College aantekeningen Inleiding Pedagogiek

College 1
09/09/2019

Intersectionaliteit  Meerdere soorten minderheden waar je bij kan horen en die elkaar
beïnvloeden.
Bijvoorbeeld culturele verschillen/minderheden of gender. Daar gebeurt al erg veel.

Wat is pedagogiek?

- Opvoedingskunst
- Leer van de opvoeding

Pedagoog (Van Dale)
- Gouverneur, leermeester
- Iemand die zich toelegt op de studie van de pedagogiek

Wikipedia: Een pedagoog is een iemand die kijkt naar de ontwikkeling van de jeugdidge.


2 Dimensies bij de definitie van de pedagogiek
 Kennis over opvoeding
 Kennis ten dienste van opvoeding

Objectiviteit, neutraliteit
Normativiteit, of: waarde geladenheid  Essentieel voor de pedagogiek

Opvoeding: Erfelijkheid en leren

‘De vraag wat opvoeding is, kan niet losgezien worden van de vraag wat opvoeding hoort te
zijn’

Gebaseerd op bijvoorbeeld:
- Religieuze overtuiging
- Mensbeeld (bv. Gevoelswezen, rationeel wezen..)
- Maatschappelijke idealen

Betrokken:
Kinderen en jongeren ondersteunen bij het leren omgaan met zichzelf, met anderen en met
hun omgeving.

Omgaan met grenzen en met vrijheid
= morele plicht, gekoppeld aan onder andere democratische samenlevingsvormen.

Niet: Kinderen vormen, kneden naar een bepaald ‘model’.

Wet- en regelgeving;

, - Leerplichtwet
- Wet op de Jeugdzorg
- Universle verklaring Rechten van het Kind
- -Kinderbescherming
- WMO (wet maatschappelijke ondersteuning)




College 2
12-09-2019


Gezinsopvoeding
Inleiding

60% van de jongeren wil trouwen
- Uit liefde 85%
- Financieel 10%
- Omdat het zo hoort 8%
- Voor de kinderen 25%

Gezinnen in allerlei soorten en maten/varianten.
In al die gezinnen groeien kinderen op  Ruzie/ plezier met ouders of iets daar tussenin.
Denk aan; Echtscheiding, stiefgezinnen, pleeggezinnen.


Maatschappelijke veranderingen
Verschuivingen sinds jaren ’60:


Detraditionalisering: (Onttraditionalisering)
De secularisering  De rol van religie, de kerk is steeds verder afgenomen (verdwijnt
niet) in het dagelijks leven. De samenleving was erg verzuild. Je gaat naar een
katholieke school, die kapper, die groenteboer etc. Die scheidslijnen worden steeds
meer doorbroken.

Individualisering  Eigen keuzes voor levensweg. De vanzelfsprekendheid verdwijnt
een beetje. Je mag steeds meer je eigen weg kiezen.

De verruiming van het volgen van onderwijs  Door de mammoetwet
1968 werd het mogelijk van het ene schooltype naar het andere
schooltype te gaan. Meer en langer onderwijs voor meer mensen.

Emancipatie van vrouwen  Vrouwen gaan werken, studeren etc.

,De samenleving komt er in beweging  Ook de opvattingen over het gezin


Gevolgen maatschappij
- Trouwen op hogere leeftijd
- Vaker samenwonen voor het huwelijk
- Eerste kind op hogere leeftijd (25 -> 29)
Hoger opleidingsniveau ‘Genieten van vrijheid; hogere ambities’
- Deelname aan arbeidsmarkt door vrouwen sterk toegenomen
- Minder grote gezinnen
- Vaker echtscheidingen


Gevolgen voor de opvoeding
‘Van bevelshuishouding naar onderhandelingshuishouding’ (Abraham de Swaan, Socioloog)

Van hiërarchische relaties  naar gelijkwaardige (of steeds gelijkwaardiger) relaties
Volgzaamheid (niet te veel buiten de lijntjes kleuren)  Aandacht voor eigen inbreng;
creativiteit; zelfstandigheid
Gehoorzamen  Ter discussie stellen (waarom moet ik dit) (mag ik dit programma dat nog
10 minuten duurt, niet nog even afkijken?); initiatief tonen

 Steeds belangrijker in de samenleving.


3 perioden van opvoeding
Historisch onderzoek: Verschuivingen in visie op kind en opvoeding

1890 – 1930: Karaktervorming
Karakter van elk kind vormen aan de hand van gemeenschappelijke normen. Ongeacht hoe
het kind is, we moeten ergens naar toe.

Kind heeft (morele) sturing nodig om te komen tot zelfbeheersing en deugdzaamheid.

Hoe moesten we dat doen?
 Niet met harde hand doen. Kinderen hebben een ‘liefdevolle leiding’’ nodig. Zo min
mogelijk straf te geven. Tact, geduld en begrip. De ouders waren de baas en wisten hoe het
moest, je moet je best doen om je kinderen moreel gezien op het juiste pad te krijgen.

Belangrijkste adviseurs: Arts, dominee/pastoor.

1930 – 1970 Gemeenschapszin
Maatschappelijke belang (saamhorigheid) dienen voor aansluiting te zoeken bij eigenheid
van elk individueel kind. We moeten beginnen bij het kind en vanaf daar vormen.

, Vanaf de jaren 30’: Opkomst van de psychologie. Hoe mensen denken, zich ontwikkelen.
Deze wetenschappers komen ook de samenleving in. Mensen gingen denken  Moeten we
daar wat mee?
Gevolg 
- Mensen gaan zich beseffen dat de ervaringen die je op jonge leeftijd opdoet erg
belangrijk zijn voor het latere leven.
- Kennis over ontwikkelingsfasen wenselijk voor ouders
- Risico’s van ‘opvoedingsfouten’ ( Neuroses, angsten, ongewenst gedrag)

Opvoeden werd eigenlijk ‘spannender’.
Van het kind moet leren zichzelf beheersen  Naar het kind moet zich goed voelen, op zijn
gemak voelen.

Doel: Zelfvertrouwen van het kind.

Dus, van zelfbeheersing  Naar zelfvertrouwen.

1970 – heden: Zelfontplooiing
Optimale ontwikkeling
Het maatschappelijke perspectief is iets verdwenen.

- Sterke toename van ontwikkelingspsychologische kennis.
Mensen hadden geld om een tijdschrift of boeken te kopen  Wederopbouw WOII beetje
afgelopen. Groter bereik.
- Popularisering van opvoeding.

Dokter B. Spock: Baby- en kinderverzorging & opvoeding (1950, 2015) 59 e druk.

Waarom was dit boek zo populair?
- Hij stelt ouders gerust. Hij legt van alles uit.
‘Ouders: Handel uit liefde en heb vertrouwen; gebruik gevoel en gezond
verstand’.
- Doel om ouders zelfvertrouwen te geven, niet om te wijzen op ‘fouten’.
- Doel voor kinderen: Sociale vaardigheden en individueel geluk.
Het zieligste kind is niet het kind dat honger heeft of arm is  Het zieligste kind is
het kind dat geen vriendjes heeft.

Doel: Zelfontplooiing.
Kind ruimte geven om ‘zichzelf’ te vormen door:
- De ontwikkeling optimaal te stimuleren.
- Gelegenheid bieden om mee te denken/doen; Stem te laten horen
(onderhandelingshuishouding).

Veel dingen veranderd, maar ook veel dingen gelijk
gebleven