Inhoudsopgave
MD-K 1.1 De vroege zwangerschap.................................................................3
De zwangerschapsnotering.............................................................................................. 3
Zwangerschapsdatering.................................................................................................. 3
Bloedonderzoek: eerste trimester....................................................................................5
Indicaties vroege echo..................................................................................................... 5
NIPT (Niet Invasieve Prenatale Test)................................................................................6
MD-K 1.2 Het menselijk lichaam......................................................................7
Topografische oriëntatie.................................................................................................. 7
Soorten kraakbeen (cartilago).........................................................................................8
Benig skelet..................................................................................................................... 8
Verschillende typen bot................................................................................................... 9
Histologie bot en kraakbeen............................................................................................ 9
Organen........................................................................................................................... 9
Bloedvaten...................................................................................................................... 9
Cirkel van Willis.......................................................................................................... 11
MD-K 1.3 Het zenuwstelsel...........................................................................12
Anatomie zenuwstelsel.................................................................................................. 12
Cortexen, vliezen en liquor van de hersenen.................................................................13
Indeling zenuwstelsel..................................................................................................... 13
Impulsgeleiding............................................................................................................. 14
Soorten receptoren........................................................................................................ 14
Zwangerschap............................................................................................................... 15
MD-K 1.4 Hart en lymfesysteem....................................................................16
Anatomie van het hart en de bloedsomloop..................................................................16
Prikkelgeleiding van het hart......................................................................................... 17
De hartcyclus................................................................................................................. 17
ECG................................................................................................................................ 18
Cardiac output berekenen............................................................................................. 19
Uitwisseling stoffen met lymfesysteem.........................................................................19
MD-K 1.5 Hart en zwangerschap....................................................................20
Cardiovasculaire veranderingen....................................................................................20
Klachten / symptomen tijdens de zwangerschap...........................................................21
MD-K 1.6 Leefstijl, leren en waarnemen........................................................22
Voeding en leefstijl advies............................................................................................. 22
Leefstijlfactoren............................................................................................................. 23
Roken, alcohol en drugsgebruik.....................................................................................24
, Infecties salmonella, toxoplasmose, listeroise en CMV..................................................25
Kinkhoest(vaccin).......................................................................................................... 25
Leren en waarnemen..................................................................................................... 26
MD-K 1.7 Tractus (uro)genitalis.....................................................................27
Anatomie urogenitalis.................................................................................................... 28
Anatomie Vulva.......................................................................................................... 29
Anatomie Clitoris........................................................................................................ 29
Anatomie genitalis (man)............................................................................................... 29
Overeenkomsten man en vrouw....................................................................................30
Vascularisatie................................................................................................................ 30
Zwangerschapsklachten................................................................................................ 31
MD-K 1.8 Prenatale controles........................................................................32
Controleschema............................................................................................................. 32
Uitwendig onderzoek (UO)............................................................................................. 34
Dossiervorming:............................................................................................................. 36
Afkortingen:................................................................................................................ 36
MD-K 1.9 Het bekken....................................................................................37
Anatomie....................................................................................................................... 37
Bekkenvormen en afmetingen gynaecoïd bekken.........................................................39
Vlakken van Hodge........................................................................................................ 39
Veranderingen aan het steunweefsel tijdens de zwangerschap.....................................40
MD-K 1.10 Foetale schedel en spildraai.........................................................40
De foetale schedel +afmetingen...................................................................................40
De inwendige/uitwendige spildraai................................................................................41
De spildraaifactoren...................................................................................................... 41
Noteringen..................................................................................................................... 42
Baring in Aav................................................................................................................. 43
MD-K 1.11 Baring en begeleiding..................................................................43
Tijdperken van de baring............................................................................................... 43
Nageboorte: Start direct na de geboorte van de neonaat tot de geboorte van de
placenta...................................................................................................................... 46
Post placentaire periode: vanaf de geboorte tot enkele uren post partum.................46
Taak als verloskundige:................................................................................................. 47
Pijn en baringshoudingen:............................................................................................. 47
MD-K 1.12 Thermoregulatie..........................................................................48
Vormen van warmteverlies............................................................................................ 48
Advies om warmteverlies /stuwing te voorkomen..........................................................49
Thermoregulatie volwassenen.......................................................................................50
Thermoregulatie bij de neonaat.....................................................................................50
, Bruin vet........................................................................................................................ 50
MD-K 1.13 De (gele) neonaat........................................................................51
Het fysiologische verloop post partum bij de neonaat...................................................52
Afwijkende bevindingen:................................................................................................ 53
Bult op caput................................................................................................................. 53
Kraamcontroles:............................................................................................................ 53
Enterohepatische kringloop (visueel).............................................................................54
De kringloop bij volwassenen:.......................................................................................54
Bij de neonaat............................................................................................................ 55
Termen rondom bilirubine............................................................................................. 55
Gele neonaat................................................................................................................. 56
Vitamines....................................................................................................................... 56
MD-K 1.14 De kraamvrouw............................................................................57
Anatomie van de vrouwelijke borst................................................................................57
Veranderingen aan de borst in de zwangerschap..........................................................58
Melkproductie................................................................................................................ 58
Soorten stuwing............................................................................................................. 58
Samenstelling van de melk............................................................................................ 58
Gezondheidsvoordelen van borstvoeding......................................................................59
Circulatie in de zwangerschap (herhaling).....................................................................59
Lochia en veranderingen uterus....................................................................................59
Circulatie herstel postpartum........................................................................................60
Bloedbeeld..................................................................................................................... 60
Postpartum moeder....................................................................................................... 60
Kraambed controles....................................................................................................... 61
Psychologische veranderingen......................................................................................62
Aangifte kind en naamgeving (+partnerverlof).............................................................62
...................................................................................................................................... 62
, MD-K 1.1 De vroege zwangerschap
Moduledoel: Je beschrijft de onderzoeken die in de vroege zwangerschap kunnen worden
gedaan en je legt uit hoe de zwangerschap kan worden gedateerd.
De zwangerschapsnotering
Gravida (G) dit zijn alle vastgestelde zwangerschappen, dus ook een abortus
provocatus, niet-vitale zwangerschap (op de echo ziet men geen levend kindje) of een
extra-uteriene graviditeit (buitenbaarmoederlijke zwangerschap). Dus in principe vanaf
een positieve test.
Pariteit (P), hiermee wordt aangegeven hoeveel partussen (bevallingen een vrouw heeft
meegemaakt. Elke partus telt vanaf 16 weken. Bij een meerlingenzwangerschap geldt dit
als 1 zwangerschap en 1 partus.
- Nullipara: nog nooit een kind gebaard (kan wel Multi gravida zijn).
- Primipara is een vrouw die 1x eerder heeft gebaard.
- Multipara heeft meerdere keren gebaard.
- Grande multipara: 5 of meer keer gebaard.
Abortus (A) dit geldt voor zowel een abortus provocatus, maar ook voor een miskraam.
Mara (M) / progenituur (p), dit zijn het aantal levend geboren kinderen. Dit wordt in de
praktijk alleen gebruikt als er een afwijking is.
Zwangerschapsdatering
Het is erg belangrijk goed de menstruele anamnese uit te vragen. Heeft de persoon een
regelmatige cyclus van 28 dagen (na pilgebruik moeten er 2 of 3 regelmatige cyclussen
zijn), dan is de ELM (Eerste dag Laatste Menstruatie) een goede en betrouwbare
methode. Deze manier heeft echter beperkingen doordat het laatste bloedverlies niet
MD-K 1.1 De vroege zwangerschap.................................................................3
De zwangerschapsnotering.............................................................................................. 3
Zwangerschapsdatering.................................................................................................. 3
Bloedonderzoek: eerste trimester....................................................................................5
Indicaties vroege echo..................................................................................................... 5
NIPT (Niet Invasieve Prenatale Test)................................................................................6
MD-K 1.2 Het menselijk lichaam......................................................................7
Topografische oriëntatie.................................................................................................. 7
Soorten kraakbeen (cartilago).........................................................................................8
Benig skelet..................................................................................................................... 8
Verschillende typen bot................................................................................................... 9
Histologie bot en kraakbeen............................................................................................ 9
Organen........................................................................................................................... 9
Bloedvaten...................................................................................................................... 9
Cirkel van Willis.......................................................................................................... 11
MD-K 1.3 Het zenuwstelsel...........................................................................12
Anatomie zenuwstelsel.................................................................................................. 12
Cortexen, vliezen en liquor van de hersenen.................................................................13
Indeling zenuwstelsel..................................................................................................... 13
Impulsgeleiding............................................................................................................. 14
Soorten receptoren........................................................................................................ 14
Zwangerschap............................................................................................................... 15
MD-K 1.4 Hart en lymfesysteem....................................................................16
Anatomie van het hart en de bloedsomloop..................................................................16
Prikkelgeleiding van het hart......................................................................................... 17
De hartcyclus................................................................................................................. 17
ECG................................................................................................................................ 18
Cardiac output berekenen............................................................................................. 19
Uitwisseling stoffen met lymfesysteem.........................................................................19
MD-K 1.5 Hart en zwangerschap....................................................................20
Cardiovasculaire veranderingen....................................................................................20
Klachten / symptomen tijdens de zwangerschap...........................................................21
MD-K 1.6 Leefstijl, leren en waarnemen........................................................22
Voeding en leefstijl advies............................................................................................. 22
Leefstijlfactoren............................................................................................................. 23
Roken, alcohol en drugsgebruik.....................................................................................24
, Infecties salmonella, toxoplasmose, listeroise en CMV..................................................25
Kinkhoest(vaccin).......................................................................................................... 25
Leren en waarnemen..................................................................................................... 26
MD-K 1.7 Tractus (uro)genitalis.....................................................................27
Anatomie urogenitalis.................................................................................................... 28
Anatomie Vulva.......................................................................................................... 29
Anatomie Clitoris........................................................................................................ 29
Anatomie genitalis (man)............................................................................................... 29
Overeenkomsten man en vrouw....................................................................................30
Vascularisatie................................................................................................................ 30
Zwangerschapsklachten................................................................................................ 31
MD-K 1.8 Prenatale controles........................................................................32
Controleschema............................................................................................................. 32
Uitwendig onderzoek (UO)............................................................................................. 34
Dossiervorming:............................................................................................................. 36
Afkortingen:................................................................................................................ 36
MD-K 1.9 Het bekken....................................................................................37
Anatomie....................................................................................................................... 37
Bekkenvormen en afmetingen gynaecoïd bekken.........................................................39
Vlakken van Hodge........................................................................................................ 39
Veranderingen aan het steunweefsel tijdens de zwangerschap.....................................40
MD-K 1.10 Foetale schedel en spildraai.........................................................40
De foetale schedel +afmetingen...................................................................................40
De inwendige/uitwendige spildraai................................................................................41
De spildraaifactoren...................................................................................................... 41
Noteringen..................................................................................................................... 42
Baring in Aav................................................................................................................. 43
MD-K 1.11 Baring en begeleiding..................................................................43
Tijdperken van de baring............................................................................................... 43
Nageboorte: Start direct na de geboorte van de neonaat tot de geboorte van de
placenta...................................................................................................................... 46
Post placentaire periode: vanaf de geboorte tot enkele uren post partum.................46
Taak als verloskundige:................................................................................................. 47
Pijn en baringshoudingen:............................................................................................. 47
MD-K 1.12 Thermoregulatie..........................................................................48
Vormen van warmteverlies............................................................................................ 48
Advies om warmteverlies /stuwing te voorkomen..........................................................49
Thermoregulatie volwassenen.......................................................................................50
Thermoregulatie bij de neonaat.....................................................................................50
, Bruin vet........................................................................................................................ 50
MD-K 1.13 De (gele) neonaat........................................................................51
Het fysiologische verloop post partum bij de neonaat...................................................52
Afwijkende bevindingen:................................................................................................ 53
Bult op caput................................................................................................................. 53
Kraamcontroles:............................................................................................................ 53
Enterohepatische kringloop (visueel).............................................................................54
De kringloop bij volwassenen:.......................................................................................54
Bij de neonaat............................................................................................................ 55
Termen rondom bilirubine............................................................................................. 55
Gele neonaat................................................................................................................. 56
Vitamines....................................................................................................................... 56
MD-K 1.14 De kraamvrouw............................................................................57
Anatomie van de vrouwelijke borst................................................................................57
Veranderingen aan de borst in de zwangerschap..........................................................58
Melkproductie................................................................................................................ 58
Soorten stuwing............................................................................................................. 58
Samenstelling van de melk............................................................................................ 58
Gezondheidsvoordelen van borstvoeding......................................................................59
Circulatie in de zwangerschap (herhaling).....................................................................59
Lochia en veranderingen uterus....................................................................................59
Circulatie herstel postpartum........................................................................................60
Bloedbeeld..................................................................................................................... 60
Postpartum moeder....................................................................................................... 60
Kraambed controles....................................................................................................... 61
Psychologische veranderingen......................................................................................62
Aangifte kind en naamgeving (+partnerverlof).............................................................62
...................................................................................................................................... 62
, MD-K 1.1 De vroege zwangerschap
Moduledoel: Je beschrijft de onderzoeken die in de vroege zwangerschap kunnen worden
gedaan en je legt uit hoe de zwangerschap kan worden gedateerd.
De zwangerschapsnotering
Gravida (G) dit zijn alle vastgestelde zwangerschappen, dus ook een abortus
provocatus, niet-vitale zwangerschap (op de echo ziet men geen levend kindje) of een
extra-uteriene graviditeit (buitenbaarmoederlijke zwangerschap). Dus in principe vanaf
een positieve test.
Pariteit (P), hiermee wordt aangegeven hoeveel partussen (bevallingen een vrouw heeft
meegemaakt. Elke partus telt vanaf 16 weken. Bij een meerlingenzwangerschap geldt dit
als 1 zwangerschap en 1 partus.
- Nullipara: nog nooit een kind gebaard (kan wel Multi gravida zijn).
- Primipara is een vrouw die 1x eerder heeft gebaard.
- Multipara heeft meerdere keren gebaard.
- Grande multipara: 5 of meer keer gebaard.
Abortus (A) dit geldt voor zowel een abortus provocatus, maar ook voor een miskraam.
Mara (M) / progenituur (p), dit zijn het aantal levend geboren kinderen. Dit wordt in de
praktijk alleen gebruikt als er een afwijking is.
Zwangerschapsdatering
Het is erg belangrijk goed de menstruele anamnese uit te vragen. Heeft de persoon een
regelmatige cyclus van 28 dagen (na pilgebruik moeten er 2 of 3 regelmatige cyclussen
zijn), dan is de ELM (Eerste dag Laatste Menstruatie) een goede en betrouwbare
methode. Deze manier heeft echter beperkingen doordat het laatste bloedverlies niet
