Economie, Markt en Overheid 2020-2021
Schrijfopdracht 1 Thema 1 De rol van non-profit organisaties in de economie
Naam student: Selen Umut
Studentnummer: 2646921
Aantal woorden: 1996
Datum: 15 november 2020
Docent: L. Hartveld
Bestuurs- en Organisatiewetenschap
Vrije Universiteit Amsterdam
, Ontwikkelingen in de kinderopvang
De sector kinderopvang heeft de afgelopen jaren grote veranderingen ondergaan en heeft zich
ontwikkeld van welzijnssector tot marktsector (Plantenga, 2009). Tot 2005 werd
kinderopvang vergoed door ouderbijdragen en subsidies van gemeenten en werkgevers. Deze
implementatie zorgde voor lange wachtlijsten en stimuleerde de aanbieders van kinderopvang
niet om rekening te houden met de wensen van de ouders (Knijn & Lewis, 2017). Op 1
januari 2005 is de Wet kinderopvang ingevoerd. De wet had als verbeterdoel om de sturing
voor kinderopvang aan te pakken. Hierdoor zou de kwaliteit van de markt moeten stijgen en
de wachtlijst verdwijnen. Dit zou een grote bijdrage leveren aan de maatschappelijke
welvaart. De ouders betalen de volledige prijs van de kinderopvang en krijgen een deel
gecompenseerd vanuit overheid en werkgever. De compensatie is afhankelijk van het
huishoudinkomen.
Plantenga (2012) suggereert dat dit zou moeten leiden tot een hogere
arbeidsparticipatie onder vrouwen. Een stijging in de arbeidsparticipatie van vrouwen kan
leiden tot meer welvaart en vraag naar kinderopvang. De controle van de wet is in handen van
de GGD, onder verantwoordelijkheid van de gemeente (Eerste Kamer, 2004). Er is op dit
moment sprake van overheidsregulatie wat inhoudt dat de overheid gedeeltelijk gezag heeft
over de aanbieders. Aanbieders hebben zelf ook keuzevrijheid maar dienen zich te houden aan
de voorschriften. Een ander alternatief is een overheidsvoorziening. Dat zou betekenen dat de
prijzen vastgesteld worden middels een collectief besluitvormingsproces. Een voordeel zou
zijn dat er vaste prijzen worden gehanteerd. Dit leidt tot meer transparantie en efficiëntie
binnen de markt en verhoogt de maatschappelijke welvaart. Een kritiekpunt is dat de prijzen
worden vastgesteld aan de hand van de gemiddelde consument. Er zullen altijd mensen zijn
die buiten de boot vallen, waardoor de maatschappelijke welvaart weer daalt.
Een non-profit organisatie heeft als bestaansgrond de voortbrenging van goederen
en diensten zonder winstoogmerk (Plantenga, 2012). Dit komt overeen met nondistribution
constraint van Hansmann (1987). Hierdoor hebben consumenten meer vertrouwen in non-
profit organisaties die namelijk minder beweegredenen hebben om vals te spelen. Een
aanbieder met winstoogmerk kan als mogelijke prikkel hebben om een consument die heeft
betaald mindere service aan te bieden dan aanvankelijk was beloofd. Een non-profit
organisatie daarentegen biedt consumenten het voordeel dat zij minder geneigd zijn te
profiteren van de consument (Hansmann, 1987). Naast Hansmann en Plantenga erkennen
meerdere onderzoekers en theoretici de non-profit als een cruciale en onderscheidende sector
in de huidige samenleving (Matsunga & Yamauchi, 2004).
2
Schrijfopdracht 1 Thema 1 De rol van non-profit organisaties in de economie
Naam student: Selen Umut
Studentnummer: 2646921
Aantal woorden: 1996
Datum: 15 november 2020
Docent: L. Hartveld
Bestuurs- en Organisatiewetenschap
Vrije Universiteit Amsterdam
, Ontwikkelingen in de kinderopvang
De sector kinderopvang heeft de afgelopen jaren grote veranderingen ondergaan en heeft zich
ontwikkeld van welzijnssector tot marktsector (Plantenga, 2009). Tot 2005 werd
kinderopvang vergoed door ouderbijdragen en subsidies van gemeenten en werkgevers. Deze
implementatie zorgde voor lange wachtlijsten en stimuleerde de aanbieders van kinderopvang
niet om rekening te houden met de wensen van de ouders (Knijn & Lewis, 2017). Op 1
januari 2005 is de Wet kinderopvang ingevoerd. De wet had als verbeterdoel om de sturing
voor kinderopvang aan te pakken. Hierdoor zou de kwaliteit van de markt moeten stijgen en
de wachtlijst verdwijnen. Dit zou een grote bijdrage leveren aan de maatschappelijke
welvaart. De ouders betalen de volledige prijs van de kinderopvang en krijgen een deel
gecompenseerd vanuit overheid en werkgever. De compensatie is afhankelijk van het
huishoudinkomen.
Plantenga (2012) suggereert dat dit zou moeten leiden tot een hogere
arbeidsparticipatie onder vrouwen. Een stijging in de arbeidsparticipatie van vrouwen kan
leiden tot meer welvaart en vraag naar kinderopvang. De controle van de wet is in handen van
de GGD, onder verantwoordelijkheid van de gemeente (Eerste Kamer, 2004). Er is op dit
moment sprake van overheidsregulatie wat inhoudt dat de overheid gedeeltelijk gezag heeft
over de aanbieders. Aanbieders hebben zelf ook keuzevrijheid maar dienen zich te houden aan
de voorschriften. Een ander alternatief is een overheidsvoorziening. Dat zou betekenen dat de
prijzen vastgesteld worden middels een collectief besluitvormingsproces. Een voordeel zou
zijn dat er vaste prijzen worden gehanteerd. Dit leidt tot meer transparantie en efficiëntie
binnen de markt en verhoogt de maatschappelijke welvaart. Een kritiekpunt is dat de prijzen
worden vastgesteld aan de hand van de gemiddelde consument. Er zullen altijd mensen zijn
die buiten de boot vallen, waardoor de maatschappelijke welvaart weer daalt.
Een non-profit organisatie heeft als bestaansgrond de voortbrenging van goederen
en diensten zonder winstoogmerk (Plantenga, 2012). Dit komt overeen met nondistribution
constraint van Hansmann (1987). Hierdoor hebben consumenten meer vertrouwen in non-
profit organisaties die namelijk minder beweegredenen hebben om vals te spelen. Een
aanbieder met winstoogmerk kan als mogelijke prikkel hebben om een consument die heeft
betaald mindere service aan te bieden dan aanvankelijk was beloofd. Een non-profit
organisatie daarentegen biedt consumenten het voordeel dat zij minder geneigd zijn te
profiteren van de consument (Hansmann, 1987). Naast Hansmann en Plantenga erkennen
meerdere onderzoekers en theoretici de non-profit als een cruciale en onderscheidende sector
in de huidige samenleving (Matsunga & Yamauchi, 2004).
2
