Samenvatting praktisch Europees recht periode 1.2 (benodigde hoofdstukken)

Samenvatting Praktisch Europees recht

Hoofdstuk 1 Europese Unie

1.1 Internationaal recht
Staten maken geen afspraken op grond van het nationale recht zoals personen of
rechtspersonen dit doen, maar het internationale recht. Dit rechtsgebied regelt alle
betrekkingen tussen staten.
Binnen het internationale recht zijn alle staten gelijk aan elkaar. De afspraken die worden
gemaakt worden meestal vastgelegd in verdragen.
Belangrijk beginsel bij het overeenkomen van verdragen is het beginsel van
staatssoevereiniteit

1.1.1 Staatssoevereiniteit
De overheid heeft de ultieme beslissingsbevoegdheid op het grondgebied van de staat en is
de enige die wet- en regelgeving kan opstellen à staatssoevereiniteit.

Soevereiniteit kan vrijwillig worden overgedragen of onvrijwillig worden beperkt.

Soevereiniteit overdragen
De staat kan beslissen om (een gedeelte van) de beslissingsbevoegdheid over te dragen aan
bijvoorbeeld een internationale organisatie. De staat kan dan niet meer zelf de regels stellen
maar accepteert dat een organisatie hoger en gezaghebbender is dan de staat zelf. Dit
gebeurt alleen als dit in het belang van het land dient en bijdraagt aan het welzijn van de
inwoners.

Voorbeeld: oprichting EU (toentertijd Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal)

Het overdragen van de staatssoevereiniteit hoeft niet permanent te zijn. Bij de EU kunnen
landen hun lidmaatschap opzeggenen de staatssoevereiniteit te hernemen.
Dit kun je terugvinden in de Europese verdragen (art. 50 van het Verdrag betreffende de
Europese Unie (VEU)). Wanneer een land de EU heeft verlaten is het alsnog mogelijk om
later weer lid te worden van de EU.

Soevereiniteit onvrijwillig beperkt
Wanneer een staat wordt binnengevallen door een ander land en dat andere land de macht
overneemt. De beslissingsbevoegdheid van de aangevallen staat is beperkt.
- Dit kan door:
o Militair ingrijpen van een onafhankelijke staat.
o Mandaat dat de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft afgegeven om
een land binnen te vallen.
1. Voorbeelden: Irak, Afghanistan, Iran, Noord-Korea, Syrië, Jemen en
Venezuela

, 1.1.2 Internationale organisaties

Staten zijn de voornaamste spelers binnen het internationale recht. Internationale
organisaties spelen echter ook een belangrijke rol.

Twee soorten organisaties:
1. Gouvernementele organisaties
Samenwerkingsverband tussen staten.
Groep landen richt een internationale organisatie op.
Oprichting ervan gebeurt in een verdrag: bijvoorbeeld de EU en VN
o Intergouvernementele organisaties
1. Lidstaten staan geen soevereiniteit (beslissingsbevoegdheid) af aan de
organisatie.
o Supranationale organisaties
1. Lidstaten staan wel soevereiniteit (beslissingsbevoegdheid) af aan de
organisatie.
2. Europa is een supranationale organisatie, want de lidstaten staan
vrijwillig een gedeelte van de beslissingsbevoegdheid af aan de
internationale organisatie. De staten accepteren dat deze organisatie
regels vaststelt waar zij zich aan moeten houden.

2. Non-gouvernementele organisaties à ngo
Een groep personen richt een (internationale) organisatie op.
(Bijvoorbeeld Amnesty International of het Rode Kruis).
o Onafhankelijk van staten.
o Heeft vaak een ideële doelstelling.


1.2 De EU en haar doelstellingen
De Europese unie is het resultaat van verschillende opeenvolgende
internationale verdragen à regelen welke doelstellingen de EU nastreeft en binnen welke
juridische kaders dat mag gebeuren.

Het begon allemaal bij de oprichting van de Europese gemeenschap van Kolen en Staal
(EGKS).

Op dit moment zijn er twee verdragen van kracht:
- Het verdrag betreffende de Europese Unie (VEU)
- Het verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU)

Naast deze verdragen is het Handvest van de Grondrechten van de EU een belangrijk EU-
verdrag.