Samenvatting Maatschappijleer hoofdstuk 1,2,3,6,7

Hoofdstuk 1

Belangen: voordeel dat iemand heeft of kan krijgen (geld, vrije tijd,

Macht
Aanzien
Tijd
Informatie
Geld

Waarden: abstract ideaal dat mensen belangrijk vinden om na te streven (vrijheid,
eerlijkheid)

Belang Waarden
Voordeel Ideaal
Voordeel voor eigen groep of persoon Ideaal voor hele samenleving
Op korte termijn Lange termijn, leven
Vergroten van eigen geluk Vergroten van maatschappelijk geluk

Dilemma: keuze tussen 2 zaken die niet samengaan

Debat: beide partijen begrijpen elkaars belangen en waarde  argumenten uitwisselen en
de ander proberen te overtuigen

Botsing: botsing tussen waarden en/of belangen van verschillende actoren die niet samen
kunnen gaan

Actor: persoon of groep die actief betrokken is bij een maatschappelijke botsing (als ze een
rol spelen in het debat, bijv auto schadelijk voormilieu geen actor want de auto kan niks
hieraan veranderen)

Maatschappelijk probleem kenmerken
 Veel actoren hebben er mee te maken
 Verschillende meningen over het probleem
 De overheid kan een rol spelen bij de oplossing

Overheid: bestuur in een land dat wetten maakt, uitvoert en handhaaft (gemeente,
provincie, het land en Europa)
Maatschappelijk driehoek
 Overheid: landelijk, provincie en gemeente
 Maatschappelijk middenveld: actiegroepen, vakbonden, kerken en verenigingen
 Markt: bedrijven, ondernemingen

Maatschappelijk middenveld: komen op voor waarden of belangen zonder winst te willen
maken bijv. Greenpeace

Strijd: het oplossen van maatschappelijke problemen door geweld en/of dran

, Hoofdstuk 2

Links:
 Grote rol voor de overheid
 Gelijkwaardigheid
 Bescherming van de zwakkere mensen in de samenleving
 Groen links, Pvda

Rechts:
 Kleinere rol voor de overheid  eigen initiatief van het individu
 Vrijheid
 Refendum: verkiezing over 1 maatschappelijk probleem
 PVV, FVD

Midden:
 Naastenliefde
 VVD, D66, CDA

Ideologie: samenhangend geheel van beginselen en denkbeelden over het maatschappelijk
geluk

Linkse ideologie:
 Socialisme, sociaaldemocratie (progressief)
 Emancipatie= bevordering van gelijke rechten
 Tegen discriminatie

Rechtse ideologie:
 Conservatisme= vasthouden aan het oude,
o Kleine rol van overheid  eigen verantwoordelijkheid
 Liberalisme (conservatief)

Midden ideologie:
 Economische vrijheid= ev en talenten inzetten (bijna net zo belangrijk als rechts)
 Persoonlijke vrijheid
 Christen democratie


Extreem-links Links Midden Rechts Extreem-
rechts
Anarchisme en Socialisme/sociaal Liberalisme en Conservatisme Fascisme en
communisme democratie christendemocratie nazisme


Conservatief: weinig verandering

Progressief: vernieuwend, op verandering gericht
Hoofdstuk 3