Samenvatting Inleiding Recht
1.1 Inleiding
Iedere keer dat je met recht bezig bent wordt het duidelijker en minder ingewikkeld.
1.2.1 Privaatrecht en Publiekrecht
Het nationale recht van Nederland wordt onderverdeeld in twee categorieën, het
privaatrecht en het publiekrecht.
Het privaatrecht wordt ook wel civiel recht of burgerlijk recht genoemd. Privaatrecht gaat
tussen burgers onderling, de rechtsrelatie tussen burgers is dus de hoofdcriteria, de
overheid heeft in principe niks met het privaatrecht te maken.
Voorbeelden van het privaatrechtelijke gebieden zijn:
- Personen- en familierecht (bv. Echtscheiding en voogdij)
- Arbeidsrecht (bv. Ontslagzaak)
- Consumentenrecht (bv. Online kledingkoop)
- Vermogensrecht (bv. Huur, koop en erfenissen)
- Ondernemingsrecht (bv. Interne en externe zaken van en bedrijf)
Deze rechtsgebieden hebben allemaal gemeen dat dit tussen burgers gaat.
Onder burgers vallen natuurlijke personen en rechtspersonen, een natuurlijk persoon is
een persoon van vlees en bloed, rechtspersonen zijn organisatorische eenheden die aan
het rechtsverkeer kunnen deelnemen.
Natuurlijke persoon: Mens van vlees en bloed.
Rechtspersoon: is een organisatie, zoals bijvoorbeeld een nv, bv etc.
Op vermogensrechtelijk terrein hebben ze dezelfde mogelijkheden, ze zijn beiden
rechtssubjecten, dat wil zeggen dat ze beide drager zijn van rechten en plichten.
Voorbeeld Privaatrecht blz. 31 Inleiding Recht
(6:217 Overeenkomst)
(7:1 Koop)
,Het Burgerlijk wetboek
De belangrijkste privaatrechtelijke regels kan je vinden in het Burgerlijk Wetboek (BW) er
zijn negen boeken.
Boek 1: Behandeld personen- en familierecht. In dit rechtsgebied gaat het om rechten
en plichten die betrekking hebben op een individu, zoals de naam, woonplaats,
vermissing en overleiden (personenrecht.) In het familierecht worden relaties tussen
mensen binnen en buiten het gezin worden geregeld, bijvoorbeeld rechten en plichten
die horen bij een huwelijk en juridische gevolgen van een echtscheiding.
Boek 2: Dit boek bevat bepalingen over het rechtspersonenrecht, de organisatie en
ondernemingsvormen worden beschreven.
Boek 3: bevat de algemene regels voor het goederen en verbintenissenrecht, hierin zie je
bijvoorbeeld wanneer een rechtshandeling rechtsgeldig is etc.
Boek 4: In boek 4 gaat het ook over vermogensrecht maar dan net iets anders. Hierin
staat het erfrecht: de overgang van zijn vermogen wanneer hij naar erfgenamen.
Boek 5: Gaat over de rechten die iemand heeft op een zaak (eigendomsrecht).
Boek 6: Geeft de algemene regels over verbintenissen.
Boek 7: Bevat allerlei bijzondere regels over diverse overeenkomsten, onder meer
arbeidsovereenkomst, koopovereenkomst etc.
Boek 8, 9 en 10 niet van belang.
,Publiekrecht
Het Publiekrecht gaat over de rechtsrelatie tussen de burgers en de overheid.
Voorbeeld: blz. 35 en 36.
De volgende rechtsgebieden vallen onder het publiekrecht:
- Staatsrecht
- Strafrecht
- Bestuursrecht
- Internationaalrecht en Europeesrecht
- Vreemdelingenrecht
1.2.2 Materieel en Formeel recht
Wanneer je een (rechts)vraag van jouw client wilt beantwoorden, kijk je eerst of de vraag
onder privaat of publiekrecht valt. Vervolgens is het belangrijk om te kijken of het onder
materieel of formeel recht valt.
Materieel recht zijn de regels waarin het recht personen bepaalde gedragingen
voorschrijft of verbiedt. Materieel recht is dus het verbieden van bepaalde gedragingen.
Je kunt vinden wat jouw rechten en plichten zijn, welke gedragingen niet zijn toegestaan,
wat er gebeurt wanneer je bepaalde plichten niet nakomt of wanneer je rechten van
anderen schendt.
Voorbeeld blz. 38 en 39.
Formeel recht is een soort ‘hulprecht’ het helpt zo veel mogelijk de naleving van het
materiele recht te verzekeren. Het formele recht is van toepassing als jouw recht
(materieel) is geschonden of als je jouw plichten niet nakomt. Het geeft regels voor
procedures, bijvoorbeeld wat kun je doen als de tegenpartij zich niet houdt aan de
inhoudelijke regels?
Bekijk art. 310 Strafprocesrecht (SR).
- Formeel is het proces.
Materieel regelt wat wel en niet mag, welke handelingen toegestaan of verboden zijn en
welke rechten en plichten mensen hebben.
Formeel gaat over de procedures en de handhaving van het materiele recht.
, 1.2.3 Objectief en Subjectief recht
Onder objectieve recht wordt verstaan: het geheel van rechtsregels die in Nederland
gelden en jurisprudentie.
Onder subjectief recht vallen de juridische bevoegdheden die een persoon kan hebben
op basis van het objectieve recht. Je hebt de bevoegdheid om iets te vragen of te eisen
van een ander.
Het objectieve recht schept de regels en het subjectieve recht is de realisatie van die
mogelijkheden voor een individu.
1.2.4 Aanvullend en dwingend recht
Van aanvullend recht spreken we wanneer het wetsartikel slechts geldt voor zover er niet
door een eigen regeling van partijen (op grond van partijen autonomie) van afgeweken is.
Het aanvullend recht vult dus de afspraken van partijen aan als zij zelf niets hebben
geregeld op een bepaald onderdeel.
Aan dwingend recht ben je verplicht je te houden, je mag hier niet van afwijken.
Voorbeeld blz. 44.
1.3 Rechtsbronnen
De verschillende rechtsbronnen zijn:
- De wet
- Jurisprudentie
- Gewoonterecht
- Verdrag
De wetten worden gemaakt door de Staten Generaal en de Regering samen. De
gemeente en de provincie mogen ook wetten maken, dit is echter een lagere wetgeving.
Jurisprudentie is het geheel van de rechterlijke uitspraken.
Gewoonterecht is een ongeschreven rechtsregel dat gebaseerd is op langdurige,
herhaalde gewoonte en gebruiken binnen een gemeenschap. Deze gewoonten worden
door het volk als een soort juridische verplichting gezien, aldus het dat niet is.
Verdragen zijn overeenkomsten tussen staten, of staten en internationale organisaties
zoals de EU, De raad van Europa en de VN. Voor hedendaagse rechtsontwikkeling zijn
vooral verdragen van belang waar mensenrechten zijn neergelegd.
1.1 Inleiding
Iedere keer dat je met recht bezig bent wordt het duidelijker en minder ingewikkeld.
1.2.1 Privaatrecht en Publiekrecht
Het nationale recht van Nederland wordt onderverdeeld in twee categorieën, het
privaatrecht en het publiekrecht.
Het privaatrecht wordt ook wel civiel recht of burgerlijk recht genoemd. Privaatrecht gaat
tussen burgers onderling, de rechtsrelatie tussen burgers is dus de hoofdcriteria, de
overheid heeft in principe niks met het privaatrecht te maken.
Voorbeelden van het privaatrechtelijke gebieden zijn:
- Personen- en familierecht (bv. Echtscheiding en voogdij)
- Arbeidsrecht (bv. Ontslagzaak)
- Consumentenrecht (bv. Online kledingkoop)
- Vermogensrecht (bv. Huur, koop en erfenissen)
- Ondernemingsrecht (bv. Interne en externe zaken van en bedrijf)
Deze rechtsgebieden hebben allemaal gemeen dat dit tussen burgers gaat.
Onder burgers vallen natuurlijke personen en rechtspersonen, een natuurlijk persoon is
een persoon van vlees en bloed, rechtspersonen zijn organisatorische eenheden die aan
het rechtsverkeer kunnen deelnemen.
Natuurlijke persoon: Mens van vlees en bloed.
Rechtspersoon: is een organisatie, zoals bijvoorbeeld een nv, bv etc.
Op vermogensrechtelijk terrein hebben ze dezelfde mogelijkheden, ze zijn beiden
rechtssubjecten, dat wil zeggen dat ze beide drager zijn van rechten en plichten.
Voorbeeld Privaatrecht blz. 31 Inleiding Recht
(6:217 Overeenkomst)
(7:1 Koop)
,Het Burgerlijk wetboek
De belangrijkste privaatrechtelijke regels kan je vinden in het Burgerlijk Wetboek (BW) er
zijn negen boeken.
Boek 1: Behandeld personen- en familierecht. In dit rechtsgebied gaat het om rechten
en plichten die betrekking hebben op een individu, zoals de naam, woonplaats,
vermissing en overleiden (personenrecht.) In het familierecht worden relaties tussen
mensen binnen en buiten het gezin worden geregeld, bijvoorbeeld rechten en plichten
die horen bij een huwelijk en juridische gevolgen van een echtscheiding.
Boek 2: Dit boek bevat bepalingen over het rechtspersonenrecht, de organisatie en
ondernemingsvormen worden beschreven.
Boek 3: bevat de algemene regels voor het goederen en verbintenissenrecht, hierin zie je
bijvoorbeeld wanneer een rechtshandeling rechtsgeldig is etc.
Boek 4: In boek 4 gaat het ook over vermogensrecht maar dan net iets anders. Hierin
staat het erfrecht: de overgang van zijn vermogen wanneer hij naar erfgenamen.
Boek 5: Gaat over de rechten die iemand heeft op een zaak (eigendomsrecht).
Boek 6: Geeft de algemene regels over verbintenissen.
Boek 7: Bevat allerlei bijzondere regels over diverse overeenkomsten, onder meer
arbeidsovereenkomst, koopovereenkomst etc.
Boek 8, 9 en 10 niet van belang.
,Publiekrecht
Het Publiekrecht gaat over de rechtsrelatie tussen de burgers en de overheid.
Voorbeeld: blz. 35 en 36.
De volgende rechtsgebieden vallen onder het publiekrecht:
- Staatsrecht
- Strafrecht
- Bestuursrecht
- Internationaalrecht en Europeesrecht
- Vreemdelingenrecht
1.2.2 Materieel en Formeel recht
Wanneer je een (rechts)vraag van jouw client wilt beantwoorden, kijk je eerst of de vraag
onder privaat of publiekrecht valt. Vervolgens is het belangrijk om te kijken of het onder
materieel of formeel recht valt.
Materieel recht zijn de regels waarin het recht personen bepaalde gedragingen
voorschrijft of verbiedt. Materieel recht is dus het verbieden van bepaalde gedragingen.
Je kunt vinden wat jouw rechten en plichten zijn, welke gedragingen niet zijn toegestaan,
wat er gebeurt wanneer je bepaalde plichten niet nakomt of wanneer je rechten van
anderen schendt.
Voorbeeld blz. 38 en 39.
Formeel recht is een soort ‘hulprecht’ het helpt zo veel mogelijk de naleving van het
materiele recht te verzekeren. Het formele recht is van toepassing als jouw recht
(materieel) is geschonden of als je jouw plichten niet nakomt. Het geeft regels voor
procedures, bijvoorbeeld wat kun je doen als de tegenpartij zich niet houdt aan de
inhoudelijke regels?
Bekijk art. 310 Strafprocesrecht (SR).
- Formeel is het proces.
Materieel regelt wat wel en niet mag, welke handelingen toegestaan of verboden zijn en
welke rechten en plichten mensen hebben.
Formeel gaat over de procedures en de handhaving van het materiele recht.
, 1.2.3 Objectief en Subjectief recht
Onder objectieve recht wordt verstaan: het geheel van rechtsregels die in Nederland
gelden en jurisprudentie.
Onder subjectief recht vallen de juridische bevoegdheden die een persoon kan hebben
op basis van het objectieve recht. Je hebt de bevoegdheid om iets te vragen of te eisen
van een ander.
Het objectieve recht schept de regels en het subjectieve recht is de realisatie van die
mogelijkheden voor een individu.
1.2.4 Aanvullend en dwingend recht
Van aanvullend recht spreken we wanneer het wetsartikel slechts geldt voor zover er niet
door een eigen regeling van partijen (op grond van partijen autonomie) van afgeweken is.
Het aanvullend recht vult dus de afspraken van partijen aan als zij zelf niets hebben
geregeld op een bepaald onderdeel.
Aan dwingend recht ben je verplicht je te houden, je mag hier niet van afwijken.
Voorbeeld blz. 44.
1.3 Rechtsbronnen
De verschillende rechtsbronnen zijn:
- De wet
- Jurisprudentie
- Gewoonterecht
- Verdrag
De wetten worden gemaakt door de Staten Generaal en de Regering samen. De
gemeente en de provincie mogen ook wetten maken, dit is echter een lagere wetgeving.
Jurisprudentie is het geheel van de rechterlijke uitspraken.
Gewoonterecht is een ongeschreven rechtsregel dat gebaseerd is op langdurige,
herhaalde gewoonte en gebruiken binnen een gemeenschap. Deze gewoonten worden
door het volk als een soort juridische verplichting gezien, aldus het dat niet is.
Verdragen zijn overeenkomsten tussen staten, of staten en internationale organisaties
zoals de EU, De raad van Europa en de VN. Voor hedendaagse rechtsontwikkeling zijn
vooral verdragen van belang waar mensenrechten zijn neergelegd.
