4-1-2021 OneNote
Hoofdstuk 4
zondag 3 januari 2021 16:09
§4.1 De opkomst van steden
Kenmerkend aspect:
• Opkomst van handel en ambacht en herleving van de landbouw
stedelijke samenleving.
Dordrecht was eerst belangrijkste handels en ambachtslieden stad, wel voor
twee eeuwen. Daarna werden de belangrijkste steden modernere plekken
zoals Leiden en Delft.
In West-Europa kwam weer een landbouw stedelijke samenleving
(agrarisch urbane samenleving).
• Nog kleine steden
• Hooguit 1000en inwoners
De grootste stad was Parijs:
• Meer dan 100 000 inwoners
Het oude Rome was wel tien keer zo groot geweest.
Er waren wel heel veel steden:
• Ongeveer 4000
• Sommige nog vanuit de romeinse tijd maar de meeste waren nieuw.
De steden ontstonden vaan aan:
• Rivieren
• Rivier mondingen aan zee
• Dat was omdat er geen wegen waren dus transport via water was
belangrijk.
De steden zagen er heel anders uit dan in de oudheid, in de middeleeuwen
zagen ze er zo uit:
• Kronkelende wegentjes
• Nauw gebouwde steegjes
• Houten huisjes
• Geen tempels
• Geen theaters
• Geen badhuizen
• Wel een kerk
https://eslooonderwijsgroep-my.sharepoint.com/personal/ll017813_leerlingml_nl/_layouts/15/Doc.aspx?sourcedoc={25747049-35b1-4710-9872-e2e83… 1/9
, 4-1-2021 OneNote
• Er waren ook stadsmuren die beschermde tegen indringers
Redenen dat steden weer konden ontstaan:
• Rond 1000 waren invasies van agressieve volkeren, zoals de Vikingen
gestopt.
• Nederzettingen kregen hierdoor de kans om te groeien.
• Tussen 1000 en 1300 verdubbelde de Europese bevolking zich, dus
sterke bevolkingsgroei.
• Door landbouw werd de woeste natuur teruggedrongen.
• Landbouw methodes werden verbeterd. Het land werd in
• plaats van 1 x per jaar braak gesteld, toen maar 1 x per 3 jaar. Dit heette
het drieslagstelsel.
• Boeren hadden meer voedsel dan dat ze nodig hadden waardoor
sommige zich gingen specialiseren.
• De overshotten verkochten ze bij marketen die in de buurt waren van de
waterwegen.
• Daar woonden ook mensen die zich specialiseerde in ambacht: beroep
waarbij met geschoold handwerk een product wordt gemaakt of bewerkt.
• Er waren ook ambachtslieden die aan plaatsgenoten leverden. Zo
ontstonden kleine nederzettingen, die uitgroeide tot steden.
De welvaar steeg doordat de steden groeide.
• Er werden nu ook luxe producten gemaakt die op langere afstanden
werden verkocht.
• Steden specialiseerden zich.
• Bijv. Gent -> textielnijverheid.
Meest verstedelijkte regio's:
• Italië
• Vlaanderen
• Daartussen Duitse steden: Keulen en Neurenberg.
• Italië verkocht: suiker, zijde en specerijen.
Duitse Hanze:
https://eslooonderwijsgroep-my.sharepoint.com/personal/ll017813_leerlingml_nl/_layouts/15/Doc.aspx?sourcedoc={25747049-35b1-4710-9872-e2e83… 2/9
Hoofdstuk 4
zondag 3 januari 2021 16:09
§4.1 De opkomst van steden
Kenmerkend aspect:
• Opkomst van handel en ambacht en herleving van de landbouw
stedelijke samenleving.
Dordrecht was eerst belangrijkste handels en ambachtslieden stad, wel voor
twee eeuwen. Daarna werden de belangrijkste steden modernere plekken
zoals Leiden en Delft.
In West-Europa kwam weer een landbouw stedelijke samenleving
(agrarisch urbane samenleving).
• Nog kleine steden
• Hooguit 1000en inwoners
De grootste stad was Parijs:
• Meer dan 100 000 inwoners
Het oude Rome was wel tien keer zo groot geweest.
Er waren wel heel veel steden:
• Ongeveer 4000
• Sommige nog vanuit de romeinse tijd maar de meeste waren nieuw.
De steden ontstonden vaan aan:
• Rivieren
• Rivier mondingen aan zee
• Dat was omdat er geen wegen waren dus transport via water was
belangrijk.
De steden zagen er heel anders uit dan in de oudheid, in de middeleeuwen
zagen ze er zo uit:
• Kronkelende wegentjes
• Nauw gebouwde steegjes
• Houten huisjes
• Geen tempels
• Geen theaters
• Geen badhuizen
• Wel een kerk
https://eslooonderwijsgroep-my.sharepoint.com/personal/ll017813_leerlingml_nl/_layouts/15/Doc.aspx?sourcedoc={25747049-35b1-4710-9872-e2e83… 1/9
, 4-1-2021 OneNote
• Er waren ook stadsmuren die beschermde tegen indringers
Redenen dat steden weer konden ontstaan:
• Rond 1000 waren invasies van agressieve volkeren, zoals de Vikingen
gestopt.
• Nederzettingen kregen hierdoor de kans om te groeien.
• Tussen 1000 en 1300 verdubbelde de Europese bevolking zich, dus
sterke bevolkingsgroei.
• Door landbouw werd de woeste natuur teruggedrongen.
• Landbouw methodes werden verbeterd. Het land werd in
• plaats van 1 x per jaar braak gesteld, toen maar 1 x per 3 jaar. Dit heette
het drieslagstelsel.
• Boeren hadden meer voedsel dan dat ze nodig hadden waardoor
sommige zich gingen specialiseren.
• De overshotten verkochten ze bij marketen die in de buurt waren van de
waterwegen.
• Daar woonden ook mensen die zich specialiseerde in ambacht: beroep
waarbij met geschoold handwerk een product wordt gemaakt of bewerkt.
• Er waren ook ambachtslieden die aan plaatsgenoten leverden. Zo
ontstonden kleine nederzettingen, die uitgroeide tot steden.
De welvaar steeg doordat de steden groeide.
• Er werden nu ook luxe producten gemaakt die op langere afstanden
werden verkocht.
• Steden specialiseerden zich.
• Bijv. Gent -> textielnijverheid.
Meest verstedelijkte regio's:
• Italië
• Vlaanderen
• Daartussen Duitse steden: Keulen en Neurenberg.
• Italië verkocht: suiker, zijde en specerijen.
Duitse Hanze:
https://eslooonderwijsgroep-my.sharepoint.com/personal/ll017813_leerlingml_nl/_layouts/15/Doc.aspx?sourcedoc={25747049-35b1-4710-9872-e2e83… 2/9
