Inhoudsopgave
Hoorcollege week 1................................................................................................................................4
1. Vermogensrecht.............................................................................................................................4
1.1 Goederenrecht en verbintenissenrecht....................................................................................4
2. De verbintenis.................................................................................................................................4
3. De rechtshandeling.........................................................................................................................5
4. De natuurlijke verbintenis..............................................................................................................5
5. Quint/Te Poel.................................................................................................................................5
Arrest Goudse bouwmeester en uitwerking ‘natuurlijke verbintenis’....................................................6
Hoorcollege week 2................................................................................................................................7
1. Rechtshandeling.............................................................................................................................7
2. Westhoff/Spronsen (NJ 1987, 267).................................................................................................7
3. De overeenkomst...........................................................................................................................8
3.1 Aanbod en aanvaarding............................................................................................................8
4. Rechtsgevolgen van de overeenkomst...........................................................................................9
5. De redelijkheid en billijkheid..........................................................................................................9
5.1 Aanvullende werking................................................................................................................9
5.2 Beperkende werking...............................................................................................................10
Aanvullend literatuur ‘Over de totstandkoming van een koopovereenkomst in een supermarkt’ van
Jelle Jansen...........................................................................................................................................11
Aanvullend literatuur ‘De Grote Oorlog en het Nederlandse Overeenkomstenrecht’ van W.H. van
Boom....................................................................................................................................................11
Arrest Westhoff/Spronsen....................................................................................................................12
Hoorcollege week 3..............................................................................................................................14
1. Nietigheid of vernietigbaarheid....................................................................................................14
2. Vernietigbaarheid.........................................................................................................................14
3. Dwaling.........................................................................................................................................14
4. Bedrog..........................................................................................................................................15
5. Bedreiging.....................................................................................................................................15
6. Misbruik van omstandigheden.....................................................................................................15
7. Relativering van de rechtsgevolgen van nietigheid/vernietiging..................................................16
Aanvullend literatuur ‘De Romeinsrechtelijke dwalingsregeling als grondslag van de huidige regeling’
van J.H.A. Lokin.....................................................................................................................................17
Arrest Kantharos van Stevensweert.....................................................................................................17
1
,Hoorcollege week 4..............................................................................................................................19
1. Nakoming......................................................................................................................................19
2. Schadevergoeding / wanprestatie................................................................................................19
3. Ontbinding....................................................................................................................................21
Aanvullende informatie week 4............................................................................................................22
Hoorcollege week 5..............................................................................................................................23
1. Zaakwaarneming (art. 6:198 BW).................................................................................................23
2. Onverschuldigde betaling (art. 6:203 e.v. BW).............................................................................24
3. Ongerechtvaardigde verrijking (art. 6:212 BW)............................................................................24
Hoorcollege week 6..............................................................................................................................26
1. Achtergrond onrechtmatige daad................................................................................................26
2. Voorwaarden en zorgvuldigheid...................................................................................................26
3. Jetblast..........................................................................................................................................27
Hoorcollege week 7..............................................................................................................................28
1. Groepsaansprakelijkheid..............................................................................................................28
2. Kwalitatieve aansprakelijkheid (algemeen)..................................................................................28
3. Kwalitatieve aansprakelijkheid voor jeugdigen.............................................................................29
4. Kwalitatieve aansprakelijkheid voor ondergeschikten en niet-ondergeschikten..........................29
5. Kwalitatieve aansprakelijkheid voor dieren..................................................................................30
Aanvullende informatie week 7............................................................................................................32
1. Commentaar Oldenhuis op artikel 1404 BW................................................................................32
Hoorcollege week 8..............................................................................................................................33
1. Inleiding schadevergoedingsrecht................................................................................................33
2. Omvangsfase: toerekening naar redelijkheid...............................................................................33
3. Eigen schuld en medeschuld.........................................................................................................34
4. Vervolg schadevergoedingsrecht en immateriële schade.............................................................34
4.1 Immateriële schade................................................................................................................35
Aanvullende informatie week 8............................................................................................................36
1. Diverse theorieën en achtergronden............................................................................................36
2. Eigen schuld in het negentiende-eeuwse Franse recht.................................................................36
3. Herleving van het Romeinse recht in het negentiende-eeuwse Duitsland..................................36
3.1 Ontwikkeling vermindering omvang van vergoedingsplicht in de Duitse rechtspraak............36
4. De situatie in Nederland tot 1916.................................................................................................37
4.1 Nederlandse rechtspraak tot 1916.........................................................................................37
4.2 De zaak HIJSM/Morré.............................................................................................................37
4.3 Ontwikkeling van het beginsel van schadeverdeling in Nederland na 1916..........................37
2
,5. Conclusie......................................................................................................................................37
3
, Hoorcollege week 1
1. Vermogensrecht
Twee betekenissen objectief en subjectief recht
Objectief vermogensrecht:
Alle regels met betrekking tot de subjectieve rechten en plichten die onderdeel van een vermogen
kunnen vormen.
Subjectief vermogensrecht:
De bevoegdheden die iemand heeft. Het gaat over een aan een bepaald persoon toekomend recht.
1.1 Goederenrecht en verbintenissenrecht
Het vermogensrecht kan worden onderverdeeld in het goederenrecht en het verbintenissenrecht.
Goederenrecht:
Het goederenrecht gaat over de verhouding tussen een persoon en een goed. Hierbij gaat het om
absolute rechten die je tegenover een ieder kan handhaven (derdenwerking). Bij het goederenrecht
zie je veel dwingend recht. Er is veel sprake van rechtszekerheid bij het goederenrecht.
Verbintenissenrecht:
Het verbintenissenrecht regelt de verhouding tussen een of meerdere personen. Hierbij gaat het om
relatieve rechten die alleen te handhaven zijn tegenover een bepaald aantal personen, de personen
tot wie je in een rechtsbetrekking staat. Bij het verbintenissenrecht zie je veel aanvullend/regelend
recht omdat je veel eigen afspraken mag maken. Het verbintenissenrecht is flexibeler dan het
goederenrecht, er is veel in te vullen.
2. De verbintenis
Het verbintenissenrecht is het deel van het objectieve recht dat de verbintenissen regelt (boek 3 en 6
van het Burgerlijk Wetboek). Kernpunt hierbij is dat het gaat om de verdeling van bepaalde
(financiële) risico’s verbintenissenrecht is risicoverdeling.
Een verbintenis is een vermogensrechtelijke rechtsbetrekking, waarbij de één recht heeft op de
prestatie van een ander, en die ander tot die prestatie jegens de één verplicht is. Een verbintenis is
dus een juridische relatie tussen (rechts)personen waarbij het gaat om een verplichting tot een
prestatie en een recht tot die prestatie.
Actieve zijde (schuldeiser):
- Vorderingsrecht (recht op een prestatie)
- Rechtsvordering
- Executierecht (uitvoeren vonnis)
Passieve zijde (schuldenaar):
- Schuld (verplichting tot een prestatie)
- Aansprakelijkheid
- Uitwinbaarheid
4
Hoorcollege week 1................................................................................................................................4
1. Vermogensrecht.............................................................................................................................4
1.1 Goederenrecht en verbintenissenrecht....................................................................................4
2. De verbintenis.................................................................................................................................4
3. De rechtshandeling.........................................................................................................................5
4. De natuurlijke verbintenis..............................................................................................................5
5. Quint/Te Poel.................................................................................................................................5
Arrest Goudse bouwmeester en uitwerking ‘natuurlijke verbintenis’....................................................6
Hoorcollege week 2................................................................................................................................7
1. Rechtshandeling.............................................................................................................................7
2. Westhoff/Spronsen (NJ 1987, 267).................................................................................................7
3. De overeenkomst...........................................................................................................................8
3.1 Aanbod en aanvaarding............................................................................................................8
4. Rechtsgevolgen van de overeenkomst...........................................................................................9
5. De redelijkheid en billijkheid..........................................................................................................9
5.1 Aanvullende werking................................................................................................................9
5.2 Beperkende werking...............................................................................................................10
Aanvullend literatuur ‘Over de totstandkoming van een koopovereenkomst in een supermarkt’ van
Jelle Jansen...........................................................................................................................................11
Aanvullend literatuur ‘De Grote Oorlog en het Nederlandse Overeenkomstenrecht’ van W.H. van
Boom....................................................................................................................................................11
Arrest Westhoff/Spronsen....................................................................................................................12
Hoorcollege week 3..............................................................................................................................14
1. Nietigheid of vernietigbaarheid....................................................................................................14
2. Vernietigbaarheid.........................................................................................................................14
3. Dwaling.........................................................................................................................................14
4. Bedrog..........................................................................................................................................15
5. Bedreiging.....................................................................................................................................15
6. Misbruik van omstandigheden.....................................................................................................15
7. Relativering van de rechtsgevolgen van nietigheid/vernietiging..................................................16
Aanvullend literatuur ‘De Romeinsrechtelijke dwalingsregeling als grondslag van de huidige regeling’
van J.H.A. Lokin.....................................................................................................................................17
Arrest Kantharos van Stevensweert.....................................................................................................17
1
,Hoorcollege week 4..............................................................................................................................19
1. Nakoming......................................................................................................................................19
2. Schadevergoeding / wanprestatie................................................................................................19
3. Ontbinding....................................................................................................................................21
Aanvullende informatie week 4............................................................................................................22
Hoorcollege week 5..............................................................................................................................23
1. Zaakwaarneming (art. 6:198 BW).................................................................................................23
2. Onverschuldigde betaling (art. 6:203 e.v. BW).............................................................................24
3. Ongerechtvaardigde verrijking (art. 6:212 BW)............................................................................24
Hoorcollege week 6..............................................................................................................................26
1. Achtergrond onrechtmatige daad................................................................................................26
2. Voorwaarden en zorgvuldigheid...................................................................................................26
3. Jetblast..........................................................................................................................................27
Hoorcollege week 7..............................................................................................................................28
1. Groepsaansprakelijkheid..............................................................................................................28
2. Kwalitatieve aansprakelijkheid (algemeen)..................................................................................28
3. Kwalitatieve aansprakelijkheid voor jeugdigen.............................................................................29
4. Kwalitatieve aansprakelijkheid voor ondergeschikten en niet-ondergeschikten..........................29
5. Kwalitatieve aansprakelijkheid voor dieren..................................................................................30
Aanvullende informatie week 7............................................................................................................32
1. Commentaar Oldenhuis op artikel 1404 BW................................................................................32
Hoorcollege week 8..............................................................................................................................33
1. Inleiding schadevergoedingsrecht................................................................................................33
2. Omvangsfase: toerekening naar redelijkheid...............................................................................33
3. Eigen schuld en medeschuld.........................................................................................................34
4. Vervolg schadevergoedingsrecht en immateriële schade.............................................................34
4.1 Immateriële schade................................................................................................................35
Aanvullende informatie week 8............................................................................................................36
1. Diverse theorieën en achtergronden............................................................................................36
2. Eigen schuld in het negentiende-eeuwse Franse recht.................................................................36
3. Herleving van het Romeinse recht in het negentiende-eeuwse Duitsland..................................36
3.1 Ontwikkeling vermindering omvang van vergoedingsplicht in de Duitse rechtspraak............36
4. De situatie in Nederland tot 1916.................................................................................................37
4.1 Nederlandse rechtspraak tot 1916.........................................................................................37
4.2 De zaak HIJSM/Morré.............................................................................................................37
4.3 Ontwikkeling van het beginsel van schadeverdeling in Nederland na 1916..........................37
2
,5. Conclusie......................................................................................................................................37
3
, Hoorcollege week 1
1. Vermogensrecht
Twee betekenissen objectief en subjectief recht
Objectief vermogensrecht:
Alle regels met betrekking tot de subjectieve rechten en plichten die onderdeel van een vermogen
kunnen vormen.
Subjectief vermogensrecht:
De bevoegdheden die iemand heeft. Het gaat over een aan een bepaald persoon toekomend recht.
1.1 Goederenrecht en verbintenissenrecht
Het vermogensrecht kan worden onderverdeeld in het goederenrecht en het verbintenissenrecht.
Goederenrecht:
Het goederenrecht gaat over de verhouding tussen een persoon en een goed. Hierbij gaat het om
absolute rechten die je tegenover een ieder kan handhaven (derdenwerking). Bij het goederenrecht
zie je veel dwingend recht. Er is veel sprake van rechtszekerheid bij het goederenrecht.
Verbintenissenrecht:
Het verbintenissenrecht regelt de verhouding tussen een of meerdere personen. Hierbij gaat het om
relatieve rechten die alleen te handhaven zijn tegenover een bepaald aantal personen, de personen
tot wie je in een rechtsbetrekking staat. Bij het verbintenissenrecht zie je veel aanvullend/regelend
recht omdat je veel eigen afspraken mag maken. Het verbintenissenrecht is flexibeler dan het
goederenrecht, er is veel in te vullen.
2. De verbintenis
Het verbintenissenrecht is het deel van het objectieve recht dat de verbintenissen regelt (boek 3 en 6
van het Burgerlijk Wetboek). Kernpunt hierbij is dat het gaat om de verdeling van bepaalde
(financiële) risico’s verbintenissenrecht is risicoverdeling.
Een verbintenis is een vermogensrechtelijke rechtsbetrekking, waarbij de één recht heeft op de
prestatie van een ander, en die ander tot die prestatie jegens de één verplicht is. Een verbintenis is
dus een juridische relatie tussen (rechts)personen waarbij het gaat om een verplichting tot een
prestatie en een recht tot die prestatie.
Actieve zijde (schuldeiser):
- Vorderingsrecht (recht op een prestatie)
- Rechtsvordering
- Executierecht (uitvoeren vonnis)
Passieve zijde (schuldenaar):
- Schuld (verplichting tot een prestatie)
- Aansprakelijkheid
- Uitwinbaarheid
4
