Samenvatting Artikelen reader –
individuele coaching
Bode & Arends – Optimale ontwikkeling, persoonlijke doelen en
zelfregulati e
8.1 – Optimale ontwikkeling door doelmanagement
Optimale toestand: een ideale toestand waarin een persoon gedurende zijn of haar leven steeds
weer zeer hoge niveaus van functioneren bereikt.
Onze ontwikkeling is grotendeels biologisch bepaald, maar daarnaast hebben ook de culturele en
historische context invloed op de individuele ontwikkeling. Bepaalde ontwikkelingsrichtingen worden
bevorderd, waar anderen worden ontmoedigd door bijvoorbeeld regels, waarden en normen. We
kunnen dus niet helemaal sturen hoe wij ons ontwikkelen, maar je kunt wel over je toekomst
nadenken en waar je heen wil. Persoonlijke leerdoelen ontstaan wanneer wensen concreet zijn en
een eerste realitycheck hebben doorstaan, deze doelen maken dat je toch mee kunt sturen in jouw
ontwikkeling.
Ook de relatie tussen doelen en welbevinden is interessant. Het formuleren en nastreven van doelen
zorgt voor betrokkenheid en commitment en het gevoel je doelen te kunnen bereiken geeft een
positief zelfbeeld. De inhoud van doelen blijkt van invloed op de mate van welbevinden. Doelen die
bij iemand passen en in overeenstemming zijn met de cultuur leveren het meeste een gevoel van
welbevinden op t.o.v. bijvoorbeeld kortetermijndoelen of materiële doelen. Doelen die de eigen
persoon overstijgen staan in relatie met hogere niveaus van tevredenheid en levenszin.
Het vasthouden aan belangrijke persoonlijke doelen draagt bij aan het welbevinden, maar ook het
aanpassen, loslaten en zoeken van nieuwe doelen is daarbij belangrijk. Het is belangrijk om tussen
deze doelmanagementstrategieën te kunnen schakelen voor een optimale ontwikkeling.
Voor zelfregulatie is de combinatie van doelen stellen, kiezen van handelingen om deze te bereiken,
reflectie en terugkoppeling belangrijk. In het cybernetische controlemodel wordt de essentie van het
dynamische zelfregulatieproces beschreven. Motivatie wordt gezien als het willen verkleinen van de
discrepantie tussen de gewenste en de huidige situatie.
TOTE-model:
Test - Wat is mijn doel en hoe sta ik er nu voor?
Operate - Welke acties kan ik ondernemen?
Test - Ben ik door mijn handelingen dichter bij mijn doel gekomen?
Exit - Ik heb mijn doel bereikt, geen verdere activiteiten nodig.
Als bij een tweede test uitkomt dat het doel niet behaald is, wordt teruggegaan naar ‘Operate’ en
worden nieuwe activiteiten bedacht. Bij doelmanagement begint het zelfregulatieproces zoals bij
TOTE. De strategie ‘doelen nastreven’ verloopt zoals hierboven, maar ‘doelen aanpassen’ en ‘doelen
loslaten’ wijken daar van af. De gewenste situatie wordt dan geherdefinieerd. Soms moet een doel
losgelaten worden en een nieuw doel gesteld worden.
Hiemstra & Bohlmeijer – De sterkekantenbenadering
De kern van de sterkekantenbenadering is dat niet naar problemen en tekortkomingen wordt
gekeken, maar naar successen en kwaliteiten.
, 7.1 – Basisfilosofie en theoretische onderbouwing
7.1.1 – Motivatie tot verandering
Als we ergens een verandering willen, ligt het voor de hand om eerst het probleem helder te hebben
en dan te kijken hoe dit op te lossen is. Vaak wordt deze probleemgerichte benadering onbewust al
toegepast. De norm definieert wat normaal is en dat wat afwijkt is een probleem en moet worden
verholpen.
In sommige gevallen werkt dit, maar er zijn ook situaties waarin een andere benadering beter is. Een
probleemgerichte benadering is namelijk niet erg motiverend. Met name bij situaties waar het om
eigen inzet gaat is dit een probleem. In dat geval kan een sterkekantenbenadering een goed
alternatief zijn.
Probleemgerichte benadering: deficiëntie/gebrek wegwerken/bestrijden
Sterkekantenbenadering: talent/kwaliteit ontwikkelen/versterken
7.1.2 – Verandercyclus
De regulatieve cyclus is een voorbeeld van een probleemgerichte benadering, waarbij uit wordt
gegaan van het probleem en daar vervolgens mee aan de gang wordt gegaan. De appreciative
inquiry-cyclus past bij de sterkekantenbenadering. Deze begint met het waarderen wat goed is,
waarna wordt verbeeld hoe dat zou zijn als het verder uitgebouwd zou worden. Bij het verankeren
wordt het doel vastgesteld, waarna bij verwezenlijken concrete acties bedacht worden om dit doel te
behalen.
7.1.3 – De motiverende kracht van de sterkekantenbenadering
De motiverende werking kan worden verklaard aan de hand van de zelfdeterminatietheorie: de
behoefte aan competentie, autonomie en relatie/verbondenheid. Deze behoeften bepalen de
kwaliteit van onze motivatie.
individuele coaching
Bode & Arends – Optimale ontwikkeling, persoonlijke doelen en
zelfregulati e
8.1 – Optimale ontwikkeling door doelmanagement
Optimale toestand: een ideale toestand waarin een persoon gedurende zijn of haar leven steeds
weer zeer hoge niveaus van functioneren bereikt.
Onze ontwikkeling is grotendeels biologisch bepaald, maar daarnaast hebben ook de culturele en
historische context invloed op de individuele ontwikkeling. Bepaalde ontwikkelingsrichtingen worden
bevorderd, waar anderen worden ontmoedigd door bijvoorbeeld regels, waarden en normen. We
kunnen dus niet helemaal sturen hoe wij ons ontwikkelen, maar je kunt wel over je toekomst
nadenken en waar je heen wil. Persoonlijke leerdoelen ontstaan wanneer wensen concreet zijn en
een eerste realitycheck hebben doorstaan, deze doelen maken dat je toch mee kunt sturen in jouw
ontwikkeling.
Ook de relatie tussen doelen en welbevinden is interessant. Het formuleren en nastreven van doelen
zorgt voor betrokkenheid en commitment en het gevoel je doelen te kunnen bereiken geeft een
positief zelfbeeld. De inhoud van doelen blijkt van invloed op de mate van welbevinden. Doelen die
bij iemand passen en in overeenstemming zijn met de cultuur leveren het meeste een gevoel van
welbevinden op t.o.v. bijvoorbeeld kortetermijndoelen of materiële doelen. Doelen die de eigen
persoon overstijgen staan in relatie met hogere niveaus van tevredenheid en levenszin.
Het vasthouden aan belangrijke persoonlijke doelen draagt bij aan het welbevinden, maar ook het
aanpassen, loslaten en zoeken van nieuwe doelen is daarbij belangrijk. Het is belangrijk om tussen
deze doelmanagementstrategieën te kunnen schakelen voor een optimale ontwikkeling.
Voor zelfregulatie is de combinatie van doelen stellen, kiezen van handelingen om deze te bereiken,
reflectie en terugkoppeling belangrijk. In het cybernetische controlemodel wordt de essentie van het
dynamische zelfregulatieproces beschreven. Motivatie wordt gezien als het willen verkleinen van de
discrepantie tussen de gewenste en de huidige situatie.
TOTE-model:
Test - Wat is mijn doel en hoe sta ik er nu voor?
Operate - Welke acties kan ik ondernemen?
Test - Ben ik door mijn handelingen dichter bij mijn doel gekomen?
Exit - Ik heb mijn doel bereikt, geen verdere activiteiten nodig.
Als bij een tweede test uitkomt dat het doel niet behaald is, wordt teruggegaan naar ‘Operate’ en
worden nieuwe activiteiten bedacht. Bij doelmanagement begint het zelfregulatieproces zoals bij
TOTE. De strategie ‘doelen nastreven’ verloopt zoals hierboven, maar ‘doelen aanpassen’ en ‘doelen
loslaten’ wijken daar van af. De gewenste situatie wordt dan geherdefinieerd. Soms moet een doel
losgelaten worden en een nieuw doel gesteld worden.
Hiemstra & Bohlmeijer – De sterkekantenbenadering
De kern van de sterkekantenbenadering is dat niet naar problemen en tekortkomingen wordt
gekeken, maar naar successen en kwaliteiten.
, 7.1 – Basisfilosofie en theoretische onderbouwing
7.1.1 – Motivatie tot verandering
Als we ergens een verandering willen, ligt het voor de hand om eerst het probleem helder te hebben
en dan te kijken hoe dit op te lossen is. Vaak wordt deze probleemgerichte benadering onbewust al
toegepast. De norm definieert wat normaal is en dat wat afwijkt is een probleem en moet worden
verholpen.
In sommige gevallen werkt dit, maar er zijn ook situaties waarin een andere benadering beter is. Een
probleemgerichte benadering is namelijk niet erg motiverend. Met name bij situaties waar het om
eigen inzet gaat is dit een probleem. In dat geval kan een sterkekantenbenadering een goed
alternatief zijn.
Probleemgerichte benadering: deficiëntie/gebrek wegwerken/bestrijden
Sterkekantenbenadering: talent/kwaliteit ontwikkelen/versterken
7.1.2 – Verandercyclus
De regulatieve cyclus is een voorbeeld van een probleemgerichte benadering, waarbij uit wordt
gegaan van het probleem en daar vervolgens mee aan de gang wordt gegaan. De appreciative
inquiry-cyclus past bij de sterkekantenbenadering. Deze begint met het waarderen wat goed is,
waarna wordt verbeeld hoe dat zou zijn als het verder uitgebouwd zou worden. Bij het verankeren
wordt het doel vastgesteld, waarna bij verwezenlijken concrete acties bedacht worden om dit doel te
behalen.
7.1.3 – De motiverende kracht van de sterkekantenbenadering
De motiverende werking kan worden verklaard aan de hand van de zelfdeterminatietheorie: de
behoefte aan competentie, autonomie en relatie/verbondenheid. Deze behoeften bepalen de
kwaliteit van onze motivatie.
