Hoorcollege samenvattingen blok CNA-RCA-
ONCO
Inhoud
Hoorcollege samenvattingen blok CNA-RCA-ONCO................................................1
Inleiding neuropathologie.................................................................................... 1
Longziekten......................................................................................................... 7
Ademhaling en kortademigheid (dyspneu)........................................................10
Neurorevalidatie................................................................................................ 12
Systemische consequenties bij longziekten......................................................15
Farmacologie en bewegen................................................................................. 18
fysiotherapie bij kanker..................................................................................... 20
Tumoren............................................................................................................ 22
Perifere circulatie.............................................................................................. 26
Perifeer arterieel vaatlijden............................................................................... 30
Lymfestelsel...................................................................................................... 33
Onderzoeksmethoden....................................................................................... 37
Inleiding neuropathologie
Cortex cerebri (hersenschors)
Meest belangrijke functies van de mens
- Keuzes maken
- Bewegen
- Voelen
, - Taal (vaak links)
- Horen
- Zien
Sulcus centralis (=centrale kloof) loopt van boven naar beneden aan 2 kanten.
Motorische schors (actie) ( voorkant)
Sensorische schors (waarneming) ( achterkant)
De voorkant en achterkant van de hersenen werken samen om beweging aan te
sturen.
Primaire motorische schors (verbinding van de hersenen naar de
ruggenmerg)= sulcus centralis
De Homunculus is een (poppetje) die aangeeft waar de meeste neuronen zich
bevinden, zoals voor de fijne motoriek (handen en vingers/ mond) zijn er veel
neuronen aanwezig. De homunculus geeft aan naar welk deel van het lichaam de
neuronen toegaan die verbinding maken met de primaire motorische schors. Als
er dus bijvoorbeeld is iets aangedaan ten hoogte van de hand op de homunculus,
betekent dit dat je hand minder goed werkt
Er is niet alleen een motorisch deel van de sulcus centralis, maar ook een
sensorisch deel.
Vlak naast de primaire motorische schors ligt de primaire sensorische schors,
deze 2 worden gescheiden door de sulcus centralis
Sensomotorische (houding en bewegingsinformatie) kring
(hersenschors)
, - De ‘’ keuze maken’’ zit op het tertaire motorische niveau in de hersenen.
- Het ‘’programmeren’’ zit op de secundaire motorische schors
- Het ‘’uivoeren’’ zit op de primaire motorische schors (=de homunculus)
Dit is het motorische gedeelte van de beweging, hierdoor komt er
weer informatie binnen in de primaire
somatosensorische schors.
Voordat het wordt omgeschakeld naar de
motorisch schors zal het langs het limbisch
systeem gaan. Dit is een soort controle voor
als er een ‘’gevaar is’’ dan zal het namelijk
niet helemaal omschakelen door de hele
hersenen, maar dan krijg je een verkorte kring
zodat er snel actie ondernomen kan worden
1. Informatie (locatie en grootte van het
signaal) zit op het primaire sensorische
schors (=homunculus)
2. De ‘’analyse’’ zit op de secundaire
morische schors
3. De ‘’koppeling’’ zit op de tertiare motorische schors (zicht, gehoor, reuk)
Een voorbeeld van het proces is dat je een voetbal naar je
toe krijgt geschoten, vervolgens maak je de keuze om
hem terug te schieten. Dit lijkt heel simpel maar het gaat
door bijna heel je hersenen heen om de signaal te sturen
en te verwerken.
Nog een voorbeeld: je ziet een beker op de grond liggen
(s3) je maakt een keuze om de beker op te pakken (m3),
vervolgens gaat je hersenen programmeren om de
beweging in te zetten om de beker op te pakken (m2), dan
ga je de beker daadwerkelijk oppakken (m1), vervolgens
voel je dat je de beker niet hleemaal lekker vast heb (s1)
dan ga je analyseren hoe je hem beter vast kan pakken
(s2), vervolgens zie je dat je hem niet goed vast heb (s3)
en dan maak je de keuze of je hem anders gaat
vastpakken (m3) = een kring
Je kan op alle plekken in deze kring starten, of het nou je S1 is of M3, maar ook
het limbisch systeem heeft invloed op de kring
Het cerebellum zorgt ervoor dat alle bewegingen soepel verlopen en de basale
kernen regelen de automatische bewegingen die je al eens eerder heb gedaan,
zodat de cortex niet alles hoeft te programmeren
Het signaal wordt verstuurd naar het ruggenmerg
CZS:
, - Centraal motorisch neuron
Cortex cerebri
- Perifeer motorisch neuron
Medulla spinalis/ ruggenmerg
het tractus corticospinalis (piramidebaan) is een directe verbinding van de
hersenen naar het ruggenmerg en schakelt dan direct over (cortex naar medulla
spinalis)
de tractus corticospinalis kruist ongeveer ten hoogte van de hersenstam,
hierdoor stuurt links rechts aan en links stuurt rechts aan. Het is handig dat deze
baan direct naar het ruggenmerg loopt zonder over te schakelen, want dan zijn
de bewegingen sneller en nauwkeuriger
Tractus corticospinalis (bewuste motorische sturing)
- Lateralis: 85% gekruist, naar heup, schouder en extremiteiten = armen en
benen(10% direct naar hand)
- Doordat het direct naar de hand loopt 10% is deze baan heel precies en
snel, maar ook heel kwetsbaar
- Anterior 15% ongekruist, naar axiale spieren (nek en romp/ rondom de
lichaams-as)
Terugkoppeling
- Bijsturing via somatosensorische schors (S1)
Feedback (de beker heb je nog steeds niet goed vast)
- Bijsturing via cerebellum
Feedback: vergelijkt instructies met effect (langzaam)
Feedforward: onderschept instructies en stelt bij op basis van
verwachting, bv. Je ziet een spin lopen naar je onderarm vanaf je hand.
Dus dan wordt je klap naar de spin verandert omdat hij ergens anders
heen loopt. Of je wil een bal schieten en hij wordt net aangetikt, maar
door het cerebellum kan je alsnog de bal schieten, omdat de beweging
iets anders wordt aangestuurd
Klinische beelden – cortex cerebri neo-niveau
De cortex speelt een rol bij:
- Spierkracht
- Spiertonus
- Sturing
- Sensibiliteit
Als links is aangedaan in de hersenen, zullen de symptomen zich rechts voordoen
spierkracht
Parese: gedeeltelijke verlamming
Paralyse: volledige verlamming
Sensibiliteit: distaal vaak meer aangedaan dan proximaal, dus vaak ook
meer problemen in fijne motoriek ipv grove motoriek (meer hand dan
arm)
Uitval van motoriek gaat vaak samen met uitval van sensibiliteit
ONCO
Inhoud
Hoorcollege samenvattingen blok CNA-RCA-ONCO................................................1
Inleiding neuropathologie.................................................................................... 1
Longziekten......................................................................................................... 7
Ademhaling en kortademigheid (dyspneu)........................................................10
Neurorevalidatie................................................................................................ 12
Systemische consequenties bij longziekten......................................................15
Farmacologie en bewegen................................................................................. 18
fysiotherapie bij kanker..................................................................................... 20
Tumoren............................................................................................................ 22
Perifere circulatie.............................................................................................. 26
Perifeer arterieel vaatlijden............................................................................... 30
Lymfestelsel...................................................................................................... 33
Onderzoeksmethoden....................................................................................... 37
Inleiding neuropathologie
Cortex cerebri (hersenschors)
Meest belangrijke functies van de mens
- Keuzes maken
- Bewegen
- Voelen
, - Taal (vaak links)
- Horen
- Zien
Sulcus centralis (=centrale kloof) loopt van boven naar beneden aan 2 kanten.
Motorische schors (actie) ( voorkant)
Sensorische schors (waarneming) ( achterkant)
De voorkant en achterkant van de hersenen werken samen om beweging aan te
sturen.
Primaire motorische schors (verbinding van de hersenen naar de
ruggenmerg)= sulcus centralis
De Homunculus is een (poppetje) die aangeeft waar de meeste neuronen zich
bevinden, zoals voor de fijne motoriek (handen en vingers/ mond) zijn er veel
neuronen aanwezig. De homunculus geeft aan naar welk deel van het lichaam de
neuronen toegaan die verbinding maken met de primaire motorische schors. Als
er dus bijvoorbeeld is iets aangedaan ten hoogte van de hand op de homunculus,
betekent dit dat je hand minder goed werkt
Er is niet alleen een motorisch deel van de sulcus centralis, maar ook een
sensorisch deel.
Vlak naast de primaire motorische schors ligt de primaire sensorische schors,
deze 2 worden gescheiden door de sulcus centralis
Sensomotorische (houding en bewegingsinformatie) kring
(hersenschors)
, - De ‘’ keuze maken’’ zit op het tertaire motorische niveau in de hersenen.
- Het ‘’programmeren’’ zit op de secundaire motorische schors
- Het ‘’uivoeren’’ zit op de primaire motorische schors (=de homunculus)
Dit is het motorische gedeelte van de beweging, hierdoor komt er
weer informatie binnen in de primaire
somatosensorische schors.
Voordat het wordt omgeschakeld naar de
motorisch schors zal het langs het limbisch
systeem gaan. Dit is een soort controle voor
als er een ‘’gevaar is’’ dan zal het namelijk
niet helemaal omschakelen door de hele
hersenen, maar dan krijg je een verkorte kring
zodat er snel actie ondernomen kan worden
1. Informatie (locatie en grootte van het
signaal) zit op het primaire sensorische
schors (=homunculus)
2. De ‘’analyse’’ zit op de secundaire
morische schors
3. De ‘’koppeling’’ zit op de tertiare motorische schors (zicht, gehoor, reuk)
Een voorbeeld van het proces is dat je een voetbal naar je
toe krijgt geschoten, vervolgens maak je de keuze om
hem terug te schieten. Dit lijkt heel simpel maar het gaat
door bijna heel je hersenen heen om de signaal te sturen
en te verwerken.
Nog een voorbeeld: je ziet een beker op de grond liggen
(s3) je maakt een keuze om de beker op te pakken (m3),
vervolgens gaat je hersenen programmeren om de
beweging in te zetten om de beker op te pakken (m2), dan
ga je de beker daadwerkelijk oppakken (m1), vervolgens
voel je dat je de beker niet hleemaal lekker vast heb (s1)
dan ga je analyseren hoe je hem beter vast kan pakken
(s2), vervolgens zie je dat je hem niet goed vast heb (s3)
en dan maak je de keuze of je hem anders gaat
vastpakken (m3) = een kring
Je kan op alle plekken in deze kring starten, of het nou je S1 is of M3, maar ook
het limbisch systeem heeft invloed op de kring
Het cerebellum zorgt ervoor dat alle bewegingen soepel verlopen en de basale
kernen regelen de automatische bewegingen die je al eens eerder heb gedaan,
zodat de cortex niet alles hoeft te programmeren
Het signaal wordt verstuurd naar het ruggenmerg
CZS:
, - Centraal motorisch neuron
Cortex cerebri
- Perifeer motorisch neuron
Medulla spinalis/ ruggenmerg
het tractus corticospinalis (piramidebaan) is een directe verbinding van de
hersenen naar het ruggenmerg en schakelt dan direct over (cortex naar medulla
spinalis)
de tractus corticospinalis kruist ongeveer ten hoogte van de hersenstam,
hierdoor stuurt links rechts aan en links stuurt rechts aan. Het is handig dat deze
baan direct naar het ruggenmerg loopt zonder over te schakelen, want dan zijn
de bewegingen sneller en nauwkeuriger
Tractus corticospinalis (bewuste motorische sturing)
- Lateralis: 85% gekruist, naar heup, schouder en extremiteiten = armen en
benen(10% direct naar hand)
- Doordat het direct naar de hand loopt 10% is deze baan heel precies en
snel, maar ook heel kwetsbaar
- Anterior 15% ongekruist, naar axiale spieren (nek en romp/ rondom de
lichaams-as)
Terugkoppeling
- Bijsturing via somatosensorische schors (S1)
Feedback (de beker heb je nog steeds niet goed vast)
- Bijsturing via cerebellum
Feedback: vergelijkt instructies met effect (langzaam)
Feedforward: onderschept instructies en stelt bij op basis van
verwachting, bv. Je ziet een spin lopen naar je onderarm vanaf je hand.
Dus dan wordt je klap naar de spin verandert omdat hij ergens anders
heen loopt. Of je wil een bal schieten en hij wordt net aangetikt, maar
door het cerebellum kan je alsnog de bal schieten, omdat de beweging
iets anders wordt aangestuurd
Klinische beelden – cortex cerebri neo-niveau
De cortex speelt een rol bij:
- Spierkracht
- Spiertonus
- Sturing
- Sensibiliteit
Als links is aangedaan in de hersenen, zullen de symptomen zich rechts voordoen
spierkracht
Parese: gedeeltelijke verlamming
Paralyse: volledige verlamming
Sensibiliteit: distaal vaak meer aangedaan dan proximaal, dus vaak ook
meer problemen in fijne motoriek ipv grove motoriek (meer hand dan
arm)
Uitval van motoriek gaat vaak samen met uitval van sensibiliteit
