Economie samenvatting samenwerken en onderhandelen
• Met de speltheorie bestudeer je de manier waarop mensen beslissingen
nemen, waarbij ze rekening houden met de keuzes van een ander.
• Sequentieel: nemen spelers beslissingen na elkaar, je keuze is dan mede
afhankelijk van de andere spelers
• Simultaan spel: beslis je gelijktijdig en eenmalig
• Gevangen dilemma: simultaan spel waarin evenwicht ontstaat, waarbij
de uitkomst van spelers optimaal is. Het wordt zo genoemd, omdat de
voorwaarden overeenkomen met de situatie van twee partijen die
gevangen zitten in de volgende situatie
1. Ze moeten beide tegelijkertijd een beslissing nemen
2. De uitkomst is afhankelijk van de beslissing die ze onafhankelijk van
elkaar nemen
3. Het is een eenmalige beslissing
4. Ze beschikken over dezelfde informatie
5. Ze kiezen voor hun eigen belang
6. Het is een keuze uit twee alternatieven
7. Ze kunnen niet overleggen
• Een tabel met de mogelijke uitkomsten noem je een opbrengstenmatrix
of een payoff-matrix
• Gevangen dilemma komt voor bij: bedrijven, prijsveranderingen,
reclamecampagnes en gezamenlijke studieaanvragen.
• Dominante strategie: de partijen streven naar de uitkomst die voor hen
het meest gunstig is
• Individuele belang: het vooropstellen van het eigenbelang in een
dilemma
• Gedomineerde strategie: wanneer de spelers redeneren vanuit de keuze
van de andere speler
• Niet-optimale uitkomst: een uitkomst die voor beide partijen beter zou
kunnen
• Collectieve belang: het belang van alle spelers samen
• Nul-som-spel: een spel waarbij de uitkomst een constante waarde heeft
• Niet nul-som-spel: een spel waarbij er een uitkomst van strategieën is,
waarbij beide spelers winst of verlies hadden kunnen maken.
(gevangendilemma)
, • Welke redenen kan een bedrijf hebben om voor een prijsverlaging te
kiezen? De hoop of verwachting dat de afzet en/of omzet zal toenemen,
de concurrent het niet volhoudt, het marktaandeel zou toenemen
• Prijzenoorlog: strijd tussen concurrenten door prijsverlagingen, hiermee
kun je concurrenten uitschakelen
• Het voeren van prijzenoorlog komt vooral voor in de oligopolistische
markt
• Sociale normen: ongeschreven regels over hoe je je hoort te gedragen.
Bijvoorbeeld een cadeautje op een verjaardag.
• Contract: om te zorgen dat je je afgesproken afspraken nakomt maak je
een contract. Met een contract kun je het collectief belang boven het
eigen belang stellen en het gevangendilemma doorbreken. Er kan een
boete worden afgesproken voor als de tegenpartij de afspraken niet
nakomt.
• Wettelijke eisen: arbeid, milieu of medeging. Hier mag het contract niet
op ingaan.
• Een prijzenoorlog mag wel maar prijzenafspraken mogen niet
• Zelfbinding: een van beide partijen maakt zijn keuze vooraf bekend,
ongeacht de keuze van de ander, om het vertrouwen van de tegenpartij
te winnen en deze over te halen zich aan dezelfde afspraak te houden.
(milieu certificaat waarbij een bedrijf zich verplicht om de CO2 uitstoot
te verminderen.
• Zelfbinding geeft het meeste vertrouwen dat een voornemen ook
uitgevoerd zal worden als het voor langere tijd geldt.
• Verzonken kosten: kosten die gemaakt zijn voor een samenwerking en
niet zijn terug te verdienen wanneer een samenwerking niet doorgaat.
Bijvoorbeeld kaartjes die je niet meer kunt verkopen en waar je geen
geld kunt terug krijgen. (tijd en geld)
• Verzonken kosten treden ook op als partijen gaan samenwerken en de
samenwerkingspartners zich niet inzetten om er een succes van te
maken.
1.4
• Extern effect: bijkomstig gevolg van productie of consumptie. Een extern
effect wordt niet door de veroorzaker betaald.
• Met de speltheorie bestudeer je de manier waarop mensen beslissingen
nemen, waarbij ze rekening houden met de keuzes van een ander.
• Sequentieel: nemen spelers beslissingen na elkaar, je keuze is dan mede
afhankelijk van de andere spelers
• Simultaan spel: beslis je gelijktijdig en eenmalig
• Gevangen dilemma: simultaan spel waarin evenwicht ontstaat, waarbij
de uitkomst van spelers optimaal is. Het wordt zo genoemd, omdat de
voorwaarden overeenkomen met de situatie van twee partijen die
gevangen zitten in de volgende situatie
1. Ze moeten beide tegelijkertijd een beslissing nemen
2. De uitkomst is afhankelijk van de beslissing die ze onafhankelijk van
elkaar nemen
3. Het is een eenmalige beslissing
4. Ze beschikken over dezelfde informatie
5. Ze kiezen voor hun eigen belang
6. Het is een keuze uit twee alternatieven
7. Ze kunnen niet overleggen
• Een tabel met de mogelijke uitkomsten noem je een opbrengstenmatrix
of een payoff-matrix
• Gevangen dilemma komt voor bij: bedrijven, prijsveranderingen,
reclamecampagnes en gezamenlijke studieaanvragen.
• Dominante strategie: de partijen streven naar de uitkomst die voor hen
het meest gunstig is
• Individuele belang: het vooropstellen van het eigenbelang in een
dilemma
• Gedomineerde strategie: wanneer de spelers redeneren vanuit de keuze
van de andere speler
• Niet-optimale uitkomst: een uitkomst die voor beide partijen beter zou
kunnen
• Collectieve belang: het belang van alle spelers samen
• Nul-som-spel: een spel waarbij de uitkomst een constante waarde heeft
• Niet nul-som-spel: een spel waarbij er een uitkomst van strategieën is,
waarbij beide spelers winst of verlies hadden kunnen maken.
(gevangendilemma)
, • Welke redenen kan een bedrijf hebben om voor een prijsverlaging te
kiezen? De hoop of verwachting dat de afzet en/of omzet zal toenemen,
de concurrent het niet volhoudt, het marktaandeel zou toenemen
• Prijzenoorlog: strijd tussen concurrenten door prijsverlagingen, hiermee
kun je concurrenten uitschakelen
• Het voeren van prijzenoorlog komt vooral voor in de oligopolistische
markt
• Sociale normen: ongeschreven regels over hoe je je hoort te gedragen.
Bijvoorbeeld een cadeautje op een verjaardag.
• Contract: om te zorgen dat je je afgesproken afspraken nakomt maak je
een contract. Met een contract kun je het collectief belang boven het
eigen belang stellen en het gevangendilemma doorbreken. Er kan een
boete worden afgesproken voor als de tegenpartij de afspraken niet
nakomt.
• Wettelijke eisen: arbeid, milieu of medeging. Hier mag het contract niet
op ingaan.
• Een prijzenoorlog mag wel maar prijzenafspraken mogen niet
• Zelfbinding: een van beide partijen maakt zijn keuze vooraf bekend,
ongeacht de keuze van de ander, om het vertrouwen van de tegenpartij
te winnen en deze over te halen zich aan dezelfde afspraak te houden.
(milieu certificaat waarbij een bedrijf zich verplicht om de CO2 uitstoot
te verminderen.
• Zelfbinding geeft het meeste vertrouwen dat een voornemen ook
uitgevoerd zal worden als het voor langere tijd geldt.
• Verzonken kosten: kosten die gemaakt zijn voor een samenwerking en
niet zijn terug te verdienen wanneer een samenwerking niet doorgaat.
Bijvoorbeeld kaartjes die je niet meer kunt verkopen en waar je geen
geld kunt terug krijgen. (tijd en geld)
• Verzonken kosten treden ook op als partijen gaan samenwerken en de
samenwerkingspartners zich niet inzetten om er een succes van te
maken.
1.4
• Extern effect: bijkomstig gevolg van productie of consumptie. Een extern
effect wordt niet door de veroorzaker betaald.
