Handboek technisch lezen samenvatting

Handboek technisch lezen in het basisonderwijs


Hoofdstuk 1 Visie op leesvaardigheid
1.1 Visie op leesvaardigheid en niveaus van leesvaardigheid
Technisch lezen is vlot lezen: in voldoende tempo én correct lezen wat er staat. Vloeiend lezen is het
met expressie en begrip kunnen lezen omvat vlot lezen.

Door het lezen met expressie wordt de brug geslagen tussen aan de ene kant het decoderen en aan
de andere kant het begrijpen van de betekenis van de tekst ‘met expressie lezen’ is onderdeel van
technisch lezen.

Leesvaardigheid: de vaardigheid om vlot (correct en in een adequaat tempo) en vloeiend (met
expressie en begrip) een tekst te kunnen lezen.

Verdiepend lezen: in staat om complexe teksten te begrijpen. Omvat vlot en vloeiend lezen.

 Voldoende tempo, correct en met expressie en begrip kunnen lezen



1.1.1 Begrijpend lezen
= het vermogen geschreven tekst te begrijpen, te lezen met begrip. Doelgericht nadenken over de
inhoud van de tekst, waarbij drie elementen een rol spelen: de lezer, de tekst en het doel waarmee
de lezer de tekst leest.

 Construeren van betekenis: de lezer geeft in interactie met de tekst betekenis aan de
woorden, zinnen en de tekst als geheel. De lezer denkt na over wat er staat, wat de schrijver
wil zeggen en over de vraag wat de tekst voor hem zelf betekent.

Belangrijke kenmerken:

- Drie elementen: lezer, tekst, leesdoel
- Denkactiviteit
- Actieve betrokkenheid bij de tekst
- Lezer geeft betekenis aan de tekst




1.1.2 Niveau in leesvaardigheid: vlot leren lezen
= een tekst correct en (voldoende) snel kunnen decoderen.

Onderbouw: activiteiten in het kader van fonemische bewustzijn en het alfabetische principe. Ze
leren letter en ze leren dat die letters samen woorden vormen. Ze leren dat woorden in een zin
horen en de zin in een tekst.

Technisch leesniveau: DMT-scores en AVI-scores verwijzen naar snelheid en correctheid van de
leesvaardigheid op woord- en tekstniveau.

, Handboek technisch lezen in het basisonderwijs


1.1.3 Niveau in leesvaardigheid: vloeiend lezen
= lezer kan snel en accuraat (technisch) decoderen én met expressie én met begrip lezen. Omvat vlot
lezen (technische decoderen) en bouwt dit verder uit met expressie en begrip.

Elementen (voorwaarden om tot leesbegrip te komen):

- Snelheid
- Correctheid
- Expressie

Het tekstniveau en de inhoud van de tekst bepalen of we een vloeiend lezer kunnen zijn.




Rechts: harde, kwantificeerbare kant, links: kwalitatieve kant




Met expressie lezen betekent dat de lezer:

 de tekst leest in betekenisvolle woordgroepen (fasering),
 op de interpunctie let,
 het tempo aanpast als dat nodig is,
 ‘pauzes’ inlast,
 gevarieerde woorden benadrukt,
 sommige woorden of passages met klemtoon leest.

Als een lezer moeite heeft om een tekst met expressie te lezen, maar wel veel stilleest, heeft hij dus
geen externe controle (van de leraar/ medeleerling) of interne controle (een corrigerende
‘binnenstem’).

Instructie in vloeiend lezen

Volgende aspecten zijn van belang:

 Er is een sterke relatie tussen vloeiend lezen en tekstbegrip. Wanneer de lezen tijdens het
hardop lezen feedback en begeleiding krijgt, heeft dat een positief effect op zijn tekstbegrip.
Het doel is dat leerlingen begrijpen wat ze lezen het is van belang dat de leerlingen dat óók
weten.