Aantekeningen Hoorcollege Inhoudsanalyse
Hoorcollege 1
Wat is inhoudsanalyse?
Inhoudsanalyse: Een onderzoeksmethode waarmee kenmerken van geregistreerde inhoud
van communicatie worden geanalyseerd. (vooral kijken naar mediaboodschappen)
Dimensies van inhoud:
- Geschreven (tekst)
- Verbaal (audio)
- Visueel (video)
Deze cursus: kwantitatieve analyse van kenmerken van inhoud van mediaboodschappen.
- Kwantitatief: analyseren op systematische, objectieve, repliceerbare manier.
- Inhoudskenmerken: manifest tot latent, maar altijd meetbaar en kwantificeerbaar
Grondleggers kwantitatieve inhoudsanalyse – ken je klassiekers:
- Bernard Berelson (1912-1979)
- Content analysis in communication research (1952)
- Ole Holsti (1933-2020)
- Content analysis for the social sciences and humanities (1969)
- Klaus Krippendorff (1932-2022)
- Content analysis: An introduction to its methodology (1980
,Waarom inhoudsanalyse?
1. Inhoudsanalyse is fundamenteel voor theorievorming in de communicatiewetenschap
- Inhoud staat centraal binnen communicatieprocessen:
- Oorzaak van — én voorwaarde voor — media-effecten.
- Uitkomst van kenmerken van — en rondom — mediaproducenten.
→ Maakt het mogelijk om relaties te toetsen door het hele communicatieproces heen
2. Inhoudsanalyse kan het ontwerp van onderzoek naar media-effecten sterker maken
- Data uit inhoudsanalyse kan gekoppeld worden aan data uit enquête om
media- effecten te verklaren.
- Relevante media-inhoud is dé onafhankelijke variabele in studies over
media-impact.
- Als meting van (mogelijkheid tot) blootstelling is inhoud superieur aan
zelfrapportage respondent.
- Inhoud meten = media-impact duiden; niet meten = speculeren.
- Selectie geanalyseerde media-inhoud kan dienen als (representatief)
stimulusmateriaal in experiment.
- Resultaten hebben hogere ecologische validiteit.
3. Inhoudsanalyse biedt inzicht in — en roept normatieve vragen op over — onze
gemedieerde realiteit.
- Hoe accuraat, compleet, realistisch is media- inhoud?
→ Media performance (media bias)
- Hoe komt media-inhoud tot stand? Wiens realiteit?
→ Machtsverhoudingen
4. Voordelen van inhoudsanalyse (vis-à-vis andere methoden):
- Toegankelijk:
- Eenvoudige toegang tot een overvloed aan media en boodschappen.
- Lage kosten (minder financiering nodig).
- Mediaboodschappen geven altijd toestemming.
- Niet opdringerig → Nonreactief.
- Mediaboodschappen reageren nooit.
- Longitudinaal in no-time
- Retrospectief een tijdmachine, makkelijk ver in tijd
Hoe voer je een inhoudsanalyse uit? Inhoudsanalyse doen (met menselijke codeurs):
1. Formuleer onderzoeksvraag (en hypothese).
2. Ontwerp metingen, codeboek, codeerschema
3. Train codeurs (→ verfijn codeboek).
4. Voer pre-test betrouwbaarheid van codering uit.
5. Herhaal stap 3-4 (zo vaak als nodig).
6. Trek steekproeven voor studie en betrouwbaarheidstoets.
7. Codeer geselecteerde mediaboodschappen (verzamel data voor studie en
betrouwbaarheidstoets).
8. Toets betrouwbaarheid van codering in formele zin.
9. Analyseer studiedata (beantwoord onderzoeksvraag).
10.Reporteer studie in een paper
, Onderzoeksvragen in inhoudsanalyse
1. Beschrijvende onderzoeksvragen:
- Vragen enkel over media-inhoud beschrijven, los van zijn
productie (oorzaken) of consumptie (gevolgen).
- Antwoorden beschrijven (variatie in) media-inhoud in een
bepaalde periode. Focus puur op de inhoud zelf
Waarde van beschrijving in wetenschappelijke inhoudsanalyses:
- Media-inhoud kan worden beoordeeld met een normatieve standaard ⇨
hoe zou media moeten zijn?
Beschrijving van media-inhoud vis-à-vis een normatieve (officiële) standaard.
a) Zijn witte mensen oververtegenwoordigd als slachtoffer?
b) Zijn zwarte mensen oververtegenwoordigd als daders?
- Essentieel als 1e (exploratieve) fase van breder onderzoeksprogramma
1. Nieuw onderzoeksterrein verkennen door nog niet onderzochte
populaties van mediaboodschappen te analyseren (beschrijven)
2. Redelijke gevolgtrekkingen maken uit resultaten over betekenis of
potentiële oorzaken en/of effecten van geanalyseerde media-inhoud
3. (Causale) relaties toetsen met media-inhoud als oorzaak (x) of uitkomst (y) in
toekomstig onderzoek.
2. Verklarende onderzoeksvragen
- Vragen die media-inhoud koppelen aan mogelijke oorzaak of consequentie van die
inhoud.
- Inhoud geponeerd als verklaring (oorzaak, x) of verklaarbaar (uitkomst, y)
Twee soorten vragen:
- Inhoud-als-oorzaak-vragen. In hoeverre verklaart variatie in media-inhoud variatie
in de reacties van mediaconsumenten op deze inhoud?
- Inhoud-als-uitkomst-vragen. In hoeverre wordt variatie in media-inhoud zélf
verklaard door variatie in kenmerken van — of rondom — de producenten van deze
inhoud?
Hoorcollege 1
Wat is inhoudsanalyse?
Inhoudsanalyse: Een onderzoeksmethode waarmee kenmerken van geregistreerde inhoud
van communicatie worden geanalyseerd. (vooral kijken naar mediaboodschappen)
Dimensies van inhoud:
- Geschreven (tekst)
- Verbaal (audio)
- Visueel (video)
Deze cursus: kwantitatieve analyse van kenmerken van inhoud van mediaboodschappen.
- Kwantitatief: analyseren op systematische, objectieve, repliceerbare manier.
- Inhoudskenmerken: manifest tot latent, maar altijd meetbaar en kwantificeerbaar
Grondleggers kwantitatieve inhoudsanalyse – ken je klassiekers:
- Bernard Berelson (1912-1979)
- Content analysis in communication research (1952)
- Ole Holsti (1933-2020)
- Content analysis for the social sciences and humanities (1969)
- Klaus Krippendorff (1932-2022)
- Content analysis: An introduction to its methodology (1980
,Waarom inhoudsanalyse?
1. Inhoudsanalyse is fundamenteel voor theorievorming in de communicatiewetenschap
- Inhoud staat centraal binnen communicatieprocessen:
- Oorzaak van — én voorwaarde voor — media-effecten.
- Uitkomst van kenmerken van — en rondom — mediaproducenten.
→ Maakt het mogelijk om relaties te toetsen door het hele communicatieproces heen
2. Inhoudsanalyse kan het ontwerp van onderzoek naar media-effecten sterker maken
- Data uit inhoudsanalyse kan gekoppeld worden aan data uit enquête om
media- effecten te verklaren.
- Relevante media-inhoud is dé onafhankelijke variabele in studies over
media-impact.
- Als meting van (mogelijkheid tot) blootstelling is inhoud superieur aan
zelfrapportage respondent.
- Inhoud meten = media-impact duiden; niet meten = speculeren.
- Selectie geanalyseerde media-inhoud kan dienen als (representatief)
stimulusmateriaal in experiment.
- Resultaten hebben hogere ecologische validiteit.
3. Inhoudsanalyse biedt inzicht in — en roept normatieve vragen op over — onze
gemedieerde realiteit.
- Hoe accuraat, compleet, realistisch is media- inhoud?
→ Media performance (media bias)
- Hoe komt media-inhoud tot stand? Wiens realiteit?
→ Machtsverhoudingen
4. Voordelen van inhoudsanalyse (vis-à-vis andere methoden):
- Toegankelijk:
- Eenvoudige toegang tot een overvloed aan media en boodschappen.
- Lage kosten (minder financiering nodig).
- Mediaboodschappen geven altijd toestemming.
- Niet opdringerig → Nonreactief.
- Mediaboodschappen reageren nooit.
- Longitudinaal in no-time
- Retrospectief een tijdmachine, makkelijk ver in tijd
Hoe voer je een inhoudsanalyse uit? Inhoudsanalyse doen (met menselijke codeurs):
1. Formuleer onderzoeksvraag (en hypothese).
2. Ontwerp metingen, codeboek, codeerschema
3. Train codeurs (→ verfijn codeboek).
4. Voer pre-test betrouwbaarheid van codering uit.
5. Herhaal stap 3-4 (zo vaak als nodig).
6. Trek steekproeven voor studie en betrouwbaarheidstoets.
7. Codeer geselecteerde mediaboodschappen (verzamel data voor studie en
betrouwbaarheidstoets).
8. Toets betrouwbaarheid van codering in formele zin.
9. Analyseer studiedata (beantwoord onderzoeksvraag).
10.Reporteer studie in een paper
, Onderzoeksvragen in inhoudsanalyse
1. Beschrijvende onderzoeksvragen:
- Vragen enkel over media-inhoud beschrijven, los van zijn
productie (oorzaken) of consumptie (gevolgen).
- Antwoorden beschrijven (variatie in) media-inhoud in een
bepaalde periode. Focus puur op de inhoud zelf
Waarde van beschrijving in wetenschappelijke inhoudsanalyses:
- Media-inhoud kan worden beoordeeld met een normatieve standaard ⇨
hoe zou media moeten zijn?
Beschrijving van media-inhoud vis-à-vis een normatieve (officiële) standaard.
a) Zijn witte mensen oververtegenwoordigd als slachtoffer?
b) Zijn zwarte mensen oververtegenwoordigd als daders?
- Essentieel als 1e (exploratieve) fase van breder onderzoeksprogramma
1. Nieuw onderzoeksterrein verkennen door nog niet onderzochte
populaties van mediaboodschappen te analyseren (beschrijven)
2. Redelijke gevolgtrekkingen maken uit resultaten over betekenis of
potentiële oorzaken en/of effecten van geanalyseerde media-inhoud
3. (Causale) relaties toetsen met media-inhoud als oorzaak (x) of uitkomst (y) in
toekomstig onderzoek.
2. Verklarende onderzoeksvragen
- Vragen die media-inhoud koppelen aan mogelijke oorzaak of consequentie van die
inhoud.
- Inhoud geponeerd als verklaring (oorzaak, x) of verklaarbaar (uitkomst, y)
Twee soorten vragen:
- Inhoud-als-oorzaak-vragen. In hoeverre verklaart variatie in media-inhoud variatie
in de reacties van mediaconsumenten op deze inhoud?
- Inhoud-als-uitkomst-vragen. In hoeverre wordt variatie in media-inhoud zélf
verklaard door variatie in kenmerken van — of rondom — de producenten van deze
inhoud?
