’ van kwalitatieve onderzoekers.

 Beschrijving van en nadruk op de context.
 Naturalistisch.
 Je wilt zo veel mogelijk in de situatie waar mensen zich normaliter ook in bevinden onderzoek
doen. En niet in speciale ruimtes die ervoor zijn opgezet, dit is bij kwalitatief onderzoek wel
zo.

De ‘bezigheden’ van kwalitatieve onderzoekers.

 Nadruk op proces met betrekking van patronen in de loop van de tijd.



Diverse onderzoeksmethoden

 Etnografie (H18).
- Iemand gaat in een bepaalde cultuur, ander land/ziekenhuis met een groep langdurig
meedoen. Dit betekent dat je participerend onderzoek doet. Op basis van alle informatie
die je binnen krijgt kun je een conclusie trekken.
 Kwalitatieve interviews (H19).
- Semigestructureerde interviews. Je geeft de participant echt de ruimte zijn of haar
verhaal te bekijken. Je hebt een paar onderwerpen en die ga je bespreken.
 Focusgroepen (H20).
- Je zit met 6 tot 8 mensen en gaat over een bepaald onderwerp praten. Je houdt in de
gaten of het onderwerp binnen de lijnen blijft maar het is een hele open manier van data
verzamelen.
 Conversatie-analyse (H21).
 Discoursanalyse (H22).
 Analyse van documenten (H23).
- Archieven van documenten.



Het gebruik van concepten

‘Definitive concepts’

 Indicatoren leggen concept vast.
 Nadruk op de ‘gewone’ aspecten van het fenomeen.
 Legt theorie op de sociale werkelijkheid.

Het concept "leeftijd" is een definitief concept. Het wordt gedefinieerd als het aantal jaren sinds de
geboorte van een persoon en kan eenvoudig worden gemeten.

 Kwantitatief onderzoek.



‘Sensitizing concepts’/ richtinggevende begrippen

 Algemeen referentiekader.
 Ontdekken van allerlei vormen van een fenomeen.
 Van breed naar smal.