Onroerend goed als belegging
Uitgever: Wolters Kluwer
Auteurs: Van Gool, Jager, Theebe, Veenhoven en Weisz
Druk: 6 (2020)
,Inhoud
1 – Vastgoed als beleggingsvorm ..............................................................................................2
1.1 – Inleiding tot dit boek ..............................................................................................2
1.2 – Afbakening ............................................................................................................2
1.3 – Vastgoed als belegging...........................................................................................2
1.4 – Waarom beleggen in vastgoed? ..............................................................................2
1.5 – Het beleggingsproces voor vastgoed ......................................................................2
2 – Soorten vastgoed ..........................................................................................................4
2.2 – Direct en indirect vastgoed.....................................................................................4
2.3 – Kenmerken van beleggen in vastgoed .....................................................................4
2.4 – Beleggingsstructuren voor vastgoed .......................................................................6
2.5 – Direct en indirect vastgoed in de praktijk .................................................................6
4 – Soorten vastgoed ..........................................................................................................7
4.2 – De werking van vastgoedmarkten ...........................................................................7
4.3 – Vierkwadrantenmodel van vastgoed .......................................................................8
4.4 – Kwantitatieve voorspellingsmodellen .....................................................................9
4.5 – Verstand en gevoel............................................................................................... 10
6 – Rendement en risico ................................................................................................... 11
6.2 – Resultaat............................................................................................................. 11
6.3 – Rendement ......................................................................................................... 13
6.4 – Risico .................................................................................................................. 14
6.5 – Beleggingsprofiel van vastgoed ............................................................................ 15
6.6 – Vertekeningen in rendement en risico ................................................................... 15
8 – Rendement en risico ................................................................................................... 17
8.2 – Het beleggingsproces .......................................................................................... 17
8.3 – Stap 1 : Missie, beleggingsdoelen en beleggingscriteria ......................................... 17
8.4 – Stap 2 : Ideeën, visie en risicohouding .................................................................. 17
8.5 – Stap 3 : Strategisch beleggingsbeleid / -kader ....................................................... 17
8.6 – Stap 4 : Jaarlijks beleggingsplan ........................................................................... 18
8.7 – Stap 5 : Mandatering en eventueel uitbesteding .................................................... 18
8.8 – Stap 6 : Implementatie en vastgoedmanagement.................................................. 18
8.9 – Stap 7 : Performancemeting en attributie .............................................................. 20
8.10 – Stap 8 : Rapportage ............................................................................................. 21
8.11 – Stap 9 : Bijsturen van het beleggingsbeleid ........................................................... 21
10 - Acquisitie van direct vastgoed ......................................................................................... 22
10.2 – Acquisitie als onderdeel van het beleggingsproces ............................................... 22
, 10.3 – Stap 1 : Opstellen van een acquisitieplan ............................................................. 22
10.4 – Stap 2 : Zoeken en vinden van investeringsmogelijkheden ..................................... 23
10.5 – Stap 3 : Eerste beoordeling van een investeringsmogelijkheid ................................ 23
10.6 – Stap 4 : Nagaan of investering past in beleid/portefeuille ....................................... 23
10.7 – Stap 5 : Opstellen en tekenen van een letter of intent en voorbereiding .................. 27
10.8 – Stap 6 : Maken van een investeringsvoorstel en controle (duediligenceonderzoek) . 27
10.9 – Stap 7 : Bij een tender : inschrijving en bieding ...................................................... 27
10.10 – Stap 8 : Opstellen en tekenen van een (turnkey) koop (aannemings)overeenkomst
27
10.11 – Stap 9 : Levering en inspectie van het object ..................................................... 28
10.12 – Stap 10 : Overdracht van het dossier en nazorg ................................................. 28
13 – Financiering voor een vastgoedbelegger .......................................................................... 29
13.1 – Inleiding .............................................................................................................. 29
13.2 – Algemeen ............................................................................................................ 29
13.3 – Financieringsselectieproces ................................................................................ 30
13.4 – Risicoprofiel inschatten ....................................................................................... 30
13.5 – Overige onderwerpen........................................................................................... 32
13.6 – Inhoud financieringsvoorstel ................................................................................ 33
14 – Exploitatie van direct vastgoed ..................................................................................... 34
14.1 – Inleiding .............................................................................................................. 34
14.2 – Doel van de exploitatie ......................................................................................... 34
14.3 – Exploitatie van vastgoed als belegging .................................................................. 34
14.4 – Organisatie van de exploitatie .............................................................................. 37
14.5 – Omgaan met externe adviseurs ............................................................................ 38
14.6 – Exploitatie van vastgoed als bedrijfsmiddel........................................................... 38
14.7 – Trends ................................................................................................................. 38
16 – Exploitatie van direct vastgoed ..................................................................................... 40
16.1 – Inleiding .............................................................................................................. 40
16.2 – Dispositieproces en opbouw van het hoofdstuk .................................................... 40
16.3 – Stap 1: Opstellen van een dispositieplan/verkoopbeleid........................................ 40
16.4 – Stap 1a: Bepalen van de doelen van dispositie, de dispositieomvang en de tijd voor
dispositie .......................................................................................................................... 40
16.5 – Stap 1b: Bepalen van de methoden voor een hold/sell-beslissing .......................... 40
16.6 – Stap 2: Maken hold/sell-analyses en bepalen van de verkoopwijze en - procedure .. 41
16.7 – Stap 3: Maken en goedkeuren van het desinvesteringsvoorstel .............................. 41
16.8 – Stap 4: Organiseren van de verkoop, samenstellen informatiememorandum en evt.
inschakelen makelaars ...................................................................................................... 41
, 16.9 – Stap 5: Onderhandelen, selecteren van mogelijke kopers, alsmede beoordelen van
kwaliteit en reputatie van die kopers en due diligence-onderzoek ........................................ 41
16.10 – Stap 6: Het opstellen en tekenen van een (voorlopige) koopovereenkomst ......... 42
16.11 – Stap 7: Opstellen leveringsovereenkomst en levering ........................................ 42
16.12 – Risicomanagement bij dispositie ...................................................................... 42