Samenvatting Governance
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 – Corporate Governance: een historisch perspectief......................4
Wat is Corporate Governance?........................................................................................ 4
Waarom ontstond de noodzaak voor Corporate Governance?........................................4
Belangrijke begrippen..................................................................................................... 4
Samenvatting in het kort................................................................................................ 5
Centrale vragen en uitleg............................................................................................... 6
Hoofdstuk 2 – Het systeem van Corporate Governance.....................................8
Inleiding.......................................................................................................................... 8
Systeemdenken.............................................................................................................. 8
Invalshoeken van goed ondernemingsbestuur................................................................8
Bedrijfskundige invalshoek.......................................................................................... 8
Economische invalshoek............................................................................................. 8
Management control invalshoek..................................................................................8
Juridische invalshoek................................................................................................... 9
Interne en externe governance.......................................................................................9
Het stakeholdermodel................................................................................................... 10
Interne audit en risicobeheersing.................................................................................10
Conclusie...................................................................................................................... 10
Centrale vragen en uitleg.............................................................................................11
Hoofdstuk 5 – De Raad van Commissarissen, Cultuur & Gedrag.......................13
Inleiding........................................................................................................................ 13
Twee toezichtmodellen: Rijnlands vs. Angelsaksisch....................................................13
Het Angelsaksische model (monistisch bestuursmodel)............................................13
Het Rijnlandse model (dualistisch bestuursmodel)....................................................13
Structuurvennootschap.................................................................................................13
Taken en commissies van de Raad van Commissarissen..............................................14
Hoofdtaken van de RvC............................................................................................. 14
Voorbeelden van besluiten die de RvC moet goedkeuren..........................................14
Drie vaste commissies binnen de RvC.......................................................................14
Cultuur en gedrag binnen Corporate Governance.........................................................14
Regulatory crowding out..............................................................................................15
Hard en Soft Controls.................................................................................................... 15
Conclusie...................................................................................................................... 16
Centrale vragen en uitleg.............................................................................................16
Hoofdstuk 6 – Aandeelhouders & Hoofdstuk 4 – Prestatiebeloning..................18
Inleiding........................................................................................................................ 18
De macht van aandeelhouders (§ 6.1)..........................................................................18
Rechten en bevoegdheden van de ava (§ 6.2)..............................................................18
Rechten van individuele aandeelhouders (§ 6.3)..........................................................18
, Activistische aandeelhouders (§ 6.6)............................................................................19
Beloningsbeleid en prestatiebeloning (§ 4.1 & § 4.4)....................................................19
De rol van de Raad van Commissarissen (RvC)............................................................19
Clawback-clausule en regels voor variabele beloning...................................................20
Kritiek op de prestatiebeloning.....................................................................................20
Waarom burgers zich bemoeien met beloningen bij banken.........................................20
Conclusie...................................................................................................................... 20
Centrale vragen en uitleg.............................................................................................21
Hoofdstuk 14 – De Nederlandse Corporate Governance Code & Lange Termijn
Waardecreatie.............................................................................................. 23
Inleiding........................................................................................................................ 23
De Code Van der Meer Mohr (§ 14.7)............................................................................23
Kritiek op de Code (§ 14.8)...........................................................................................23
Principe 1.1 – Lange Termijn Waardecreatie.................................................................24
Wat is Lange Termijn Waardecreatie? (Deloitte-artikel)................................................24
De rol van het bestuur..................................................................................................25
De rol van de RvC......................................................................................................... 25
Bestuursstijl en cultuur.................................................................................................25
Kritiek en praktijkproblemen......................................................................................... 25
Conclusie...................................................................................................................... 26
Centrale vragen en uitleg.............................................................................................26
Goed MKB-bestuur en het Diamondmodel van Van der Ven.............................28
Inleiding........................................................................................................................ 28
Wat is goed mkb-bestuur?............................................................................................28
Waarom is goed mkb-bestuur belangrijk?.....................................................................28
Waarom vinden sommige ondernemers het overbodig?...............................................29
Verschil tussen Corporate Governance (CG) en goed mkb-bestuur..............................29
Het Diamondmodel van Van der Ven............................................................................29
Behavioral benadering en soft controls........................................................................30
Contingentiebenadering...............................................................................................30
Conclusie...................................................................................................................... 30
Centrale vragen en uitleg.............................................................................................31
, Hoofdstuk 1 – Corporate Governance: een
historisch perspectief
Wat is Corporate Governance?
Corporate governance betekent ‘ondernemingsbestuur’: het systeem
waarmee een organisatie wordt geleid, gecontroleerd en waarop
verantwoording wordt afgelegd.
Het doel is vertrouwen, transparantie, verantwoordelijkheid en
toezicht te waarborgen. Goed bestuur zorgt dat een onderneming haar
doelen behaalt op een eerlijke en duurzame manier.
Er zijn twee benaderingen:
Enge definitie → de relatie tussen bestuur (agent) en aandeelhouders
(principaal).
Ruime definitie → de relatie tussen bestuur en alle stakeholders
(werknemers, klanten, overheid, samenleving).
Waarom ontstond de noodzaak voor Corporate
Governance?
De noodzaak ontstond toen bedrijven groter werden en er een scheiding
tussen bezit en bestuur kwam.
Bij een naamloze vennootschap (nv) zijn aandeelhouders de eigenaren,
maar het bestuur neemt de beslissingen.
Dit maakt groei en continuïteit mogelijk, maar zorgt ook voor risico’s:
bestuurders kunnen hun eigen belang boven dat van de aandeelhouders
stellen.
Een historisch voorbeeld is de VOC (1602). Aandeelhouders brachten geld
in, maar het bestuur legde nauwelijks verantwoording af. Hierdoor
ontstond het agencyprobleem: bestuurders handelden niet altijd in het
belang van de eigenaren.
Belangrijke begrippen
Informatie-asymmetrie
Er is sprake van informatie-asymmetrie als het bestuur meer informatie
heeft dan de aandeelhouders.
Dit kennisverschil kan leiden tot misleiding of verkeerde besluiten.
Oplossingen: meer transparantie, controle door accountants, toezicht
van commissarissen en invloed van institutionele beleggers.
Agency- of Principaal-Agentvraagstuk
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 – Corporate Governance: een historisch perspectief......................4
Wat is Corporate Governance?........................................................................................ 4
Waarom ontstond de noodzaak voor Corporate Governance?........................................4
Belangrijke begrippen..................................................................................................... 4
Samenvatting in het kort................................................................................................ 5
Centrale vragen en uitleg............................................................................................... 6
Hoofdstuk 2 – Het systeem van Corporate Governance.....................................8
Inleiding.......................................................................................................................... 8
Systeemdenken.............................................................................................................. 8
Invalshoeken van goed ondernemingsbestuur................................................................8
Bedrijfskundige invalshoek.......................................................................................... 8
Economische invalshoek............................................................................................. 8
Management control invalshoek..................................................................................8
Juridische invalshoek................................................................................................... 9
Interne en externe governance.......................................................................................9
Het stakeholdermodel................................................................................................... 10
Interne audit en risicobeheersing.................................................................................10
Conclusie...................................................................................................................... 10
Centrale vragen en uitleg.............................................................................................11
Hoofdstuk 5 – De Raad van Commissarissen, Cultuur & Gedrag.......................13
Inleiding........................................................................................................................ 13
Twee toezichtmodellen: Rijnlands vs. Angelsaksisch....................................................13
Het Angelsaksische model (monistisch bestuursmodel)............................................13
Het Rijnlandse model (dualistisch bestuursmodel)....................................................13
Structuurvennootschap.................................................................................................13
Taken en commissies van de Raad van Commissarissen..............................................14
Hoofdtaken van de RvC............................................................................................. 14
Voorbeelden van besluiten die de RvC moet goedkeuren..........................................14
Drie vaste commissies binnen de RvC.......................................................................14
Cultuur en gedrag binnen Corporate Governance.........................................................14
Regulatory crowding out..............................................................................................15
Hard en Soft Controls.................................................................................................... 15
Conclusie...................................................................................................................... 16
Centrale vragen en uitleg.............................................................................................16
Hoofdstuk 6 – Aandeelhouders & Hoofdstuk 4 – Prestatiebeloning..................18
Inleiding........................................................................................................................ 18
De macht van aandeelhouders (§ 6.1)..........................................................................18
Rechten en bevoegdheden van de ava (§ 6.2)..............................................................18
Rechten van individuele aandeelhouders (§ 6.3)..........................................................18
, Activistische aandeelhouders (§ 6.6)............................................................................19
Beloningsbeleid en prestatiebeloning (§ 4.1 & § 4.4)....................................................19
De rol van de Raad van Commissarissen (RvC)............................................................19
Clawback-clausule en regels voor variabele beloning...................................................20
Kritiek op de prestatiebeloning.....................................................................................20
Waarom burgers zich bemoeien met beloningen bij banken.........................................20
Conclusie...................................................................................................................... 20
Centrale vragen en uitleg.............................................................................................21
Hoofdstuk 14 – De Nederlandse Corporate Governance Code & Lange Termijn
Waardecreatie.............................................................................................. 23
Inleiding........................................................................................................................ 23
De Code Van der Meer Mohr (§ 14.7)............................................................................23
Kritiek op de Code (§ 14.8)...........................................................................................23
Principe 1.1 – Lange Termijn Waardecreatie.................................................................24
Wat is Lange Termijn Waardecreatie? (Deloitte-artikel)................................................24
De rol van het bestuur..................................................................................................25
De rol van de RvC......................................................................................................... 25
Bestuursstijl en cultuur.................................................................................................25
Kritiek en praktijkproblemen......................................................................................... 25
Conclusie...................................................................................................................... 26
Centrale vragen en uitleg.............................................................................................26
Goed MKB-bestuur en het Diamondmodel van Van der Ven.............................28
Inleiding........................................................................................................................ 28
Wat is goed mkb-bestuur?............................................................................................28
Waarom is goed mkb-bestuur belangrijk?.....................................................................28
Waarom vinden sommige ondernemers het overbodig?...............................................29
Verschil tussen Corporate Governance (CG) en goed mkb-bestuur..............................29
Het Diamondmodel van Van der Ven............................................................................29
Behavioral benadering en soft controls........................................................................30
Contingentiebenadering...............................................................................................30
Conclusie...................................................................................................................... 30
Centrale vragen en uitleg.............................................................................................31
, Hoofdstuk 1 – Corporate Governance: een
historisch perspectief
Wat is Corporate Governance?
Corporate governance betekent ‘ondernemingsbestuur’: het systeem
waarmee een organisatie wordt geleid, gecontroleerd en waarop
verantwoording wordt afgelegd.
Het doel is vertrouwen, transparantie, verantwoordelijkheid en
toezicht te waarborgen. Goed bestuur zorgt dat een onderneming haar
doelen behaalt op een eerlijke en duurzame manier.
Er zijn twee benaderingen:
Enge definitie → de relatie tussen bestuur (agent) en aandeelhouders
(principaal).
Ruime definitie → de relatie tussen bestuur en alle stakeholders
(werknemers, klanten, overheid, samenleving).
Waarom ontstond de noodzaak voor Corporate
Governance?
De noodzaak ontstond toen bedrijven groter werden en er een scheiding
tussen bezit en bestuur kwam.
Bij een naamloze vennootschap (nv) zijn aandeelhouders de eigenaren,
maar het bestuur neemt de beslissingen.
Dit maakt groei en continuïteit mogelijk, maar zorgt ook voor risico’s:
bestuurders kunnen hun eigen belang boven dat van de aandeelhouders
stellen.
Een historisch voorbeeld is de VOC (1602). Aandeelhouders brachten geld
in, maar het bestuur legde nauwelijks verantwoording af. Hierdoor
ontstond het agencyprobleem: bestuurders handelden niet altijd in het
belang van de eigenaren.
Belangrijke begrippen
Informatie-asymmetrie
Er is sprake van informatie-asymmetrie als het bestuur meer informatie
heeft dan de aandeelhouders.
Dit kennisverschil kan leiden tot misleiding of verkeerde besluiten.
Oplossingen: meer transparantie, controle door accountants, toezicht
van commissarissen en invloed van institutionele beleggers.
Agency- of Principaal-Agentvraagstuk
