Samenvatting - Kennistoets semester 2

Samenvatting kennistoets semester 2



Samenvatting kennistoets semester 2
Module; 5,6 en 7



Inhoud
Module 5, Innoveren kun je leren........................................................................................1
Technologie: les 2.34 Eisen voor jouw innovatie............................................................23
Module 6, De gezonde leefomgeving................................................................................35
Module 7, Kraam, kind en jeugd........................................................................................ 89

Module 5, Innoveren kun je leren

Geneeskunde, Psychische functies
Psychische functies en psychopathologie

De DSM-5 is het internationale classificatiesysteem voor psychische stoornissen,
ontwikkeld door de American Psychiatric Association. Het is theorieneutraal en ordent
stoornissen op basis van drie principes: ontwikkelingsperspectief, mate van verwantschap
en ernst. Hoewel het bedoeld is voor standaardisatie in onderzoek, wordt het ook gebruikt
voor behandeling en financiering. Er is echter kritiek op de DSM: te veel focus op
stoornissen en te weinig aandacht voor de persoon, context en veerkracht.

Persoonlijke diagnostiek is een alternatief, gericht op herstel en samenwerking.
Psychiater Jim van Os pleit voor vier centrale vragen: wat is je overkomen, wat zijn je
kwetsbaarheden en krachten, wat wil je bereiken en wat heb je nodig?



Observeren in de GGZ
Observeren is cruciaal voor het herkennen van stoornissen in waarneming, denken,
geheugen, aandacht en bewustzijn. Het moet objectief en gestructureerd gebeuren, maar
bevat altijd een subjectief element.
 Aandachtsstoornissen: snel afgeleid, trage reacties.
 Oriëntatiestoornissen: desoriëntatie in tijd, plaats of persoon.
 Bewustzijnsstoornissen: van vernauwd tot verhoogd bewustzijn.

 Mogelijke symptomen: concentratieproblemen, hallucinaties, wanen.



Geheugen en cognitieve functies
Het geheugen omvat kortetermijn- en langetermijngeheugen (expliciet en impliciet).
Geheugenstoornissen:
- Psychogeen: veroorzaakt door stress of trauma, zoals dissociatieve fugue
of valse herinneringen.
- Organisch: door hersenletsel, alcoholmisbruik of neurodegeneratie (bijv.
Korsakov, amnesie).
Cognitieve functies zoals oordeelsvermogen, ziekte-inzicht, abstractievermogen en
executieve functies (plannen, organiseren, impulscontrole) zijn belangrijk voor
functioneren en behandeling.



Taal- en spraakstoornissen
Afasie door hersenletsel:

1

,Samenvatting kennistoets semester 2



- Broca: moeite met spreken.
- Wernicke: onsamenhangend spreken.
- Receptieve en expressieve afasie, gemengde vormen.

 Andere stoornissen: tactiele afasie, aprosodie (geen intonatie), alexie (niet kunnen
lezen).




Waarneming, denken en voorstelling
Waarnemingsstoornissen:
 Illusies: vervormde waarneming van echte prikkels.
 Hallucinaties: waarnemingen zonder prikkel.
 Pseudohallucinaties: men beseft dat de waarneming niet echt is.
 Zintuigstoornissen: blindheid, doofheid, hyper- of hypo-gevoeligheid.
 Zelfwaarnemingsstoornissen: derealisatie en depersonalisatie.

Denkstoornissen:
 Formeel: incoherentie, gedachteblokkade, wijdlopigheid.
 Inhoudelijk: wanen, obsessies, compulsies.
 Spraakstoornissen: neologismen, echolalie, perseveratie.


Affectieve functies
Stemming: langdurige gemoedstoestand.
Affect: kortdurende emotionele reactie.
Stemmingsstoornissen: depressie, manie, bipolair.
Affectstoornissen: vervlakking, apathie, ambivalentie.
Psychosomatiek: lichamelijke klachten door psychische oorzaken.


Conatieve functies (wil en gedrag)
Psychomotoriek:
Kwantitatief: hyper- of hypoactiviteit.
Kwalitatief: katatonie, tics, stereotypieën.

Motivatie:
Theoretisch verklaard via o.a. Maslow, cognitieve en biologische modellen.
Stoornissen: agressie, verslaving, apathie.
Drang: impulsief gedrag (bijv. ADHD).
Dwang: herhalend gedrag bij angst (bijv. OCS).


Diagnostiek en herstel
Observeren en analyseren van psychische functies is essentieel voor goede zorg. Naast
classificatie is het belangrijk om inzicht te krijgen in de zorgbehoefte, krachten en
herstelmogelijkheden van de patiënt. Diagnostiek moet persoonsgericht zijn, met ruimte
voor zelfmanagement en gedeelde besluitvorming.




2

,Samenvatting kennistoets semester 2




Zakkaart module 5




3

, Samenvatting kennistoets semester 2




4