Thema 1 Kwaliteit en de veiligheid in de zorg
Leerdoelen Taak 1
Na het bestuderen van deze taak ben je in staat om
• toe te lichten wat kwaliteit en veiligheid in de gezondheidszorg (in Nederland)
betekent
• te beschrijven hoe zorgverleners en zorginstellingen het verbeteren en onderhouden
van hun kwaliteit en veiligheid (kunnen) aanpakken
• de zeven rollen met bijbehorende kenmerken specifiek voor zorgprofessionals die
CanMEDS beschrijft in het kader van professionele zorg voor kwaliteit uit te leggen
• een onderscheid te maken tussen collectieve en individuele patiëntparticipatie.
Kwaliteit van Zorg: Een Multifacetische Benadering
De definitie van kwaliteit van zorg is niet eenduidig en is dynamisch, beïnvloed door
veranderende inzichten, nieuwe omstandigheden en verschillende perspectieven, zoals die van
de cliënt, de zorgaanbieder/zorgprofessional of de zorgverzekeraar. De Governancecode
Zorg omschrijft goede kwaliteit als zorg die voldoet aan professionele standaarden en
eigentijdse eisen voor kwaliteit en veiligheid, waarbij de behoeften, wensen, ervaringen en
belangen van de cliënt centraal staan. Deze zorg komt tot stand in dialoog en samenwerking
tussen zorgverlener en cliënt, met inachtneming van professionele verantwoordelijkheid en
financiële mogelijkheden. Zorgorganisaties dragen hiermee bij aan publieke belangen zoals
kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid.
Volgens Grönroos (1982) wordt de beoordeling van goede kwaliteit bepaald door de afweging
tussen ervaren en verwachte kwaliteit, waarbij de verwachte kwaliteit (functionele
kwaliteit) van de zorgvrager de 'norm' is. Het vaststellen van kwaliteit van zorg is niet
volledig objectief, aangezien zowel de verleende als de normkwaliteit onderhevig zijn aan
subjectieve perceptie.
Betrokken Partijen bij Kwaliteit van Zorg in Nederland
Zes belangrijke partijen spelen een rol bij het vaststellen en waarborgen van kwaliteit van
zorg:
• De Overheid: Verantwoordelijk voor wet- en regelgeving, het zorgstelsel en de
formalisering van de gereguleerde marktwerking met als doel kwaliteitsverbetering,
toegankelijkheid en beheersbaarheid van zorg.
• De Zorggebruiker (cliënt/patiënt): Bepaalt uiteindelijk hoe hij/zij de geleverde zorg
ervaart.
• De Zorgaanbieder (zorgverlener): Verleent zorg op basis van deskundigheid en ervaring,
voldoet aan wet- en regelgeving, en bepaalt samen met de zorgvrager passende zorg.
• De Zorgverzekeraar: Moet via selectieve zorginkoop toegankelijke zorg van goede
kwaliteit tegen een betaalbare prijs garanderen.
• Externe Toezichthouders (IGJ en NZa):
◦ IGJ (Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd): Houdt toezicht op kwaliteit, veiligheid,
toegankelijkheid en cliëntrechten, en kan sancties opleggen.
◦ NZa (Nederlandse Zorgautoriteit): Controleert of zorgaanbieders, zorgverzekeraars en
zorgkantoren zich aan de regels houden met betrekking tot acceptatie, facturering en
informatievoorziening. Beide instanties werken ook samen.
,• Bestuurders en Interne Toezichthouders: Eindverantwoordelijk voor het interne toezicht
op de verleende en ervaren kwaliteit van zorg in hun instellingen.
Aspecten van Kwaliteit van Zorg
Aspecten die een duidelijker beeld geven van kwaliteit van zorg zijn onder andere veiligheid,
effectiviteit (doeltreffendheid), tijdigheid en klantgerichtheid. Deze komen overeen met de
visie op verantwoorde zorg, die doeltreffend, doelmatig, veilig en patiëntgericht moet zijn,
afgestemd op de reële behoeften van de cliënt, en gewaarborgd door een werkend
kwaliteitssysteem voor structurele verbetering. Het concept 'Kwaliteit van leven' is hierbij
leidend, waarbij professionele kwaliteit voorwaarden schept voor de kwaliteit zoals die door
de zorgvrager wordt ervaren.
Kwaliteit van Zorg vanuit Verschillende Perspectieven
1. Perspectief van de Zorgvrager:
◦ Professionele kwaliteit: Betreft de zorg die de zorgverlener levert, voldoet aan wet- en
regelgeving en professionele standaarden. Deze is voor de zorgvrager vaak moeilijk te
beoordelen.
◦ Functionele kwaliteit: Gaat over de verwachtingen van de zorgvrager; goede zorg
voldoet aan gerechtvaardigde verwachtingen en draagt bij aan diens kwaliteit van leven. Deze
verwachtingen zijn zeer persoonlijk.
◦ Relationele kwaliteit: Richt zich op de relatie tussen zorgvrager en zorgverlener, zoals
gehoord en gezien worden, begrijpelijke informatie, respectvolle behandeling en inspraak.
◦ Aanvullende aspecten vanuit de zorgvrager, zoals beschreven door Delnoije (2009),
omvatten toegankelijke zorg (bereikbaar, betaalbaar, tijdig), goede communicatie,
respectvolle bejegening, regie bij de zorggebruiker, deskundige medewerkers, passende
zorgorganisatie, continuïteit, effectieve en veilige zorg, en inzicht in kosten/vergoedingen.
2. Perspectief van de Zorgverlener:
◦ Professionele kwaliteit: Wordt door de IGJ gezien als een noodzakelijke voorwaarde
voor goede zorg, gericht op doeltreffendheid en veiligheid. Deze wordt gedetailleerd aan de
hand van de zeven CanMEDS-rollen: zorginhoudelijk deskundige, communicator,
samenwerker, leider, gezondheidsbevorderaar, levenslange leerling, en professional en
wetenschapper.
◦ Organisatorische kwaliteit: Betreft de doelmatigheid van bedrijfsprocessen (in zorg,
zorg verlenen, uit zorg) en wordt beheerst via kwaliteitsmanagementsystemen zoals ISO,
HKZ of NIAZ.
◦ Persoonsgerichte / cliëntgerichte kwaliteit: Richt zich op zorg die is afgestemd op de
noden, behoeften en mogelijkheden van de cliënt, waarbij de cliënt steeds meer zelf bepaalt
welke zorg bijdraagt aan diens kwaliteit van leven (begrippen als 'eigen regie' en 'samen
beslissen').
◦ Maatschappelijk, moreel en juridisch verantwoorde zorg: Omvat ethische
overwegingen en wettelijke eisen, naast tijdigheid en vrije toegankelijkheid.
Passende Zorg
Vanwege de toenemende druk op het zorgstelsel is het concept 'Passende Zorg'
geïntroduceerd, gedefinieerd als gepast gebruik én passende organisatie van zorg. Dit
actieplan, ontwikkeld door het Zorginstituut en de NZa, richt zich op het behoud van goede en
toegankelijke gezondheidszorg, met aandacht voor de 'juiste zorg op de juiste plek', preventie
en positieve gezondheid. Voor de patiënt betekent passende zorg bewustzijn van verschillende
behandelopties en hun uitkomsten/kosten, het accepteren dat soms 'niets doen' beter is, en dat
,er geen automatisch recht is op álle gewenste zorg, alleen die van daadwerkelijke waarde.
Patiënten worden ook gestimuleerd deel te nemen aan preventieve interventies.
Leerdoelen Taak 3
Na het bestuderen van deze taak ben je in staat om
• met de opgedane kennis de kwaliteit en veiligheid van zorg in eigen of een andere
zorginstelling beter te beoordelen en vast te stellen en een bijdrage te leveren aan de
verbetering van kwaliteit en veiligheid in zorgorganisaties
• de meest gebruikte kwaliteitsmodellen, specifiek voor de zorg benoemen en toe te
lichten
• het Kwaliteitscompas Gehandicaptenzorg 2023-2028 en het Kwaliteitskader
Verpleeghuiszorg toe te lichten en te beschrijven hoe hiermee de zorg te verbeteren.
Inleiding Kwaliteit van Zorg
• Kwaliteit van zorg in NL is hoog, maar moet steeds beter door hogere eisen
(zorgvragers, overheid, financiers, maatschappij).
• Onderzoek: 40% krijgt te veel/te weinig/verkeerde zorg; 10% ziekenhuispatiënten
loopt schade op (helft voorkombaar); 40% behandelingen bewezen effectief, 10%
ineffectief, 50% onbekend; >20% diagnostiek/behandelingen onnodig.
• Zorgvrager is afhankelijk, met informatieasymmetrie en weinig tegenmacht.
• Zorgverleners hebben inspanningsverplichting, geen resultaatverplichting.
• Zorgvragers kunnen zorgkwaliteit moeilijk beoordelen, maar wel hun kwaliteit van
leven.
3.1 Kwaliteitsmanagement in de Zorg: Modellen en Principes
1. Inleiding Kwaliteitsmanagement Kwaliteitsmanagementsystemen in de zorg bevorderen
continue verbetering. Ze zijn gebaseerd op een set van zeven fundamentele "Quality
Management Principles" (QMP's) ontwikkeld door ISO/TC 176, waaronder klantfocus,
leiderschap, betrokkenheid van mensen, procesbenadering, verbetering, evidence-based
besluitvorming en relatiemanagement. De basis van kwaliteitsmanagement ligt in proces- en
risicomanagement en het consequent toepassen van de PDCA-cyclus.
2. Fundamentele Componenten
• Procesmanagement: Alle kwaliteitsmanagementsystemen zijn gericht op het ontwikkelen,
beheersen en continu verbeteren van bedrijfsprocessen.
◦ Primaire processen: Directe waardevermeerderende processen van leverancier tot klant
(bijv. intake, diagnostisch onderzoek, therapie, nazor, afsluiten zorg).
◦ Ondersteunende processen: Leveren een bijdrage aan primaire processen door mensen,
middelen, informatie, kennis en voorzieningen beschikbaar te stellen (bijv. HRM, ICT,
Financiën, vastgoed).
◦ Besturende processen: Sturen, plannen, beheersen en coördineren van primaire en
ondersteunende processen, gericht op organisatiedoelen.
, • Risicomanagement: Kwaliteitsmanagementsystemen onderkennen inherente risico's in
bedrijfsprocessen. Het COSO-ERM-model (2004) identificeert strategische, compliance,
operationele en financiële risico's om te bepalen in hoeverre een organisatie 'in control' is.
• PDCA-cyclus (Plan-Do-Check-Act): Ontwikkeld door William Edwards Deming,
beschrijft deze cyclus het leer- en verbeterproces.
◦ Plan: Opstellen van plannen, waarbij besturende processen richting geven. Doelstellingen
worden bij voorkeur SMART geformuleerd (Specifiek, Meetbaar,
Aantrekkelijk/Ambitieus/Acceptabel, Realistisch, Tijdsgebonden).
◦ Do: Uitvoeren van plannen, activiteiten, processen, projecten of programma's.
◦ Check: Nagaan of de gestelde doelen zijn bereikt door voortgangsmonitoring, klant-
/medewerkertevredenheidsonderzoeken en audits.
◦ Act: Bijstellen van verwachtingen/plannen op basis van evaluatieresultaten, waarna de
cyclus opnieuw begint.
◦ Uitdagingen: De PDCA-cyclus is logisch, maar in de praktijk lastig door gebrek aan
focus, informatie, veiligheid, tijd of aandacht, wat kan leiden tot "Plan, Do, Check, Abort".
Continu evalueren en leren is cruciaal om verbeteren en vernieuwen een vast onderdeel van
het werk te maken en gerealiseerde verbeteringen te borgen.
3. Kritiek op Kwaliteitsmodellen Kwaliteitsmanagementsystemen dragen de valkuil van
bureaucratie en vervreemding in zich, waarbij ze los kunnen komen te staan van de
dagelijkse praktijk. De stapeling van eisen van wet- en regelgeving, richtlijnen,
toezichthouders (IGJ), zorgverzekeraars en zorgvragers kan leiden tot een gevoel van
'afgerekend worden'. Zorgprofessionals kunnen zich geknecht voelen door protocollen en
registratie-eisen, wat de administratieve lasten verzwaart en te weinig kwaliteitsverbetering
oplevert. Het blijft een balans zoeken tussen noodzakelijke afspraken voor veilige zorg en
professionele autonomie.
4. Veelgebruikte Kwaliteitsmanagementsystemen in de Zorg
• ISO-normen (International Organisation for Standardization)
◦ Doel: Vaststellen van eisen, creëren van een gemeenschappelijke taal, bevorderen van
samenwerking en certificering. Normen zijn 'best practices', geen wetten.
◦ ISO 9001:2015: Een generieke norm voor kwaliteitsmanagement, breed toepasbaar, ook
in de zorg. Het biedt een raamwerk voor transparantie, betrouwbaarheid en continue
verbetering, gericht op het voldoen aan de behoeften van klanten en belanghebbenden. Kan
gecombineerd worden met andere ISO-normen, zoals ISO 31000:2018 (risicomanagement) en
NEN 7510-1+A1/NEN 7510-2 (informatiebeveiliging in de zorg).
Leerdoelen Taak 1
Na het bestuderen van deze taak ben je in staat om
• toe te lichten wat kwaliteit en veiligheid in de gezondheidszorg (in Nederland)
betekent
• te beschrijven hoe zorgverleners en zorginstellingen het verbeteren en onderhouden
van hun kwaliteit en veiligheid (kunnen) aanpakken
• de zeven rollen met bijbehorende kenmerken specifiek voor zorgprofessionals die
CanMEDS beschrijft in het kader van professionele zorg voor kwaliteit uit te leggen
• een onderscheid te maken tussen collectieve en individuele patiëntparticipatie.
Kwaliteit van Zorg: Een Multifacetische Benadering
De definitie van kwaliteit van zorg is niet eenduidig en is dynamisch, beïnvloed door
veranderende inzichten, nieuwe omstandigheden en verschillende perspectieven, zoals die van
de cliënt, de zorgaanbieder/zorgprofessional of de zorgverzekeraar. De Governancecode
Zorg omschrijft goede kwaliteit als zorg die voldoet aan professionele standaarden en
eigentijdse eisen voor kwaliteit en veiligheid, waarbij de behoeften, wensen, ervaringen en
belangen van de cliënt centraal staan. Deze zorg komt tot stand in dialoog en samenwerking
tussen zorgverlener en cliënt, met inachtneming van professionele verantwoordelijkheid en
financiële mogelijkheden. Zorgorganisaties dragen hiermee bij aan publieke belangen zoals
kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid.
Volgens Grönroos (1982) wordt de beoordeling van goede kwaliteit bepaald door de afweging
tussen ervaren en verwachte kwaliteit, waarbij de verwachte kwaliteit (functionele
kwaliteit) van de zorgvrager de 'norm' is. Het vaststellen van kwaliteit van zorg is niet
volledig objectief, aangezien zowel de verleende als de normkwaliteit onderhevig zijn aan
subjectieve perceptie.
Betrokken Partijen bij Kwaliteit van Zorg in Nederland
Zes belangrijke partijen spelen een rol bij het vaststellen en waarborgen van kwaliteit van
zorg:
• De Overheid: Verantwoordelijk voor wet- en regelgeving, het zorgstelsel en de
formalisering van de gereguleerde marktwerking met als doel kwaliteitsverbetering,
toegankelijkheid en beheersbaarheid van zorg.
• De Zorggebruiker (cliënt/patiënt): Bepaalt uiteindelijk hoe hij/zij de geleverde zorg
ervaart.
• De Zorgaanbieder (zorgverlener): Verleent zorg op basis van deskundigheid en ervaring,
voldoet aan wet- en regelgeving, en bepaalt samen met de zorgvrager passende zorg.
• De Zorgverzekeraar: Moet via selectieve zorginkoop toegankelijke zorg van goede
kwaliteit tegen een betaalbare prijs garanderen.
• Externe Toezichthouders (IGJ en NZa):
◦ IGJ (Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd): Houdt toezicht op kwaliteit, veiligheid,
toegankelijkheid en cliëntrechten, en kan sancties opleggen.
◦ NZa (Nederlandse Zorgautoriteit): Controleert of zorgaanbieders, zorgverzekeraars en
zorgkantoren zich aan de regels houden met betrekking tot acceptatie, facturering en
informatievoorziening. Beide instanties werken ook samen.
,• Bestuurders en Interne Toezichthouders: Eindverantwoordelijk voor het interne toezicht
op de verleende en ervaren kwaliteit van zorg in hun instellingen.
Aspecten van Kwaliteit van Zorg
Aspecten die een duidelijker beeld geven van kwaliteit van zorg zijn onder andere veiligheid,
effectiviteit (doeltreffendheid), tijdigheid en klantgerichtheid. Deze komen overeen met de
visie op verantwoorde zorg, die doeltreffend, doelmatig, veilig en patiëntgericht moet zijn,
afgestemd op de reële behoeften van de cliënt, en gewaarborgd door een werkend
kwaliteitssysteem voor structurele verbetering. Het concept 'Kwaliteit van leven' is hierbij
leidend, waarbij professionele kwaliteit voorwaarden schept voor de kwaliteit zoals die door
de zorgvrager wordt ervaren.
Kwaliteit van Zorg vanuit Verschillende Perspectieven
1. Perspectief van de Zorgvrager:
◦ Professionele kwaliteit: Betreft de zorg die de zorgverlener levert, voldoet aan wet- en
regelgeving en professionele standaarden. Deze is voor de zorgvrager vaak moeilijk te
beoordelen.
◦ Functionele kwaliteit: Gaat over de verwachtingen van de zorgvrager; goede zorg
voldoet aan gerechtvaardigde verwachtingen en draagt bij aan diens kwaliteit van leven. Deze
verwachtingen zijn zeer persoonlijk.
◦ Relationele kwaliteit: Richt zich op de relatie tussen zorgvrager en zorgverlener, zoals
gehoord en gezien worden, begrijpelijke informatie, respectvolle behandeling en inspraak.
◦ Aanvullende aspecten vanuit de zorgvrager, zoals beschreven door Delnoije (2009),
omvatten toegankelijke zorg (bereikbaar, betaalbaar, tijdig), goede communicatie,
respectvolle bejegening, regie bij de zorggebruiker, deskundige medewerkers, passende
zorgorganisatie, continuïteit, effectieve en veilige zorg, en inzicht in kosten/vergoedingen.
2. Perspectief van de Zorgverlener:
◦ Professionele kwaliteit: Wordt door de IGJ gezien als een noodzakelijke voorwaarde
voor goede zorg, gericht op doeltreffendheid en veiligheid. Deze wordt gedetailleerd aan de
hand van de zeven CanMEDS-rollen: zorginhoudelijk deskundige, communicator,
samenwerker, leider, gezondheidsbevorderaar, levenslange leerling, en professional en
wetenschapper.
◦ Organisatorische kwaliteit: Betreft de doelmatigheid van bedrijfsprocessen (in zorg,
zorg verlenen, uit zorg) en wordt beheerst via kwaliteitsmanagementsystemen zoals ISO,
HKZ of NIAZ.
◦ Persoonsgerichte / cliëntgerichte kwaliteit: Richt zich op zorg die is afgestemd op de
noden, behoeften en mogelijkheden van de cliënt, waarbij de cliënt steeds meer zelf bepaalt
welke zorg bijdraagt aan diens kwaliteit van leven (begrippen als 'eigen regie' en 'samen
beslissen').
◦ Maatschappelijk, moreel en juridisch verantwoorde zorg: Omvat ethische
overwegingen en wettelijke eisen, naast tijdigheid en vrije toegankelijkheid.
Passende Zorg
Vanwege de toenemende druk op het zorgstelsel is het concept 'Passende Zorg'
geïntroduceerd, gedefinieerd als gepast gebruik én passende organisatie van zorg. Dit
actieplan, ontwikkeld door het Zorginstituut en de NZa, richt zich op het behoud van goede en
toegankelijke gezondheidszorg, met aandacht voor de 'juiste zorg op de juiste plek', preventie
en positieve gezondheid. Voor de patiënt betekent passende zorg bewustzijn van verschillende
behandelopties en hun uitkomsten/kosten, het accepteren dat soms 'niets doen' beter is, en dat
,er geen automatisch recht is op álle gewenste zorg, alleen die van daadwerkelijke waarde.
Patiënten worden ook gestimuleerd deel te nemen aan preventieve interventies.
Leerdoelen Taak 3
Na het bestuderen van deze taak ben je in staat om
• met de opgedane kennis de kwaliteit en veiligheid van zorg in eigen of een andere
zorginstelling beter te beoordelen en vast te stellen en een bijdrage te leveren aan de
verbetering van kwaliteit en veiligheid in zorgorganisaties
• de meest gebruikte kwaliteitsmodellen, specifiek voor de zorg benoemen en toe te
lichten
• het Kwaliteitscompas Gehandicaptenzorg 2023-2028 en het Kwaliteitskader
Verpleeghuiszorg toe te lichten en te beschrijven hoe hiermee de zorg te verbeteren.
Inleiding Kwaliteit van Zorg
• Kwaliteit van zorg in NL is hoog, maar moet steeds beter door hogere eisen
(zorgvragers, overheid, financiers, maatschappij).
• Onderzoek: 40% krijgt te veel/te weinig/verkeerde zorg; 10% ziekenhuispatiënten
loopt schade op (helft voorkombaar); 40% behandelingen bewezen effectief, 10%
ineffectief, 50% onbekend; >20% diagnostiek/behandelingen onnodig.
• Zorgvrager is afhankelijk, met informatieasymmetrie en weinig tegenmacht.
• Zorgverleners hebben inspanningsverplichting, geen resultaatverplichting.
• Zorgvragers kunnen zorgkwaliteit moeilijk beoordelen, maar wel hun kwaliteit van
leven.
3.1 Kwaliteitsmanagement in de Zorg: Modellen en Principes
1. Inleiding Kwaliteitsmanagement Kwaliteitsmanagementsystemen in de zorg bevorderen
continue verbetering. Ze zijn gebaseerd op een set van zeven fundamentele "Quality
Management Principles" (QMP's) ontwikkeld door ISO/TC 176, waaronder klantfocus,
leiderschap, betrokkenheid van mensen, procesbenadering, verbetering, evidence-based
besluitvorming en relatiemanagement. De basis van kwaliteitsmanagement ligt in proces- en
risicomanagement en het consequent toepassen van de PDCA-cyclus.
2. Fundamentele Componenten
• Procesmanagement: Alle kwaliteitsmanagementsystemen zijn gericht op het ontwikkelen,
beheersen en continu verbeteren van bedrijfsprocessen.
◦ Primaire processen: Directe waardevermeerderende processen van leverancier tot klant
(bijv. intake, diagnostisch onderzoek, therapie, nazor, afsluiten zorg).
◦ Ondersteunende processen: Leveren een bijdrage aan primaire processen door mensen,
middelen, informatie, kennis en voorzieningen beschikbaar te stellen (bijv. HRM, ICT,
Financiën, vastgoed).
◦ Besturende processen: Sturen, plannen, beheersen en coördineren van primaire en
ondersteunende processen, gericht op organisatiedoelen.
, • Risicomanagement: Kwaliteitsmanagementsystemen onderkennen inherente risico's in
bedrijfsprocessen. Het COSO-ERM-model (2004) identificeert strategische, compliance,
operationele en financiële risico's om te bepalen in hoeverre een organisatie 'in control' is.
• PDCA-cyclus (Plan-Do-Check-Act): Ontwikkeld door William Edwards Deming,
beschrijft deze cyclus het leer- en verbeterproces.
◦ Plan: Opstellen van plannen, waarbij besturende processen richting geven. Doelstellingen
worden bij voorkeur SMART geformuleerd (Specifiek, Meetbaar,
Aantrekkelijk/Ambitieus/Acceptabel, Realistisch, Tijdsgebonden).
◦ Do: Uitvoeren van plannen, activiteiten, processen, projecten of programma's.
◦ Check: Nagaan of de gestelde doelen zijn bereikt door voortgangsmonitoring, klant-
/medewerkertevredenheidsonderzoeken en audits.
◦ Act: Bijstellen van verwachtingen/plannen op basis van evaluatieresultaten, waarna de
cyclus opnieuw begint.
◦ Uitdagingen: De PDCA-cyclus is logisch, maar in de praktijk lastig door gebrek aan
focus, informatie, veiligheid, tijd of aandacht, wat kan leiden tot "Plan, Do, Check, Abort".
Continu evalueren en leren is cruciaal om verbeteren en vernieuwen een vast onderdeel van
het werk te maken en gerealiseerde verbeteringen te borgen.
3. Kritiek op Kwaliteitsmodellen Kwaliteitsmanagementsystemen dragen de valkuil van
bureaucratie en vervreemding in zich, waarbij ze los kunnen komen te staan van de
dagelijkse praktijk. De stapeling van eisen van wet- en regelgeving, richtlijnen,
toezichthouders (IGJ), zorgverzekeraars en zorgvragers kan leiden tot een gevoel van
'afgerekend worden'. Zorgprofessionals kunnen zich geknecht voelen door protocollen en
registratie-eisen, wat de administratieve lasten verzwaart en te weinig kwaliteitsverbetering
oplevert. Het blijft een balans zoeken tussen noodzakelijke afspraken voor veilige zorg en
professionele autonomie.
4. Veelgebruikte Kwaliteitsmanagementsystemen in de Zorg
• ISO-normen (International Organisation for Standardization)
◦ Doel: Vaststellen van eisen, creëren van een gemeenschappelijke taal, bevorderen van
samenwerking en certificering. Normen zijn 'best practices', geen wetten.
◦ ISO 9001:2015: Een generieke norm voor kwaliteitsmanagement, breed toepasbaar, ook
in de zorg. Het biedt een raamwerk voor transparantie, betrouwbaarheid en continue
verbetering, gericht op het voldoen aan de behoeften van klanten en belanghebbenden. Kan
gecombineerd worden met andere ISO-normen, zoals ISO 31000:2018 (risicomanagement) en
NEN 7510-1+A1/NEN 7510-2 (informatiebeveiliging in de zorg).
