Belangen
- Een zaak waaraan men aandacht schenkt omdat er voordeel mee gemoeid is.
- Belangen kunnen aan personen worden toegeschreven ofwel bij partijen worden
verondersteld zonder daadwerkelijk te onderzoeken of die belangen de daadwerkelijke
onderliggende belangen zijn.
- Subjectief: één of meer mensen.
- Objectief: doel die dat mens zich heeft gesteld of dat bij hem wordt veronderstelt.
- Het doorvragen naar belangen is essentieel (het is datgene wat iemand drijft).
- Belangen leiden tot effectiever onderhandelingen en oplossingen.
- Belangen zijn vaak verenigbaar, soms tegenstrijdig en soms gelijkluidend.
Soorten belangen
1. Rechtens/zakelijke belangen
- Zichtbaar/ benoembaar
- Dat waarnaar de rechter kijkt (doet uitspraak op basis van rechtens relevante belangen).
- Belangen die in de wet/recht een basis vinden en waarvoor partijen een procedure kunnen
vragen door middel van een rechterlijk oordeel.
a. Inhoudelijke belangen
- De materiële zaken van waarden (financiën, goederen, andere waardevolle bronnen).
- Vaak ook belangrijk voor het recht.
- Hebben een direct verband met de onderhandelingen over rechten toegekend uit de wet.
b. Procedurele belangen
- Stappen om het conflict te beëindigen.
- Hebben te maken met de manier waarop het proces wordt uitgevoerd (snel, efficiënt,
procedurele rechtvaardigheid, kostenbesparing).
- De soort procedure.
- De wijze van omgaan met elkaar tijdens het afhandelen van een conflict.
2. Sociaal psychologische belangen
- Het belang achter de belangen
- Gevoelens van mensen wat voor hun zelf fundamenteel wenselijk is.
- Moderne onderhandelingstheorie: Werkelijke zorgen, wensen en behoeften die schuil gaan
achter ingenomen posities en standpunten.
- De zorgen, behoeften en relaties die achter het belang schuil gaan.
Verwevenheid van belangen
1. Gemeenschappelijke belangen: belangen die mensen delen.
2. Verenigbare belangen: indien iets belangrijker voor de ene persoon is dan voor de ander is
er dikwijls een oplossing mogelijk waarbij de partij voor wie dit belang het sterkst weegt op
een ander punt compensatie aanbiedt.
3. Tegengestelde belangen: belangen die niet gemeenschappelijk of verenigbaar zijn.
Sociale belangen
1. In enge zin:
o Alleen je eigen belang telt. Je houdt nergens rekening mee.
o Raken eigen lichaam en geest.
2. In ruime zin:
o Jezelf en je vrienden. Je houdt rekening met je omgeving.
o Zoals familie, gezin, vrienden, collega’s.
3. Collectieve belangen:
o De belangen voor anderen, niet voor jezelf (niet persoonlijk).
1
, o Het gaat om collectieve goederen en waarden waarbij je een belang kunt hebben.
4. Belang van anderen:
o Je houdt rekening met iedereen om je heen.
o Zodat je persoonlijke belang niet botst met de belangen van anderen.
Standpunt
- Belangen zijn de wensen, zorgen en behoeften die tot het standpunt hebben geleid.
- Een standpunt is een zelfgekozen oplossing voor een onderliggend probleem.
- Standpunten zijn vaak tegenstrijdig en onverenigbaar
- Onder bijna ieder standpunt liggen belangen verborgen.
Communicatie
- Emoties bij burger, met grote persoonlijke belangen.
- Voor ambtenaren en bestuur staat ratio voorop en is de kwestie slechts een van de vele
dossiers
- Je moet de belangen herkennen zodat je conflicten kunt voorkomen.
Uimodel
1. Interpretaties en standpunt
2. Gedachten en overtuiging
3. Emoties en gevoelens
4. Zorg en behoeften (belangen)
5. Wensen (belangen)
Conflict
- Een verschil van mening
- Een toestand van onvrede die uit een botsing voortvloeit.
- Twee of meer partijen doelen of aspiraties nastreven, belangen hebben of waarden
voorstaan, die niet met elkaar te verenigen zijn.
Als een conflict niet wordt opgelost:
1. Groei in omvang
o Het aantal onderwerpen en strijdpunten neemt toe.
o Het aantal betrokkenen groeit.
2. Groei in diepte:
o Het conflict komt in een negatieve neerwaartse spiraal terecht.
o Het verscherpt zich: praten wordt schreeuwen e.d.
o Het zakelijke wordt persoonlijk en de tegenpartij gaat van vriend tot vijand.
o De onderwerpen van het geschil worden principiële kwesties.
o Het doel dat partijen nastreven verschuift.
2