H10 voeding en vertering
10.1 Je lichaam en voedsel
Darmflora: Belangrijk voor goede vertering, stimuleert ontlasting en speelt rol bij afweer.
Probiotica= Nuttige bacteriën die gezondheid bevorderen.
Prebiotica= Onverteerbare plantendelen waar nuttige bacteriën in darmen van leven.
Schadelijke bacteriën worden door maagzuur gedood.
Voedingsmiddelen=
Voedingsstoffen= Onderdelen van voedingsmiddelen
1. Koolhydraten= Brandstof voor cellen, bouwstof voor receptoreiwitten, reservestof.
2. Vetten= Brandstof, bouwstof voor membranen, warmte-isolatie. (opslag in huid)
3. Eiwitten= Bouwstof voor spieren en brandstof (geen opslag)
4. Water= Bouwstof voor cellen, transportmiddel en warmtebuffer.
5. Mineralen= Bouwstof voor botten, speelt rol bij verschillende lichaamsprocessen
a. Spoorelementen= Mineralen waar je weinig van nodig hebt
6. Vitaminen= Essentiele voedingsstoffen
a. Gebrekziekten= Ziekten die ontstaan bij een tekort aan vitaminen
Voedingsvezels= Onverteerbare plantaardige koolhydraatmoleculen stimuleren doorstroming darmen
Nemen veel water op waardoor volume darminhoud toeneemt en ontlasting soepel blijft.
Additieven= Stoffen, toegevoegd om voedingsmiddel aantrekkelijker/ langer houdbaar te maken.
ADH= Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid, hoeveel je van een voeddingstof per dag minimaal moet eten.
Hangt af van de persoon en de activiteiten.
ADI= Aanvaardbare dagelijkse inname, maximale hoeveelheid je van een additief die je per dag per kg
lichaamsgewicht zonder problemen kunt eten.
Obesitas= Overgewicht, kan veroorzaakt worden door allel in DNA die eetgedrag beinvloed.
Voedselallergie= Een heftige reactie op een normale voedingsstof.
Product eten met allergie? Stof histamine komt vrij slijmvliezen zetten op, bloedvaten vernauwen.
, 10.2 Verteringsstelsel
Vertering= Afbraak van moleculen uit voedsel door enzymen.
Verteringsroute:
1. Mond: Mechanische verkleining= Eten klein kauwen, maakt vertering makkelijker (groter opp)
2. Speekselklieren: Maken speeksel met enzym dat grote koolhydraten verteert.
a. Enzym amylase, breekt zetmeelmoleculen af,
b. Slijm, waardoor je makkelijk voedselbrokken kan doorslikken.
c. Eiwitten, met mondbacterie en schimmeldodende werking
3. Slikreflex: tong duwt voedsel naar slokdarm, strotklepje sluit luchtpijp af en huig sluit neusholte af.
4. Slokdarm: peristaltische beweging samentrekken kring- en lengtespieren trekken samen waardoor
voedsel naar maag gaat.
5. Maag: Kneed voedselbrok + mengt met maagsap afkomstig uit maagsapklieren, bestaat uit:
a. Zoutzuur (HCI) Laat eiwitten opzwellen + activeert eiwitsplits enzymen + dood bacteriën.
b. Pepsinogeen Geactiveerd door zoutzuur peptase, breekt eiwitten af tot polypeptiden.
c. Slijm Beschermt cellen van maagwand tegen zoutzuur en peptase,
d. Maagportier: voorkomt dat zure uitkomst ongehinderd naar twaalfvingerige darm stroomt.
6. Twaalfvingerige darm: eerste deel dunne darm,
a. Alvleessap bevat amylase en verteringsenzymen, uit alvleesklier breekt grote koolhydraten,
eiwitten en vetten af.
b. Gal uit galblaas helpt ook bij vertering.
7. Dunne darm: Darmsapklieren geven emzyptypen af, verteren koolhydraten, DNA, RNA of vetten.
a. Vind ook opname van voedingstoffen plaats,
8. Blindedarm + appendix: Tussen dunne en dikke darm in, appendix is aanhangsel, opslag bacteriën.
9. Dikke darm: Bevat veel bacteriën + wandcellen nemen veel water op.
10. Endeldarm: Opslag ontlasting.
Opname van voedingsstoffen in dunne darm:
Dankzij darmplooien, de uitstulpingen de vili en de membraamuitstulpingen de microvili, heeft dunne
darm een groot opp en kan veel voedingsstoffen opnemen: Darmlumen bloed lymfen of naar lever.
Bacteriën in maag-darmkanaal:
- Ideale plek voor bacteriën: Veel vocht, warmte en voedselresten.
- Streptococcus mutans= Zet sacharose om in melkzuur (tast tandglazuur aan).
- In maagzuur sterven veel bacteriën, aan einde dunne darm neemt aantal bacteriën weer toe.
- Blindedarm + appendix kunnen bacteriën leveren aan dikke darm.
10.1 Je lichaam en voedsel
Darmflora: Belangrijk voor goede vertering, stimuleert ontlasting en speelt rol bij afweer.
Probiotica= Nuttige bacteriën die gezondheid bevorderen.
Prebiotica= Onverteerbare plantendelen waar nuttige bacteriën in darmen van leven.
Schadelijke bacteriën worden door maagzuur gedood.
Voedingsmiddelen=
Voedingsstoffen= Onderdelen van voedingsmiddelen
1. Koolhydraten= Brandstof voor cellen, bouwstof voor receptoreiwitten, reservestof.
2. Vetten= Brandstof, bouwstof voor membranen, warmte-isolatie. (opslag in huid)
3. Eiwitten= Bouwstof voor spieren en brandstof (geen opslag)
4. Water= Bouwstof voor cellen, transportmiddel en warmtebuffer.
5. Mineralen= Bouwstof voor botten, speelt rol bij verschillende lichaamsprocessen
a. Spoorelementen= Mineralen waar je weinig van nodig hebt
6. Vitaminen= Essentiele voedingsstoffen
a. Gebrekziekten= Ziekten die ontstaan bij een tekort aan vitaminen
Voedingsvezels= Onverteerbare plantaardige koolhydraatmoleculen stimuleren doorstroming darmen
Nemen veel water op waardoor volume darminhoud toeneemt en ontlasting soepel blijft.
Additieven= Stoffen, toegevoegd om voedingsmiddel aantrekkelijker/ langer houdbaar te maken.
ADH= Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid, hoeveel je van een voeddingstof per dag minimaal moet eten.
Hangt af van de persoon en de activiteiten.
ADI= Aanvaardbare dagelijkse inname, maximale hoeveelheid je van een additief die je per dag per kg
lichaamsgewicht zonder problemen kunt eten.
Obesitas= Overgewicht, kan veroorzaakt worden door allel in DNA die eetgedrag beinvloed.
Voedselallergie= Een heftige reactie op een normale voedingsstof.
Product eten met allergie? Stof histamine komt vrij slijmvliezen zetten op, bloedvaten vernauwen.
, 10.2 Verteringsstelsel
Vertering= Afbraak van moleculen uit voedsel door enzymen.
Verteringsroute:
1. Mond: Mechanische verkleining= Eten klein kauwen, maakt vertering makkelijker (groter opp)
2. Speekselklieren: Maken speeksel met enzym dat grote koolhydraten verteert.
a. Enzym amylase, breekt zetmeelmoleculen af,
b. Slijm, waardoor je makkelijk voedselbrokken kan doorslikken.
c. Eiwitten, met mondbacterie en schimmeldodende werking
3. Slikreflex: tong duwt voedsel naar slokdarm, strotklepje sluit luchtpijp af en huig sluit neusholte af.
4. Slokdarm: peristaltische beweging samentrekken kring- en lengtespieren trekken samen waardoor
voedsel naar maag gaat.
5. Maag: Kneed voedselbrok + mengt met maagsap afkomstig uit maagsapklieren, bestaat uit:
a. Zoutzuur (HCI) Laat eiwitten opzwellen + activeert eiwitsplits enzymen + dood bacteriën.
b. Pepsinogeen Geactiveerd door zoutzuur peptase, breekt eiwitten af tot polypeptiden.
c. Slijm Beschermt cellen van maagwand tegen zoutzuur en peptase,
d. Maagportier: voorkomt dat zure uitkomst ongehinderd naar twaalfvingerige darm stroomt.
6. Twaalfvingerige darm: eerste deel dunne darm,
a. Alvleessap bevat amylase en verteringsenzymen, uit alvleesklier breekt grote koolhydraten,
eiwitten en vetten af.
b. Gal uit galblaas helpt ook bij vertering.
7. Dunne darm: Darmsapklieren geven emzyptypen af, verteren koolhydraten, DNA, RNA of vetten.
a. Vind ook opname van voedingstoffen plaats,
8. Blindedarm + appendix: Tussen dunne en dikke darm in, appendix is aanhangsel, opslag bacteriën.
9. Dikke darm: Bevat veel bacteriën + wandcellen nemen veel water op.
10. Endeldarm: Opslag ontlasting.
Opname van voedingsstoffen in dunne darm:
Dankzij darmplooien, de uitstulpingen de vili en de membraamuitstulpingen de microvili, heeft dunne
darm een groot opp en kan veel voedingsstoffen opnemen: Darmlumen bloed lymfen of naar lever.
Bacteriën in maag-darmkanaal:
- Ideale plek voor bacteriën: Veel vocht, warmte en voedselresten.
- Streptococcus mutans= Zet sacharose om in melkzuur (tast tandglazuur aan).
- In maagzuur sterven veel bacteriën, aan einde dunne darm neemt aantal bacteriën weer toe.
- Blindedarm + appendix kunnen bacteriën leveren aan dikke darm.
