Arbeid
Hoofdstuk 1 - een verkenning van de arbeidsmarkt
Vraag en aanbod op de arbeidsmarkt
Arbeidsmarkt → abstracte markt waar vragers naar arbeid en aanbieders van arbeid
samenkomen. Werknemers bieden arbeid aan en werkgevers vragen arbeidskrachten. In
feite uit zeer veel deelmarkten. Ook geografisch zijn er gescheiden deelmarkten van arbeid.
Zelfstandigen zijn tegelijkertijd vrager en aanbieder van arbeid.
Aanbod van arbeid = beroepsbevolking → werkenden + werklozen
Vraag naar arbeid = werkgelegenheidin arbeidsjaren→ werknemers + zelfstandigen + vacatures
Een krappe of ruime arbeidsmarkt
Vraag naar arbeid en aanbod van arbeid bepalen de prijs van arbeid: het loon. Als vraag
naar arbeid groter is dan aanbod van arbeid is er sprake van een krappe arbeidsmarkt (veel
vacatures, weinig werkloosheid). Als aanbod van arbeid groter is dan vraag naar arbeid is er
sprake van een ruime arbeidsmarkt (veel werklozen, weinig vacatures).
Functies op de arbeidsmarkt
Onderkant: basisonderwijs of VMBO
Midden: MBO, HAVO, VWO
Boven: HBO en WO
Hoofdstuk 2 - het aanbod van arbeid
Potentiële beroepsbevolking en beroepsbevolking
Potentiële beroepsbevolking of beroepsgeschikte bevolking: alle mensen die gelet op
zijn leeftijd in aanmerking komt voor deelname aan het arbeidsproces. Alle mensen
die betaald werk hebben (werkzame beroepsbevolking), of die geen betaald werk
hebben, recent naar betaald werk hebben gezocht en daarvoor direct beschikbaar
zijn (werkloze beroepsbevolking).
Niet-beroepsbevolking: mensen die niet werken en ook niet op zoek zijn naar werk
zoals huismannen, huisvrouwen, vervroegd gepensioneerden, studenten en
arbeidsongeschikten.
De omvang van de beroepsbevolking
De omvang van de beroepsbevolking (aanbod van arbeid) is afhankelijk van:
Conjuncturele ontwikkelingen (aanzuigeffect, ontmoedigingseffect);
De structurele groei van de bevolking;
Maatschappelijke ontwikkelingen (vrouwenemancipatie);
Toe- of afname van arbeidsmigranten;
Wetgeving (leerplichtleeftijd, pensioenleeftijd);
Gezondheidszorg;
De hoogte van het loon.
Conjunctuur
Ontwikkeling van BBP
Hoofdstuk 1 - een verkenning van de arbeidsmarkt
Vraag en aanbod op de arbeidsmarkt
Arbeidsmarkt → abstracte markt waar vragers naar arbeid en aanbieders van arbeid
samenkomen. Werknemers bieden arbeid aan en werkgevers vragen arbeidskrachten. In
feite uit zeer veel deelmarkten. Ook geografisch zijn er gescheiden deelmarkten van arbeid.
Zelfstandigen zijn tegelijkertijd vrager en aanbieder van arbeid.
Aanbod van arbeid = beroepsbevolking → werkenden + werklozen
Vraag naar arbeid = werkgelegenheidin arbeidsjaren→ werknemers + zelfstandigen + vacatures
Een krappe of ruime arbeidsmarkt
Vraag naar arbeid en aanbod van arbeid bepalen de prijs van arbeid: het loon. Als vraag
naar arbeid groter is dan aanbod van arbeid is er sprake van een krappe arbeidsmarkt (veel
vacatures, weinig werkloosheid). Als aanbod van arbeid groter is dan vraag naar arbeid is er
sprake van een ruime arbeidsmarkt (veel werklozen, weinig vacatures).
Functies op de arbeidsmarkt
Onderkant: basisonderwijs of VMBO
Midden: MBO, HAVO, VWO
Boven: HBO en WO
Hoofdstuk 2 - het aanbod van arbeid
Potentiële beroepsbevolking en beroepsbevolking
Potentiële beroepsbevolking of beroepsgeschikte bevolking: alle mensen die gelet op
zijn leeftijd in aanmerking komt voor deelname aan het arbeidsproces. Alle mensen
die betaald werk hebben (werkzame beroepsbevolking), of die geen betaald werk
hebben, recent naar betaald werk hebben gezocht en daarvoor direct beschikbaar
zijn (werkloze beroepsbevolking).
Niet-beroepsbevolking: mensen die niet werken en ook niet op zoek zijn naar werk
zoals huismannen, huisvrouwen, vervroegd gepensioneerden, studenten en
arbeidsongeschikten.
De omvang van de beroepsbevolking
De omvang van de beroepsbevolking (aanbod van arbeid) is afhankelijk van:
Conjuncturele ontwikkelingen (aanzuigeffect, ontmoedigingseffect);
De structurele groei van de bevolking;
Maatschappelijke ontwikkelingen (vrouwenemancipatie);
Toe- of afname van arbeidsmigranten;
Wetgeving (leerplichtleeftijd, pensioenleeftijd);
Gezondheidszorg;
De hoogte van het loon.
Conjunctuur
Ontwikkeling van BBP
