Peter Thuis, Toegepaste
Organisatiekunde
Bedrijfskunde 2
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 7. Planning.................................................................................................................................... 4
7.1 Voor- en nadelen planning.............................................................................................................................4
7.2 Soorten plannen..............................................................................................................................................4
7.3 Criteria voor effectieve plannen.....................................................................................................................5
7.4 Besluitvorming................................................................................................................................................5
7.4.1 Typen beslissingen..................................................................................................................................5
7.4.2 Besluitvormingscondities........................................................................................................................5
7.4.3 Het besluitvormingsproces.....................................................................................................................5
7.4.4 Besluitvormingsmodellen.......................................................................................................................6
7.4.5 Factoren die de besluitvorming beïnvloeden.........................................................................................6
7.4.6 Besluitvorming in groepen......................................................................................................................6
7.4.7 Verbeteren van de besluitvorming: De Bono’s laterale denken............................................................8
7.5 Planningstechnieken.......................................................................................................................................8
7.5.1 Management by objectives....................................................................................................................8
7.5.2 Budgetteren............................................................................................................................................8
7.5.3 Het planbord en Gannt-kaart.................................................................................................................8
7.5.4 Netwerkplanning....................................................................................................................................9
7.5.5 Andere planningstechnieken..................................................................................................................9
Hoofdstuk 8. Organisatie.............................................................................................................................. 10
8.1 Organiseren..................................................................................................................................................10
8.1.1 Reden voor organiseren en organisatiestructurering..........................................................................10
8.2 Arbeidsverdeling...........................................................................................................................................10
8.2.1 Motieven voor arbeidsverdeling..........................................................................................................10
8.2.2 Constructie van taken...........................................................................................................................10
8.2.3 Constructie van functies.......................................................................................................................10
8.2.4 Verticale en horizontale arbeidsverdeling............................................................................................11
8.3 Organisatiestelsels........................................................................................................................................11
8.3.1 Interne differentiatie en specialisatie...................................................................................................11
8.3.2 Organogrammen...................................................................................................................................12
8.4 Coördinatie...................................................................................................................................................15
8.4.1 Coördinatiemechanismen.....................................................................................................................15
8.4.2 Centralisatie vs decentralisatie.............................................................................................................15
8.4.3 Business process redesign (BPR)..........................................................................................................16
8.5 Organisatiemodellen....................................................................................................................................16
Hoofdstuk 9. Organisatie.............................................................................................................................. 18
9.1 Communicatie...............................................................................................................................................18
9.1.1 Communicatieproces............................................................................................................................18
, 9.1.2 Communicatienetwerken.....................................................................................................................18
9.1.3 Communicatievormen..........................................................................................................................18
9.1.4 Verbeteren van communicatie.............................................................................................................18
9.2 Organisatiecultuur........................................................................................................................................19
9.2.1 Cultuurtypering van Hofstede..............................................................................................................19
9.2.2 Cultuurtypering van Handy...................................................................................................................19
9.2.3 Cultuurtypering van Schein..................................................................................................................19
9.3 Ethiek in organisaties....................................................................................................................................20
9.3.1 Ethiek en ethische dilemma’s...............................................................................................................20
9.3.2 Verschillende ethische benaderingen..................................................................................................20
9.3.3 Sociale verantwoordelijkheid...............................................................................................................20
9.3.4 Corperate governance en maatschappelijke verantwoordelijkheid....................................................21
9.4 Personeel en humanresourcesmanagement................................................................................................21
9.4.1 Hoe kun je het juiste personeel aantrekken?.......................................................................................21
9.4.2 Hoe ontwikkel je effectief personeel?..................................................................................................22
9.4.3 Hoe behoud je effectief personeel?.....................................................................................................22
9.4.5 Middelen...............................................................................................................................................22
Hoofdstuk 10. Leidinggeven......................................................................................................................... 23
10.1 Leiders.........................................................................................................................................................23
10.1.1 Leiders en manager............................................................................................................................23
10.1.2 Aangeboren of aangeleerd?...............................................................................................................23
10.1.3 Factoren die leiderschapsvermogen beïnvloeden.............................................................................23
10.2 Leiderschapsstijlen......................................................................................................................................23
10.2.1 Autoritair vs democratisch.................................................................................................................23
10.2.2 Resultaatgericht vs relatiegericht.......................................................................................................24
10.2.3 Transformerend en transactioneel leiderschap.................................................................................24
10.2.4 Leiderschapsniveaus van Collins.........................................................................................................25
10.2.5 Benamingen van leiderschapsstijlen..................................................................................................25
10.3 Leiders en volgelingen................................................................................................................................25
10.4 Psychologie en leiderschap: motivatie.......................................................................................................26
10.4.1 Extrinsieke en intrinsieke motivatie...................................................................................................26
10.4.2 Inhoudelijke motivatietheorieën........................................................................................................26
10.4.3 Procestheorieën voor motivatie.........................................................................................................27
10.4.4 Reinforcementtheorieën....................................................................................................................27
10.4.5 Overige manieren om te motiveren...................................................................................................27
10.5 Andere psychologische aspecten bij leidinggeven......................................................................................27
10.5.1 Macht..................................................................................................................................................27
10.5.2 Weerstand..........................................................................................................................................28
10.5.3 Attitude...............................................................................................................................................28
10.5.4 Perceptie.............................................................................................................................................29
10.5.6 Persoonlijkheid...................................................................................................................................29
Hoofdstuk 11. Beheersing............................................................................................................................ 30
11.1 Enkele beheersingsthema’s........................................................................................................................30
11.1.1 Waarom beheersen?..........................................................................................................................30
11.1.2 Vormen van beheersing......................................................................................................................30
11.1.3 Bronnen van beheersing.....................................................................................................................30
11.1.4 Criteria voor de effectiviteit van beheersing......................................................................................30
11.1.5 Externe factoren die van invloed zijn op de meest geschikte beheersingssysteem..........................31
11.1.6 Managementmethoden voor beheersing..........................................................................................31
11.1.7 Beheersing via systeembenadering....................................................................................................31
11.1.8 Beheersing volgens Merchant............................................................................................................31
, 11.1.9 De financiële planning- en control cyclus...........................................................................................32
11.2 Procesbeheersing: logistiek........................................................................................................................32
11.2.1 Material management en fysieke distributie.....................................................................................32
11.2.2 Inrichting van logistieke processen....................................................................................................33
11.2.3 Voorraadbeheersing...........................................................................................................................34
11.3 Procesbeheersing: kwaliteit........................................................................................................................35
11.3.1 Kwaliteitsbeleid..................................................................................................................................35
11.3.3 Totale kwaliteitszorg...........................................................................................................................35
11.3.4 Traditionele kwaliteitszorg.................................................................................................................36
11.3.5 Kwaliteitskosten.................................................................................................................................36
, Hoofdstuk 7. Planning
7.1 Voor- en nadelen planning
Voordelen:
- Coördineert de activiteiten. Streven naar een doel
- Stimulatie om vooruit te denken
- Verhoogd de participatie van de medewerkers
- De basis voor effectieve controle en beheersing
Nadelen:
- Kost tijd en geld
- Leiden tot verstarring.
- Minder flexibel
- Tunnelvisie
- Minder innovatie en vernieuwing
7.2 Soorten plannen
Tijdspanne:
- Strategisch
- Tactisch
- Operationeel
- Uitvoering
Top-down planning: Planning die wordt opgelegd van bovenaf in de organisatie.
- Zo vroeg mogelijk de lagere delen inschakelen
- Lagere delen voelen zich eerder verbonden aan de planning als ze deze zelf hebben
gemaakt, of in samenspraak
- Hoge laag houdt rekening met gehele organisatie, dus vaak lange termijn
Bottum-op planning: De basis van de planning wordt onder in de organisatie gevormd en
naar boven in de organisatie doorgespeeld.
Organisatiekunde
Bedrijfskunde 2
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 7. Planning.................................................................................................................................... 4
7.1 Voor- en nadelen planning.............................................................................................................................4
7.2 Soorten plannen..............................................................................................................................................4
7.3 Criteria voor effectieve plannen.....................................................................................................................5
7.4 Besluitvorming................................................................................................................................................5
7.4.1 Typen beslissingen..................................................................................................................................5
7.4.2 Besluitvormingscondities........................................................................................................................5
7.4.3 Het besluitvormingsproces.....................................................................................................................5
7.4.4 Besluitvormingsmodellen.......................................................................................................................6
7.4.5 Factoren die de besluitvorming beïnvloeden.........................................................................................6
7.4.6 Besluitvorming in groepen......................................................................................................................6
7.4.7 Verbeteren van de besluitvorming: De Bono’s laterale denken............................................................8
7.5 Planningstechnieken.......................................................................................................................................8
7.5.1 Management by objectives....................................................................................................................8
7.5.2 Budgetteren............................................................................................................................................8
7.5.3 Het planbord en Gannt-kaart.................................................................................................................8
7.5.4 Netwerkplanning....................................................................................................................................9
7.5.5 Andere planningstechnieken..................................................................................................................9
Hoofdstuk 8. Organisatie.............................................................................................................................. 10
8.1 Organiseren..................................................................................................................................................10
8.1.1 Reden voor organiseren en organisatiestructurering..........................................................................10
8.2 Arbeidsverdeling...........................................................................................................................................10
8.2.1 Motieven voor arbeidsverdeling..........................................................................................................10
8.2.2 Constructie van taken...........................................................................................................................10
8.2.3 Constructie van functies.......................................................................................................................10
8.2.4 Verticale en horizontale arbeidsverdeling............................................................................................11
8.3 Organisatiestelsels........................................................................................................................................11
8.3.1 Interne differentiatie en specialisatie...................................................................................................11
8.3.2 Organogrammen...................................................................................................................................12
8.4 Coördinatie...................................................................................................................................................15
8.4.1 Coördinatiemechanismen.....................................................................................................................15
8.4.2 Centralisatie vs decentralisatie.............................................................................................................15
8.4.3 Business process redesign (BPR)..........................................................................................................16
8.5 Organisatiemodellen....................................................................................................................................16
Hoofdstuk 9. Organisatie.............................................................................................................................. 18
9.1 Communicatie...............................................................................................................................................18
9.1.1 Communicatieproces............................................................................................................................18
, 9.1.2 Communicatienetwerken.....................................................................................................................18
9.1.3 Communicatievormen..........................................................................................................................18
9.1.4 Verbeteren van communicatie.............................................................................................................18
9.2 Organisatiecultuur........................................................................................................................................19
9.2.1 Cultuurtypering van Hofstede..............................................................................................................19
9.2.2 Cultuurtypering van Handy...................................................................................................................19
9.2.3 Cultuurtypering van Schein..................................................................................................................19
9.3 Ethiek in organisaties....................................................................................................................................20
9.3.1 Ethiek en ethische dilemma’s...............................................................................................................20
9.3.2 Verschillende ethische benaderingen..................................................................................................20
9.3.3 Sociale verantwoordelijkheid...............................................................................................................20
9.3.4 Corperate governance en maatschappelijke verantwoordelijkheid....................................................21
9.4 Personeel en humanresourcesmanagement................................................................................................21
9.4.1 Hoe kun je het juiste personeel aantrekken?.......................................................................................21
9.4.2 Hoe ontwikkel je effectief personeel?..................................................................................................22
9.4.3 Hoe behoud je effectief personeel?.....................................................................................................22
9.4.5 Middelen...............................................................................................................................................22
Hoofdstuk 10. Leidinggeven......................................................................................................................... 23
10.1 Leiders.........................................................................................................................................................23
10.1.1 Leiders en manager............................................................................................................................23
10.1.2 Aangeboren of aangeleerd?...............................................................................................................23
10.1.3 Factoren die leiderschapsvermogen beïnvloeden.............................................................................23
10.2 Leiderschapsstijlen......................................................................................................................................23
10.2.1 Autoritair vs democratisch.................................................................................................................23
10.2.2 Resultaatgericht vs relatiegericht.......................................................................................................24
10.2.3 Transformerend en transactioneel leiderschap.................................................................................24
10.2.4 Leiderschapsniveaus van Collins.........................................................................................................25
10.2.5 Benamingen van leiderschapsstijlen..................................................................................................25
10.3 Leiders en volgelingen................................................................................................................................25
10.4 Psychologie en leiderschap: motivatie.......................................................................................................26
10.4.1 Extrinsieke en intrinsieke motivatie...................................................................................................26
10.4.2 Inhoudelijke motivatietheorieën........................................................................................................26
10.4.3 Procestheorieën voor motivatie.........................................................................................................27
10.4.4 Reinforcementtheorieën....................................................................................................................27
10.4.5 Overige manieren om te motiveren...................................................................................................27
10.5 Andere psychologische aspecten bij leidinggeven......................................................................................27
10.5.1 Macht..................................................................................................................................................27
10.5.2 Weerstand..........................................................................................................................................28
10.5.3 Attitude...............................................................................................................................................28
10.5.4 Perceptie.............................................................................................................................................29
10.5.6 Persoonlijkheid...................................................................................................................................29
Hoofdstuk 11. Beheersing............................................................................................................................ 30
11.1 Enkele beheersingsthema’s........................................................................................................................30
11.1.1 Waarom beheersen?..........................................................................................................................30
11.1.2 Vormen van beheersing......................................................................................................................30
11.1.3 Bronnen van beheersing.....................................................................................................................30
11.1.4 Criteria voor de effectiviteit van beheersing......................................................................................30
11.1.5 Externe factoren die van invloed zijn op de meest geschikte beheersingssysteem..........................31
11.1.6 Managementmethoden voor beheersing..........................................................................................31
11.1.7 Beheersing via systeembenadering....................................................................................................31
11.1.8 Beheersing volgens Merchant............................................................................................................31
, 11.1.9 De financiële planning- en control cyclus...........................................................................................32
11.2 Procesbeheersing: logistiek........................................................................................................................32
11.2.1 Material management en fysieke distributie.....................................................................................32
11.2.2 Inrichting van logistieke processen....................................................................................................33
11.2.3 Voorraadbeheersing...........................................................................................................................34
11.3 Procesbeheersing: kwaliteit........................................................................................................................35
11.3.1 Kwaliteitsbeleid..................................................................................................................................35
11.3.3 Totale kwaliteitszorg...........................................................................................................................35
11.3.4 Traditionele kwaliteitszorg.................................................................................................................36
11.3.5 Kwaliteitskosten.................................................................................................................................36
, Hoofdstuk 7. Planning
7.1 Voor- en nadelen planning
Voordelen:
- Coördineert de activiteiten. Streven naar een doel
- Stimulatie om vooruit te denken
- Verhoogd de participatie van de medewerkers
- De basis voor effectieve controle en beheersing
Nadelen:
- Kost tijd en geld
- Leiden tot verstarring.
- Minder flexibel
- Tunnelvisie
- Minder innovatie en vernieuwing
7.2 Soorten plannen
Tijdspanne:
- Strategisch
- Tactisch
- Operationeel
- Uitvoering
Top-down planning: Planning die wordt opgelegd van bovenaf in de organisatie.
- Zo vroeg mogelijk de lagere delen inschakelen
- Lagere delen voelen zich eerder verbonden aan de planning als ze deze zelf hebben
gemaakt, of in samenspraak
- Hoge laag houdt rekening met gehele organisatie, dus vaak lange termijn
Bottum-op planning: De basis van de planning wordt onder in de organisatie gevormd en
naar boven in de organisatie doorgespeeld.