Economie, Markt en Overheid 2020-2021
Schrijfopdracht 2 Thema 4 Monopolies
Naam student: Selen Umut
Studentnummer: 2646921
Aantal woorden: 1982 woorden
Datum: 12 december 2020
Docent: L. Hartveld
Bestuurs- en Organisatiewetenschap
Vrije Universiteit Amsterdam
, Een markt vol gebreken
Het coronavirus heeft wereldwijd gezorgd voor economische schade. Ook de taximarkt ligt
volledig plat door het virus. Middels de TOGS-regeling krijgen zelfstandige taxichauffeurs
een tegemoetkoming van het Rijk om zich staande te houden. FNV-bestuurder Jansma
verwacht een vloed aan faillissementen in de branche (2020). De gevolgen van de uitbraak
ontwikkelen zich langzaam. Sinds de invoering van de Wet personenvervoer 2000 op 1
januari 2001 (hierna afgekort: Wp2000) is de taximarkt volledig geliberaliseerd. De wet bevat
bepalingen over het taxivervoer in Nederland. Het beoogde doel van de liberalisering was om
de concurrentie te bevorderen, en zo een prijsdaling en betere kwaliteit in het taxivervoer te
realiseren. Vóór de invoering van deze wet werd de taximarkt sterk gereguleerd met quota op
de uitgifte van taxivergunningen en vaste tarieven voor taxivervoer (Compagner &
Westerbeek, 2019). Echter, is de wetgeving meermaals gewijzigd door tegenvallende
resultaten. Er was namelijk nauwelijks sprake van echte concurrentie. Chauffeurs met een
taxivergunning hadden een gunstigere positie ten op zichte van chauffeurs zonder
taxivergunning. Een vergunning was immers schaars en duur. Hierdoor ontstond er een
monopolie in de taximarkt met vergunninghouders. De liberalisatie zorgde voor onrust. In
Amsterdam ontstond er een ‘taxioorlog’ tussen chauffeurs van de toenmalige private
monopolist Taxicentrale Amsterdam (hierna afgekort: TCA) en de nieuwkomers op de markt.
Als private monopolist had de TCA het alleenrecht om de gehele taximarkt te bedienen (De
Vries, 2019). Om te voorkomen dat een gereguleerd private monopolist misbruik maakt van
zijn machtspositie, stelt de overheid een aantal regels op die ten voordele zijn van de
consument. De gedachte achter de overheidsbemoeienis was dat kwaliteit en een eerlijke prijs
bereikt kon worden en dat er geen misbruik gemaakt kon worden van de
informatieongelijkheid tussen consument en aanbieder. Er geldt bijvoorbeeld een maximum
aan tarieven en zo worden consumenten deels beschermd tegen misbruik van de machtspositie
(Compagner & Westbeek, 2019). Er zijn ook een aantal voordelen voor de private
monopolist. Ten eerste is er sprake van optimale bedrijfsomvang, waardoor er geen
schaalvoordelen verloren gaan. Ten tweede heeft de private monopolist geen concurrentie,
maar de aandelenmarkt en de overnamemarkt zorgen wel voor de prikkel - om binnen die
grenzen die de overheid aan de onderneming oplegt - een maximaal resultaat te behalen. Het
private monopolie heeft ook te kampen met enkele nadelen. Zo is de prikkel om
kostenefficiënt te werken zwak. De regulering van private monopolies vereist vaak
gedetailleerde kennis bij de toezichthouder over de kostenstructuur. Indien deze kennis niet of
onvoldoende aanwezig is, bestaat er een kans dat er negatieve implicaties kunnen optrede ten
2
Schrijfopdracht 2 Thema 4 Monopolies
Naam student: Selen Umut
Studentnummer: 2646921
Aantal woorden: 1982 woorden
Datum: 12 december 2020
Docent: L. Hartveld
Bestuurs- en Organisatiewetenschap
Vrije Universiteit Amsterdam
, Een markt vol gebreken
Het coronavirus heeft wereldwijd gezorgd voor economische schade. Ook de taximarkt ligt
volledig plat door het virus. Middels de TOGS-regeling krijgen zelfstandige taxichauffeurs
een tegemoetkoming van het Rijk om zich staande te houden. FNV-bestuurder Jansma
verwacht een vloed aan faillissementen in de branche (2020). De gevolgen van de uitbraak
ontwikkelen zich langzaam. Sinds de invoering van de Wet personenvervoer 2000 op 1
januari 2001 (hierna afgekort: Wp2000) is de taximarkt volledig geliberaliseerd. De wet bevat
bepalingen over het taxivervoer in Nederland. Het beoogde doel van de liberalisering was om
de concurrentie te bevorderen, en zo een prijsdaling en betere kwaliteit in het taxivervoer te
realiseren. Vóór de invoering van deze wet werd de taximarkt sterk gereguleerd met quota op
de uitgifte van taxivergunningen en vaste tarieven voor taxivervoer (Compagner &
Westerbeek, 2019). Echter, is de wetgeving meermaals gewijzigd door tegenvallende
resultaten. Er was namelijk nauwelijks sprake van echte concurrentie. Chauffeurs met een
taxivergunning hadden een gunstigere positie ten op zichte van chauffeurs zonder
taxivergunning. Een vergunning was immers schaars en duur. Hierdoor ontstond er een
monopolie in de taximarkt met vergunninghouders. De liberalisatie zorgde voor onrust. In
Amsterdam ontstond er een ‘taxioorlog’ tussen chauffeurs van de toenmalige private
monopolist Taxicentrale Amsterdam (hierna afgekort: TCA) en de nieuwkomers op de markt.
Als private monopolist had de TCA het alleenrecht om de gehele taximarkt te bedienen (De
Vries, 2019). Om te voorkomen dat een gereguleerd private monopolist misbruik maakt van
zijn machtspositie, stelt de overheid een aantal regels op die ten voordele zijn van de
consument. De gedachte achter de overheidsbemoeienis was dat kwaliteit en een eerlijke prijs
bereikt kon worden en dat er geen misbruik gemaakt kon worden van de
informatieongelijkheid tussen consument en aanbieder. Er geldt bijvoorbeeld een maximum
aan tarieven en zo worden consumenten deels beschermd tegen misbruik van de machtspositie
(Compagner & Westbeek, 2019). Er zijn ook een aantal voordelen voor de private
monopolist. Ten eerste is er sprake van optimale bedrijfsomvang, waardoor er geen
schaalvoordelen verloren gaan. Ten tweede heeft de private monopolist geen concurrentie,
maar de aandelenmarkt en de overnamemarkt zorgen wel voor de prikkel - om binnen die
grenzen die de overheid aan de onderneming oplegt - een maximaal resultaat te behalen. Het
private monopolie heeft ook te kampen met enkele nadelen. Zo is de prikkel om
kostenefficiënt te werken zwak. De regulering van private monopolies vereist vaak
gedetailleerde kennis bij de toezichthouder over de kostenstructuur. Indien deze kennis niet of
onvoldoende aanwezig is, bestaat er een kans dat er negatieve implicaties kunnen optrede ten
2
