Methodologie open einde tentamen
Bachelor Psychologie jaar 1 periode 1
63 open einde vragen
1. Wat is het primacy en recency effect? En verklaar deze twee effecten.
Het primacy effect betekent dat mensen de eerste woorden uit een lijst beter onthouden, omdat ze meer
kans hebben om deze te herhalen en daardoor op te slaan in het langetermijngeheugen (LTM). Het
recency effect houdt in dat de laatste woorden beter worden onthouden, omdat deze nog aanwezig zijn
in het kortetermijngeheugen (KTM). Samen zorgen deze effecten ervoor dat de seriële positiecurve
een U-vorm krijgt: goede herinnering aan het begin en einde van de lijst, maar slechtere herinnering aan
het midden.
2. Welk geheugen systeem hoort bij recency en primacy?
Primacy effect = Langetermijngeheugen (LTM)
Recency effect = Kortetermijngeheugen (KTM)
3. Wat zijn de condities?
Er zijn 2 condities voor de taak: immediate recall & delayed recall.
4. Wat hoort er in de discussie?
1. Samenvatting resultaten: filler task verlaagt recency, primacy blijft gelijk.
2. Vergelijking met eerder onderzoek: replicatie van Glanzer & Cunitz (1966).
3. Theoretische verklaring: primacy = LTM, recency = WM; filler task verstoort WM.
4. Robuustheid: effect blijft ondanks verschillen in opzet.
5. Wetenschappelijke context: belangrijk resultaat in het licht van de replicatiecrisis.
6. Verschillen tussen studies: huidige studie toont hogere recall door minder trials.
7. Conclusie: bevestigt dat primacy en recency uit verschillende geheugensystemen komen.
5. Wat zijn de onafhankelijke variabelen?
1. Immediate recall (geen filler task)
2. Delayed recall (met filler task)
6. Uit hoeveel niveaus bestaat onze onderzoek?
→ 2 niveaus voor de conditie (immediate / delayed)
→ 15 niveaus voor de gerecallede woorden
7. Wat zijn de afhankelijke variabelen?
→ Aantal correct gerecallde woorden per seriële positie (positie in de lijst).
8. Noem 2 academisch schrijven en leg uit
Objectiviteit – Schrijf neutraal en feitelijk, zonder persoonlijke meningen of emoties.
Formele stijl – Gebruik verzorgde taal, geen spreektaal, en vermijd vage woorden of subjectieve
uitdrukkingen.
9. Waar zit onze replicatie in de grafiek?
Vergelijk de immediate recall lijn met de delayed recall lijn.
Begin van de lijst: beide lijnen hoog → primacy effect blijft.
Einde van de lijst: lijn van delayed recall daalt → recency effect is verdwenen.
→ Het patroon van U-vormige curve bij immediate recall en verval van het recency-effect bij delayed recall
laat zien dat de replicatie is gelukt.
10. Wat is sensory memory?
Zintuiglijk geheugen (iconisch/echoïsch) dat informatie heel kort vasthoudr; belangrijke informatie wordt
doorgegeven aan het kortetermijngeheugen (KTM).
11. Filler task (terugteltaak)?
Dit is de taak die de delayed recall conditie onderging. Hierbij moest er voor voor een bepaald aantal
seconden worden teruggeteld, zodat je werkgeheugen daarmee bezig is en geen plek heeft om de
woorden te onthouden.
12. Waarom we de p-waarde moeten berekenen bij de staafdiagram als we duidelijk een verschil
zien tussen hoeveel er gerecalled is?
Omdat een staafdiagram alleen een visueel verschil laat zien, maar niet zegt of dat verschil statistisch
significant is. De p-waarde vertelt of het waargenomen verschil waarschijnlijk door toeval is ontstaan
of dat het betrouwbaar is. Zelfs als een staafdiagram groot verschil lijkt te tonen, kan dit door
steekproeffluctuatie komen; de p-waarde geeft hier duidelijkheid over.
13. Is de p-waarde in de grafiek 11-15 hoger of lager dan 0.05
Bachelor Psychologie jaar 1 periode 1
63 open einde vragen
1. Wat is het primacy en recency effect? En verklaar deze twee effecten.
Het primacy effect betekent dat mensen de eerste woorden uit een lijst beter onthouden, omdat ze meer
kans hebben om deze te herhalen en daardoor op te slaan in het langetermijngeheugen (LTM). Het
recency effect houdt in dat de laatste woorden beter worden onthouden, omdat deze nog aanwezig zijn
in het kortetermijngeheugen (KTM). Samen zorgen deze effecten ervoor dat de seriële positiecurve
een U-vorm krijgt: goede herinnering aan het begin en einde van de lijst, maar slechtere herinnering aan
het midden.
2. Welk geheugen systeem hoort bij recency en primacy?
Primacy effect = Langetermijngeheugen (LTM)
Recency effect = Kortetermijngeheugen (KTM)
3. Wat zijn de condities?
Er zijn 2 condities voor de taak: immediate recall & delayed recall.
4. Wat hoort er in de discussie?
1. Samenvatting resultaten: filler task verlaagt recency, primacy blijft gelijk.
2. Vergelijking met eerder onderzoek: replicatie van Glanzer & Cunitz (1966).
3. Theoretische verklaring: primacy = LTM, recency = WM; filler task verstoort WM.
4. Robuustheid: effect blijft ondanks verschillen in opzet.
5. Wetenschappelijke context: belangrijk resultaat in het licht van de replicatiecrisis.
6. Verschillen tussen studies: huidige studie toont hogere recall door minder trials.
7. Conclusie: bevestigt dat primacy en recency uit verschillende geheugensystemen komen.
5. Wat zijn de onafhankelijke variabelen?
1. Immediate recall (geen filler task)
2. Delayed recall (met filler task)
6. Uit hoeveel niveaus bestaat onze onderzoek?
→ 2 niveaus voor de conditie (immediate / delayed)
→ 15 niveaus voor de gerecallede woorden
7. Wat zijn de afhankelijke variabelen?
→ Aantal correct gerecallde woorden per seriële positie (positie in de lijst).
8. Noem 2 academisch schrijven en leg uit
Objectiviteit – Schrijf neutraal en feitelijk, zonder persoonlijke meningen of emoties.
Formele stijl – Gebruik verzorgde taal, geen spreektaal, en vermijd vage woorden of subjectieve
uitdrukkingen.
9. Waar zit onze replicatie in de grafiek?
Vergelijk de immediate recall lijn met de delayed recall lijn.
Begin van de lijst: beide lijnen hoog → primacy effect blijft.
Einde van de lijst: lijn van delayed recall daalt → recency effect is verdwenen.
→ Het patroon van U-vormige curve bij immediate recall en verval van het recency-effect bij delayed recall
laat zien dat de replicatie is gelukt.
10. Wat is sensory memory?
Zintuiglijk geheugen (iconisch/echoïsch) dat informatie heel kort vasthoudr; belangrijke informatie wordt
doorgegeven aan het kortetermijngeheugen (KTM).
11. Filler task (terugteltaak)?
Dit is de taak die de delayed recall conditie onderging. Hierbij moest er voor voor een bepaald aantal
seconden worden teruggeteld, zodat je werkgeheugen daarmee bezig is en geen plek heeft om de
woorden te onthouden.
12. Waarom we de p-waarde moeten berekenen bij de staafdiagram als we duidelijk een verschil
zien tussen hoeveel er gerecalled is?
Omdat een staafdiagram alleen een visueel verschil laat zien, maar niet zegt of dat verschil statistisch
significant is. De p-waarde vertelt of het waargenomen verschil waarschijnlijk door toeval is ontstaan
of dat het betrouwbaar is. Zelfs als een staafdiagram groot verschil lijkt te tonen, kan dit door
steekproeffluctuatie komen; de p-waarde geeft hier duidelijkheid over.
13. Is de p-waarde in de grafiek 11-15 hoger of lager dan 0.05
