Overzicht jurisprudentie burgerlijk recht 2
Week 1a:
Kribbebijter arrest:
- Het ging hier om de vraag of de commissionair Schiphoff dan wel dienst opdrachtgever
Lorsch als koper van een paard moet worden aangemerkt.
- HR: spreekt hier over het sluiten van een ovk in eigen naam – dat wil zeggen als wederpartij
van die ander –.
- De vraag of volmacht is verleend, en zo ja. met welke inhoud, dient te worden beantwoord
aan de hand van de maatstaven van artikel 3:33 en 3:35 BW.
- HR: beslissend is hetgeen partijen (volmachtgever en gevolmachtigde) over en weer
verklaard hebben en over en weer uit elkaars gedragingen en verklaringen hebben mogen
begrijpen, waarbij in bijzonder van belang is de verklaring of gedraging waarbij volmacht
verleend is.
OOK VERKLARINGEN EN GEDRAGINGEN EN ANDERE OMSTANDIGHEDEN DIE PLAATSVINDEN NA HET
CONTRACTEREN KUNNEN RELEVANT ZIJN VOOR HET ANTWOORD OP DE VRAAG WIE PARTIJ IS!
ING/Bera Holding BV arrest:
- Risicobeginsel (ING/Bera Holding): feiten of omstandigheden die voor risico van de
achterman komen en waaruit naar verkeersopvattingen de schijn van
vertegenwoordigingsbevoegdheid kan worden afgeleid. Let op: risicobeginsel geldt niet als
uitsluitend sprake is van verklaringen of gedragingen van de tussenpersoon!!!!!
HR 31 januari 1997, NJ 1998, 704 (De Slingerij/Prov. Groningen)
- Het enkel optreden als onbevoegd vertegenwoordiger is onvoldoende voor een actie uit
onrechtmatige daad!
- Het onbevoegdelijk handelen in naam van een ander kan slechts als onrechtmatig worden
aangemerkt indien het geschiedt op een wijze of gepaard gaat met omstandigheden, waaruit
voortvloeit dat het optreden van de onbevoegde vertegenwoordiger in strijd is met hetgeen
in het maatschappelijk verkeer betaamt.
Week 1b
Bramer/Hofman HR 14 juni 2002, NJ 2003, 112/JOR 2002, 152
- Feiten: Het arrest Bramer/Hofman Beheer gaat over algemene voorwaarden, in relatie met
redelijkheid en billijkheid. In casu draait het om de vraag of algemene voorwaarden zowel
onredelijk bezwarend als naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar
geacht kunnen worden.
- Rechtsregel: De rechtsgevolgen van art. 6:233 sub a BW (onredelijke bezwarende bedingen)
en van art. 6:248 lid 2 BW (beperkende werking redelijkheid en billijkheid) met betrekking tot
een feitencomplex kunnen niet naast elkaar worden ingeroepen. Dit betekent echter niet dat
er afgeweken moet worden van het algemene uitgangspunt: indien verschillende bepalingen
van toepassing zijn en cumulatie niet mogelijk is, mag de gerechtigde kiezen welke
rechtsgevolgen er worden ingeroepen of op welke rechtsgrond het gebaseerd moet worden.
- Kortom: een beroep op onredelijke bezwaren van algemene voorwaarden staat niet een
beroep op de beperkende werking van redelijkheid en billijkheid in de weg. Er mag dan
gekozen worden tussen deze bepalingen. Ze kunnen echter niet naast elkaar worden
gebruikt.
- Rov. 3.7 Twee argumenten:
• Afd. 6.5.3 beoogt versterking positie wederpartij
, •Verschil in rechtsgevolgen (nietigheid/niet van toepassing zijn van het beding) is voor
gebruiker AV niet onaanvaardbaar.
DUS CONCLUSIE: Je kan kiezen voor welk anker je gaat liggen.
Saladin/HBU:
HR grijpt in: R&B:
- Hoge Raad:
- Ook bij afwezigheid van kwade trouw kan een beroep op een exoneratiebeding naar
maatstaven van R&B onaanvaardbaar zijn. Relevante omstandigheden (niet limitatief):
- GEZICHTSPUNTEN:
a. Zwaarte van de schuld van HBU en gewicht betrokken belangen
b. Aard en verdere inhoud ovk
c. Maatschappelijke positie en onderlinge verhouding pp.
d. Wijze waarop beding tot stand kwam
e. Mate waarin wederpartij (S) zich van strekking beding bewust was
- a-c inhoudelijk; d en e procedureel
- Dit is een manier van het geven van gezichtspunten. Dat is een benadering die de HR sinds de
jaren 60 is gaan hanteren. Dus HR geeft geen hele scherpe regel.
- Of sprake is van onaanvaardbaarheid is feitelijke vraag, arrest Hof (beroep op beding
mogelijk) blijft in stand
Week 2a:
HR 27 april 2001, NJ 2002, 213/JOR 2001, 247 (Oerlemans/Driessen)
- De HR heeft overwogen in Oerlemans/Driessen dat de verkeersopvattingen meebrengen:
dat in beginsel voor rekening komen van de verkoper de tekortkoming, bestaande in een
gebrek van een verkocht product, dat de verkoper niet zelf heeft geproduceerd, en dat
geheel buiten zijn toedoen is ontstaan, en dat hij kende noch behoorde te kennen. Dit zou
slechts anders kunnen zijn in geval van door de verkoper zo nodig te bewijzen bijzondere
omstandigheden.,
- Oerlemans/Driessen: industrieel vervaardigd product voor rekening van de verkoper ook
als hij het gebrek kende noch behoorde te kennen!
HR 9 januari 1998, NJ 1998, 272 (Brok/Huberts)
- Dat is geen industrieel product.
- Is het een hondje, mag je verwachten dat hij een genetische heupafwijking heeft?
- HR: er moet aandacht besteed worden aan het verweer van de verkoper van het hondje. Het
is dan bij natuurproducten, zoals hondjes of stro of varkenssperma. Als daar iets mee mis is,
zal je moeten kijken of het toerekenbaar is of niet.
- RECHTSREGEL: Door de HR is geoordeeld dat het enkele feit dat de afgeleverde zaak niet aan
de beantwoordt, nog niet tot aansprakelijkheid van de verkoper kan leiden.
- In Brok/Huberts was de verkoper van de hond, die leed aan heupdysplasie, niet aansprakelijk
krachtens schuld.
- Voor het toekennen van schadevergoeding, moet deze tekortkoming echter wel
toerekenbaar zijn. Het enkele feit van non-conformiteit leidt dus niet meteen tot
aansprakelijkheid van de verkoper.
HR 14 juni 2002, NJ 2002, 495/JOR 2002, 151 (Geldnet/Kwantum)
geldnet en kwantum sluiten een overeenkomst.
Geldnet nam daarbij de plicht op zich om vier keer per week geld (of andere waarden) van de
filialen van Kwantum te vervoeren naar een geldtelcentrale van de bank.
Week 1a:
Kribbebijter arrest:
- Het ging hier om de vraag of de commissionair Schiphoff dan wel dienst opdrachtgever
Lorsch als koper van een paard moet worden aangemerkt.
- HR: spreekt hier over het sluiten van een ovk in eigen naam – dat wil zeggen als wederpartij
van die ander –.
- De vraag of volmacht is verleend, en zo ja. met welke inhoud, dient te worden beantwoord
aan de hand van de maatstaven van artikel 3:33 en 3:35 BW.
- HR: beslissend is hetgeen partijen (volmachtgever en gevolmachtigde) over en weer
verklaard hebben en over en weer uit elkaars gedragingen en verklaringen hebben mogen
begrijpen, waarbij in bijzonder van belang is de verklaring of gedraging waarbij volmacht
verleend is.
OOK VERKLARINGEN EN GEDRAGINGEN EN ANDERE OMSTANDIGHEDEN DIE PLAATSVINDEN NA HET
CONTRACTEREN KUNNEN RELEVANT ZIJN VOOR HET ANTWOORD OP DE VRAAG WIE PARTIJ IS!
ING/Bera Holding BV arrest:
- Risicobeginsel (ING/Bera Holding): feiten of omstandigheden die voor risico van de
achterman komen en waaruit naar verkeersopvattingen de schijn van
vertegenwoordigingsbevoegdheid kan worden afgeleid. Let op: risicobeginsel geldt niet als
uitsluitend sprake is van verklaringen of gedragingen van de tussenpersoon!!!!!
HR 31 januari 1997, NJ 1998, 704 (De Slingerij/Prov. Groningen)
- Het enkel optreden als onbevoegd vertegenwoordiger is onvoldoende voor een actie uit
onrechtmatige daad!
- Het onbevoegdelijk handelen in naam van een ander kan slechts als onrechtmatig worden
aangemerkt indien het geschiedt op een wijze of gepaard gaat met omstandigheden, waaruit
voortvloeit dat het optreden van de onbevoegde vertegenwoordiger in strijd is met hetgeen
in het maatschappelijk verkeer betaamt.
Week 1b
Bramer/Hofman HR 14 juni 2002, NJ 2003, 112/JOR 2002, 152
- Feiten: Het arrest Bramer/Hofman Beheer gaat over algemene voorwaarden, in relatie met
redelijkheid en billijkheid. In casu draait het om de vraag of algemene voorwaarden zowel
onredelijk bezwarend als naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar
geacht kunnen worden.
- Rechtsregel: De rechtsgevolgen van art. 6:233 sub a BW (onredelijke bezwarende bedingen)
en van art. 6:248 lid 2 BW (beperkende werking redelijkheid en billijkheid) met betrekking tot
een feitencomplex kunnen niet naast elkaar worden ingeroepen. Dit betekent echter niet dat
er afgeweken moet worden van het algemene uitgangspunt: indien verschillende bepalingen
van toepassing zijn en cumulatie niet mogelijk is, mag de gerechtigde kiezen welke
rechtsgevolgen er worden ingeroepen of op welke rechtsgrond het gebaseerd moet worden.
- Kortom: een beroep op onredelijke bezwaren van algemene voorwaarden staat niet een
beroep op de beperkende werking van redelijkheid en billijkheid in de weg. Er mag dan
gekozen worden tussen deze bepalingen. Ze kunnen echter niet naast elkaar worden
gebruikt.
- Rov. 3.7 Twee argumenten:
• Afd. 6.5.3 beoogt versterking positie wederpartij
, •Verschil in rechtsgevolgen (nietigheid/niet van toepassing zijn van het beding) is voor
gebruiker AV niet onaanvaardbaar.
DUS CONCLUSIE: Je kan kiezen voor welk anker je gaat liggen.
Saladin/HBU:
HR grijpt in: R&B:
- Hoge Raad:
- Ook bij afwezigheid van kwade trouw kan een beroep op een exoneratiebeding naar
maatstaven van R&B onaanvaardbaar zijn. Relevante omstandigheden (niet limitatief):
- GEZICHTSPUNTEN:
a. Zwaarte van de schuld van HBU en gewicht betrokken belangen
b. Aard en verdere inhoud ovk
c. Maatschappelijke positie en onderlinge verhouding pp.
d. Wijze waarop beding tot stand kwam
e. Mate waarin wederpartij (S) zich van strekking beding bewust was
- a-c inhoudelijk; d en e procedureel
- Dit is een manier van het geven van gezichtspunten. Dat is een benadering die de HR sinds de
jaren 60 is gaan hanteren. Dus HR geeft geen hele scherpe regel.
- Of sprake is van onaanvaardbaarheid is feitelijke vraag, arrest Hof (beroep op beding
mogelijk) blijft in stand
Week 2a:
HR 27 april 2001, NJ 2002, 213/JOR 2001, 247 (Oerlemans/Driessen)
- De HR heeft overwogen in Oerlemans/Driessen dat de verkeersopvattingen meebrengen:
dat in beginsel voor rekening komen van de verkoper de tekortkoming, bestaande in een
gebrek van een verkocht product, dat de verkoper niet zelf heeft geproduceerd, en dat
geheel buiten zijn toedoen is ontstaan, en dat hij kende noch behoorde te kennen. Dit zou
slechts anders kunnen zijn in geval van door de verkoper zo nodig te bewijzen bijzondere
omstandigheden.,
- Oerlemans/Driessen: industrieel vervaardigd product voor rekening van de verkoper ook
als hij het gebrek kende noch behoorde te kennen!
HR 9 januari 1998, NJ 1998, 272 (Brok/Huberts)
- Dat is geen industrieel product.
- Is het een hondje, mag je verwachten dat hij een genetische heupafwijking heeft?
- HR: er moet aandacht besteed worden aan het verweer van de verkoper van het hondje. Het
is dan bij natuurproducten, zoals hondjes of stro of varkenssperma. Als daar iets mee mis is,
zal je moeten kijken of het toerekenbaar is of niet.
- RECHTSREGEL: Door de HR is geoordeeld dat het enkele feit dat de afgeleverde zaak niet aan
de beantwoordt, nog niet tot aansprakelijkheid van de verkoper kan leiden.
- In Brok/Huberts was de verkoper van de hond, die leed aan heupdysplasie, niet aansprakelijk
krachtens schuld.
- Voor het toekennen van schadevergoeding, moet deze tekortkoming echter wel
toerekenbaar zijn. Het enkele feit van non-conformiteit leidt dus niet meteen tot
aansprakelijkheid van de verkoper.
HR 14 juni 2002, NJ 2002, 495/JOR 2002, 151 (Geldnet/Kwantum)
geldnet en kwantum sluiten een overeenkomst.
Geldnet nam daarbij de plicht op zich om vier keer per week geld (of andere waarden) van de
filialen van Kwantum te vervoeren naar een geldtelcentrale van de bank.
