Tijdlijn 15e-16e eeuw Culturele context
- Kunst, architectuur, wetenschap breiden zich uit door Renaissance-ideeën
Renaissance / Humanisme (ca. 1450–1600)
Stromingen / Ideeën - Focus: natuur & mens, universele mens (Leonardo da Vinci)
- Idee: mens kan moreel handelen, wereld begrijpen via verstand & kritisch denken
- Brede intellectuele vorming: trivium (grammatica, retorica, logica) + quadrivium (wiskunde, meetkunde, muziek, astronomie)
- Soms spanning met katholieke kerk einde renaissance
begin renaissance
1450 1600
1400 1500
1517 rond 1550
begin contrareformatie
reformatie - Katholieke hervormingsbeweging
- Kennisoverdracht + religieuze vorming
- Reactie op misstanden katholieke kerk
- Invloed op katholiek onderwijs
- Nadruk op persoonlijke geloofsbeleving, Bijbellezen
- Calvinisme in Nederland: soberheid, discipline, vroomheid
Belangrijke personen 1533 1592
Michel de Montaigne (1533–1592)
Desiderius Erasmus (1469–1536) - Focus op alledaags leven, zelfstandig oordelen, realistisch
- Vormingsideaal: intellectuele ontwikkeling, brede opvoeding, deugdzaamheid , vader als opvoeder kindbeeld
- Liefdevolle relatie leraar-kind, onderwijs onder toezicht overheid
1469 1536
1600
1400 1500
1492 1540 1598
Juan Vives (1492–1540) Marnix van Sint Aldegonde (1540–1598)
- Aandacht voor meisjes en gewone bevolking - Calvinistisch geleerde & staatsman
- Onderwijs: van waarneming naar inzicht, dagelijks leven begrijpen - Kindgerichte opvoeding, bijdrage overgang Willem van Oranje
naar calvinisme
1483 1546
Maarten Luther (1483–1546)
- Studie belangrijk, maar somber mensbeeld, afhankelijk van genade Begin Republiek
- Huwelijk in
-Eerste stap richting zelfstandigheid gereformeerde kerk
Pedagogische realiteit / gebeurtenissen - Hervormde kerken in veroverde gebieden toegestaan (1580)
- Details in aparte
Unie van Utrecht Republiek-tijdlijn
1579
1400 1500 1600
1568
Opvoeding 15e-16e eeuw:
Vader belangrijkste opvoeder, moeder rol in eerste begin verzet Spanje/
levensjaren
Onderwijs 15e-16e eeuw:
80-jarige oorlog
Opvoeding vanaf jonge leeftijd cruciaal
Kinderen gezien als kneedbaar Stadsscholen en dorpsscholen voor basisvaardigheden (lezen, schrijven, rekenen). - Belastingen, religie, onafhankelijkheidsstreven
Klooster- en parochiescholen, vooral religieus onderwijs. - Korte religieuze spanningen in steden/provincies (katholieken vs
Nadruk op intellect, deugdzaamheid en discipline
Latijnse scholen voor elitejongens, voorbereiding op universiteit. protestanten)
Religieuze opvoeding centraal: deugdzaamheid,
Begijnenscholen voor meisjes; onderwijs afhankelijk van sociale klasse.
vroomheid, zelf lezen van de Bijbel
Kind als zondig maar kneedbaar.
Onderwijsmethoden: trivium (grammatica, logica, retorica) en quatrivium
(wiskunde, geometrie, muziek, astronomie
Klassiek humanistisch onderwijs
- Kunst, architectuur, wetenschap breiden zich uit door Renaissance-ideeën
Renaissance / Humanisme (ca. 1450–1600)
Stromingen / Ideeën - Focus: natuur & mens, universele mens (Leonardo da Vinci)
- Idee: mens kan moreel handelen, wereld begrijpen via verstand & kritisch denken
- Brede intellectuele vorming: trivium (grammatica, retorica, logica) + quadrivium (wiskunde, meetkunde, muziek, astronomie)
- Soms spanning met katholieke kerk einde renaissance
begin renaissance
1450 1600
1400 1500
1517 rond 1550
begin contrareformatie
reformatie - Katholieke hervormingsbeweging
- Kennisoverdracht + religieuze vorming
- Reactie op misstanden katholieke kerk
- Invloed op katholiek onderwijs
- Nadruk op persoonlijke geloofsbeleving, Bijbellezen
- Calvinisme in Nederland: soberheid, discipline, vroomheid
Belangrijke personen 1533 1592
Michel de Montaigne (1533–1592)
Desiderius Erasmus (1469–1536) - Focus op alledaags leven, zelfstandig oordelen, realistisch
- Vormingsideaal: intellectuele ontwikkeling, brede opvoeding, deugdzaamheid , vader als opvoeder kindbeeld
- Liefdevolle relatie leraar-kind, onderwijs onder toezicht overheid
1469 1536
1600
1400 1500
1492 1540 1598
Juan Vives (1492–1540) Marnix van Sint Aldegonde (1540–1598)
- Aandacht voor meisjes en gewone bevolking - Calvinistisch geleerde & staatsman
- Onderwijs: van waarneming naar inzicht, dagelijks leven begrijpen - Kindgerichte opvoeding, bijdrage overgang Willem van Oranje
naar calvinisme
1483 1546
Maarten Luther (1483–1546)
- Studie belangrijk, maar somber mensbeeld, afhankelijk van genade Begin Republiek
- Huwelijk in
-Eerste stap richting zelfstandigheid gereformeerde kerk
Pedagogische realiteit / gebeurtenissen - Hervormde kerken in veroverde gebieden toegestaan (1580)
- Details in aparte
Unie van Utrecht Republiek-tijdlijn
1579
1400 1500 1600
1568
Opvoeding 15e-16e eeuw:
Vader belangrijkste opvoeder, moeder rol in eerste begin verzet Spanje/
levensjaren
Onderwijs 15e-16e eeuw:
80-jarige oorlog
Opvoeding vanaf jonge leeftijd cruciaal
Kinderen gezien als kneedbaar Stadsscholen en dorpsscholen voor basisvaardigheden (lezen, schrijven, rekenen). - Belastingen, religie, onafhankelijkheidsstreven
Klooster- en parochiescholen, vooral religieus onderwijs. - Korte religieuze spanningen in steden/provincies (katholieken vs
Nadruk op intellect, deugdzaamheid en discipline
Latijnse scholen voor elitejongens, voorbereiding op universiteit. protestanten)
Religieuze opvoeding centraal: deugdzaamheid,
Begijnenscholen voor meisjes; onderwijs afhankelijk van sociale klasse.
vroomheid, zelf lezen van de Bijbel
Kind als zondig maar kneedbaar.
Onderwijsmethoden: trivium (grammatica, logica, retorica) en quatrivium
(wiskunde, geometrie, muziek, astronomie
Klassiek humanistisch onderwijs
