Samenvatting beroep sociaal werk H1 de Nederlandse
verzorgingsstaat
1.1 de verzorgingsstaat gedefinieerd
- onlosmakelijk onderdeel van onze samenleving geworden dat het bijna
onmogelijk is om de essentie ervan kernachtig weer te geven.
- Vallen het stelsel van sociale zekerheid en de zorg voor zieken,
gehandicapten en ouderen onder.
Definitie van de verzorgingsstaat in 1962:
= een maatschappelijke vorm die gekenmerkt wordt door een op democratische leest
geschoeid systeem van overheidszorg, dat zich bij handhaving van het kapitalistisch
productiesysteem garant stelt voor het collectieve sociale welzijn van haar
onderdanen.
Definitie van de verzorgingsstaat bij Wilterdink en Van Heerikhuizen
= een stelsel waarin de overheid zich garant stelt voor noodzakelijk geachte
materiële en immateriële voorzieningen voor alle burgers.
- Vallen 3 elementen hierin op
o 1. Duidelijk dat de overheid zich garant stelt, wat niet betekent dat de
overheid zelf produceert of verdeelt wat nodig geacht wordt, maar wel
dat ze er gaarnt voor staat dat het gebeurt
o 2. Definitie maakt duidelijk dat het in de verzorgingsstaat niet alleen
gaat om materiele maar ook om immateriële voorzieningen.
Verzorgingsstaat is dus breder dan het stelsel van sociale
zekerheid
o 3. Definitie geeft ruimte voor toekomstige ontwikkelingen en verschillen
in politieke opvattingen door de formulering ‘noodzakelijke geachte.
1.2 ontwikkeling van de Nederlandse verzorgingsstaat
In fase 1 en 2 ligt het accent bij de sociale verzekeringen op het tegengaan van
armoede. Bij de verdere ontwikkelingen van de verzorgingsstaat verschuift het
perspectief van het tegengaan van armoede naar een spreiding van de welvaart.
Fase 1: eerste aanzet
- voor loonarbeiders in de beginnende industrieën vormden ziekte, ongevallen
en invaliditeit grote risico’s.
- Hiertegen werden ook de eerste sociale wetten en verzekeringen
geïntroduceerd.
- Werkloosheid was ook een bestaand reëel risico, kwam daartegen in eerste
instantie nog geen sociale verzekering.
Fase 2: doelgroep verbreding:
- De sociale verzekeringen waren exclusief gericht op industriële loonarbeiders
- Verbreding in wet en regel geving tot niet-industriële arbeiders en zelfs tot
mensen die niet in loondienst werken
, Fase 3: sociale regelingen krijgen een nog algemener karakter
- Uiteindelijk resulteerde dat in een vangnet voor iedereen die in nood verkeert.
- Gestreefd om uitkeringen waardevast te maken waardoor
uitkeringsgerechtigden mee profiteerden van de algemene stijging van de
welvaart.
- Uitkeringen werden gekoppeld aan de lonen, waardoor ze met de lonen
meestegen.
Fase 4: crisis
- Het stelsel van sociale zekerheid kwam onder druk te staan als gevolg van de
grote aantallen mensen die er een beroep op deden
- Ontstonden problemen rond de betaalbaarheid en de beheersbaarheid van
het stelsel
1.3 het waarom van de verzorgingsstaat
De verzorgingsstaat als gevolg van sociale strijd
- Ontstond nieuwe klasse in de industriële samenleving
o Klasse van de (loon)arbeiders
- Werkomstandigheden van arbeiders beroerd
o Lange dagen, gevaarlijke arbeidsomstandigheden, lage lonen, weinig
werkzekerheid
- Huisvesting situatie was slecht
- Verzet tegen die lage omstandigheden en het opkomen voor de belangen van
arbeiders kwamen met name vanuit de arbeidersbeweging.
o Was tot 1866 verboden te organiseren
o Hierna eerste vakbond opgericht: Nederlandse Grafische Bond.
- Vakbonden richten zich op het verbeteren van de leefomstandigheden van
hun leden, maar zetten bij het ontbreken van sociale zekerheid ook eigen
collectieve regelingen op zoals ziektekassen, werkloosheidkassen
o Leden betaalden premies aan deze collectieve kassen en konden
wanneer dat nodig was vanuit deze kassen een inkomen krijgen
- Arbeidersbeweging:
o Bestond niet alleen uit vakbonden
o Ook uit politieke partijen die voor arbeiders en arbeidersbelangen
opkwamen
o Eerste arbeiderspartij: Sociaal- Democratische Bond
- De sociaaldemocratische partijen:
o Streefden ernaar om de rechten van arbeiders in wetgeving vast te
leggen
o Kregen pas laat politieke macht en werden laat opgenomen in
regeringen (in 1939 in NL)
Zijn het begin en ook de latere uitbouw van de verzorgingsstaat
in de ogen van vertegenwoordigers van de arbeidersbeweging
het gevolg van de strijd die zij gevoerd hebben
verzorgingsstaat
1.1 de verzorgingsstaat gedefinieerd
- onlosmakelijk onderdeel van onze samenleving geworden dat het bijna
onmogelijk is om de essentie ervan kernachtig weer te geven.
- Vallen het stelsel van sociale zekerheid en de zorg voor zieken,
gehandicapten en ouderen onder.
Definitie van de verzorgingsstaat in 1962:
= een maatschappelijke vorm die gekenmerkt wordt door een op democratische leest
geschoeid systeem van overheidszorg, dat zich bij handhaving van het kapitalistisch
productiesysteem garant stelt voor het collectieve sociale welzijn van haar
onderdanen.
Definitie van de verzorgingsstaat bij Wilterdink en Van Heerikhuizen
= een stelsel waarin de overheid zich garant stelt voor noodzakelijk geachte
materiële en immateriële voorzieningen voor alle burgers.
- Vallen 3 elementen hierin op
o 1. Duidelijk dat de overheid zich garant stelt, wat niet betekent dat de
overheid zelf produceert of verdeelt wat nodig geacht wordt, maar wel
dat ze er gaarnt voor staat dat het gebeurt
o 2. Definitie maakt duidelijk dat het in de verzorgingsstaat niet alleen
gaat om materiele maar ook om immateriële voorzieningen.
Verzorgingsstaat is dus breder dan het stelsel van sociale
zekerheid
o 3. Definitie geeft ruimte voor toekomstige ontwikkelingen en verschillen
in politieke opvattingen door de formulering ‘noodzakelijke geachte.
1.2 ontwikkeling van de Nederlandse verzorgingsstaat
In fase 1 en 2 ligt het accent bij de sociale verzekeringen op het tegengaan van
armoede. Bij de verdere ontwikkelingen van de verzorgingsstaat verschuift het
perspectief van het tegengaan van armoede naar een spreiding van de welvaart.
Fase 1: eerste aanzet
- voor loonarbeiders in de beginnende industrieën vormden ziekte, ongevallen
en invaliditeit grote risico’s.
- Hiertegen werden ook de eerste sociale wetten en verzekeringen
geïntroduceerd.
- Werkloosheid was ook een bestaand reëel risico, kwam daartegen in eerste
instantie nog geen sociale verzekering.
Fase 2: doelgroep verbreding:
- De sociale verzekeringen waren exclusief gericht op industriële loonarbeiders
- Verbreding in wet en regel geving tot niet-industriële arbeiders en zelfs tot
mensen die niet in loondienst werken
, Fase 3: sociale regelingen krijgen een nog algemener karakter
- Uiteindelijk resulteerde dat in een vangnet voor iedereen die in nood verkeert.
- Gestreefd om uitkeringen waardevast te maken waardoor
uitkeringsgerechtigden mee profiteerden van de algemene stijging van de
welvaart.
- Uitkeringen werden gekoppeld aan de lonen, waardoor ze met de lonen
meestegen.
Fase 4: crisis
- Het stelsel van sociale zekerheid kwam onder druk te staan als gevolg van de
grote aantallen mensen die er een beroep op deden
- Ontstonden problemen rond de betaalbaarheid en de beheersbaarheid van
het stelsel
1.3 het waarom van de verzorgingsstaat
De verzorgingsstaat als gevolg van sociale strijd
- Ontstond nieuwe klasse in de industriële samenleving
o Klasse van de (loon)arbeiders
- Werkomstandigheden van arbeiders beroerd
o Lange dagen, gevaarlijke arbeidsomstandigheden, lage lonen, weinig
werkzekerheid
- Huisvesting situatie was slecht
- Verzet tegen die lage omstandigheden en het opkomen voor de belangen van
arbeiders kwamen met name vanuit de arbeidersbeweging.
o Was tot 1866 verboden te organiseren
o Hierna eerste vakbond opgericht: Nederlandse Grafische Bond.
- Vakbonden richten zich op het verbeteren van de leefomstandigheden van
hun leden, maar zetten bij het ontbreken van sociale zekerheid ook eigen
collectieve regelingen op zoals ziektekassen, werkloosheidkassen
o Leden betaalden premies aan deze collectieve kassen en konden
wanneer dat nodig was vanuit deze kassen een inkomen krijgen
- Arbeidersbeweging:
o Bestond niet alleen uit vakbonden
o Ook uit politieke partijen die voor arbeiders en arbeidersbelangen
opkwamen
o Eerste arbeiderspartij: Sociaal- Democratische Bond
- De sociaaldemocratische partijen:
o Streefden ernaar om de rechten van arbeiders in wetgeving vast te
leggen
o Kregen pas laat politieke macht en werden laat opgenomen in
regeringen (in 1939 in NL)
Zijn het begin en ook de latere uitbouw van de verzorgingsstaat
in de ogen van vertegenwoordigers van de arbeidersbeweging
het gevolg van de strijd die zij gevoerd hebben
