Ontwikkelingspsychologie
Samenvatting voor de onderwijseenheid: Leraar SBO in het voortgezet onderwijs A.
Inhoud
,Hoofdstuk 14
14.1 fysieke rijping
Pubertaire groeispurt: periode van zeer snelle toename van groei in lengte en gewicht.
Begint bij meisjes rond 10e levensjaar, bij jongens bij 12e.
De puberteit: periode waarin geslachtsorganen zich ontwikkelen, begint ook eerder bij
meisjes dan bij jongens.
Hypofyse: hormoonklier die een belangrijke koppeling maakt tussen het zenuwstelsel
(hersenen en het hormonale systeem.
De puberteit begint wanneer de hypofyse aan andere klieren in het lichaam van een kind het
signaal gaan geven dat ze volwassen hoeveelheden geslachtshormonen moeten gaan
produceren.
Voor jongens zijn dat androgenen (bijv. testosteren) en voor meisjes oestrogenen.
HPF-as is de interactie tussen de hypothalamus, hypofyse en gonaden (eierstokken bij
vrouwen en testikels bij mannen) en zorgt ervoor dat de androgenen en oestrogenen worden
geproduceerd en op peil gehouden. De hypothalamus geeft de hypofyse de opdracht om de
productie van twee hormonen te stimuleren. De hormonen zetten de gonaden aan om
androgenen en oestrogenen aan te maken. Deze hormonen zorgen voor de ontwikkeling van
de secundaire geslachtskenmerken. De androgenen en oestrogenen hebben een remmende
werking op de hypothalamus en de hypofyse en remmen hiermee te hormooncyclus weer af.
Hormoonafgiften zijn voor verschillende redenen van belang
- Organiseren de manier waarop hersenen tijdens adolescentie en andere levensfasen
zich fysiek ontwikkelen.
- Activeren en sturen bepaald gedrag dat essentieel is voor menselijk bestaan
(seksuele drift, honger en dorst)
Puberteit bij meisjes
Menarche: moment van eerste menstruatie.
Ontwikkeling van primaire geslachtskenmerken (kenmerken die worden geassocieerd
met organen en structuren in het lichaam die rechtstreeks betrekking hebben op
voortplanting) vindt plaats door veranderingen in de vagina en baarmoeder. Secundaire
geslachtskenmerken zijn onder andere ontwikkeling van borsten en schaamhaar.
Puberteit bij jongens
Spermarche: eerste zaadlozing.
Primaire geslachtskenmerken: zoals penis en scrotum groeien in een versneld tempo.
Wanneer de penis groeit, beginnen ook prostaatklier en zaadballen te groeien.
Secundaire geslachtskenmerken ontwikkelen zich tegelijkertijd als de primaire.
Schaamhaar en lagere stem.
Vroege rijping
, Geslacht Voordelen Nadelen
Jongen - Beter in sport - Vaker problemen op school
- Populairder
- Positiever zelfbeeld
-
Meisje - Populairder bij oudere - Voelen ongemakkelijk
jongens - Belachelijk worden gemaakt
- Vallen op
Late rijping
Geslacht Voordelen Nadelen
Jongen - Vaak positieve - Worden minder aantrekkelijk
eigenschappen wanneer ze gevonden
ouder worden. - Sportactiviteiten
- Lager zelfbeeld
-
Meisje - Laatrijpe meisjes zijn - Worden in het begin vaak over
tevredener met zichzelf en het hoofd gezien.
met hun lichaam - Lage sociale status
- Minder emotionele
problemen
- Eerder passen binnen het
maatschappelijke
slankheidsideaal
Adolescentie brengt grotere onafhankelijkheid met zich mee. Deels het gevolg van
veranderingen in de hersenen. De hersenen blijven zich ook ontwikkelen, het aantal
neuronen blijft groeien en de onderlinge verbindingen worden complexen.
Prefontale cortex
Prefontale cortex is een gebied in de hersenen die zich in de adolescentie sterk ontwikkeld.
Is betrokken bij executieve functies (denken, beslissingen nemen, plannen,
impulsbeheersing, oordelen en complexe inschatting maken). Het wordt tijdens de
adolescentie steeds effectiever in de communicatie met andere hersengebieden. Hersenen
kunnen hierdoor informatie effectiever verwerken.
In adolescentie is de prefrontale cortex nog niet volgroeid. Dit kan zorgen voor
risicobol en impulsief gedrag.
Onvolwassenheid van prefrontale cortex kan ook voordelen hebben. Door het
bijvoorbeeld beter laten zien van emoties.
In de adolescentie veranderen de hersenen, vooral de delen die met dopamine te maken
hebben. Dopamine zorgt voor een beloningsgevoel bij gedrag dat belangrijk is om te
overleven, maar ook bij minder goede dingen zoals alcohol drinken. Adolescenten kunnen
zich ook makkelijker overgeven aan risicovol gedrag. Ze worden biologisch aangezet aan
risicovol gedrag.
Samenvatting voor de onderwijseenheid: Leraar SBO in het voortgezet onderwijs A.
Inhoud
,Hoofdstuk 14
14.1 fysieke rijping
Pubertaire groeispurt: periode van zeer snelle toename van groei in lengte en gewicht.
Begint bij meisjes rond 10e levensjaar, bij jongens bij 12e.
De puberteit: periode waarin geslachtsorganen zich ontwikkelen, begint ook eerder bij
meisjes dan bij jongens.
Hypofyse: hormoonklier die een belangrijke koppeling maakt tussen het zenuwstelsel
(hersenen en het hormonale systeem.
De puberteit begint wanneer de hypofyse aan andere klieren in het lichaam van een kind het
signaal gaan geven dat ze volwassen hoeveelheden geslachtshormonen moeten gaan
produceren.
Voor jongens zijn dat androgenen (bijv. testosteren) en voor meisjes oestrogenen.
HPF-as is de interactie tussen de hypothalamus, hypofyse en gonaden (eierstokken bij
vrouwen en testikels bij mannen) en zorgt ervoor dat de androgenen en oestrogenen worden
geproduceerd en op peil gehouden. De hypothalamus geeft de hypofyse de opdracht om de
productie van twee hormonen te stimuleren. De hormonen zetten de gonaden aan om
androgenen en oestrogenen aan te maken. Deze hormonen zorgen voor de ontwikkeling van
de secundaire geslachtskenmerken. De androgenen en oestrogenen hebben een remmende
werking op de hypothalamus en de hypofyse en remmen hiermee te hormooncyclus weer af.
Hormoonafgiften zijn voor verschillende redenen van belang
- Organiseren de manier waarop hersenen tijdens adolescentie en andere levensfasen
zich fysiek ontwikkelen.
- Activeren en sturen bepaald gedrag dat essentieel is voor menselijk bestaan
(seksuele drift, honger en dorst)
Puberteit bij meisjes
Menarche: moment van eerste menstruatie.
Ontwikkeling van primaire geslachtskenmerken (kenmerken die worden geassocieerd
met organen en structuren in het lichaam die rechtstreeks betrekking hebben op
voortplanting) vindt plaats door veranderingen in de vagina en baarmoeder. Secundaire
geslachtskenmerken zijn onder andere ontwikkeling van borsten en schaamhaar.
Puberteit bij jongens
Spermarche: eerste zaadlozing.
Primaire geslachtskenmerken: zoals penis en scrotum groeien in een versneld tempo.
Wanneer de penis groeit, beginnen ook prostaatklier en zaadballen te groeien.
Secundaire geslachtskenmerken ontwikkelen zich tegelijkertijd als de primaire.
Schaamhaar en lagere stem.
Vroege rijping
, Geslacht Voordelen Nadelen
Jongen - Beter in sport - Vaker problemen op school
- Populairder
- Positiever zelfbeeld
-
Meisje - Populairder bij oudere - Voelen ongemakkelijk
jongens - Belachelijk worden gemaakt
- Vallen op
Late rijping
Geslacht Voordelen Nadelen
Jongen - Vaak positieve - Worden minder aantrekkelijk
eigenschappen wanneer ze gevonden
ouder worden. - Sportactiviteiten
- Lager zelfbeeld
-
Meisje - Laatrijpe meisjes zijn - Worden in het begin vaak over
tevredener met zichzelf en het hoofd gezien.
met hun lichaam - Lage sociale status
- Minder emotionele
problemen
- Eerder passen binnen het
maatschappelijke
slankheidsideaal
Adolescentie brengt grotere onafhankelijkheid met zich mee. Deels het gevolg van
veranderingen in de hersenen. De hersenen blijven zich ook ontwikkelen, het aantal
neuronen blijft groeien en de onderlinge verbindingen worden complexen.
Prefontale cortex
Prefontale cortex is een gebied in de hersenen die zich in de adolescentie sterk ontwikkeld.
Is betrokken bij executieve functies (denken, beslissingen nemen, plannen,
impulsbeheersing, oordelen en complexe inschatting maken). Het wordt tijdens de
adolescentie steeds effectiever in de communicatie met andere hersengebieden. Hersenen
kunnen hierdoor informatie effectiever verwerken.
In adolescentie is de prefrontale cortex nog niet volgroeid. Dit kan zorgen voor
risicobol en impulsief gedrag.
Onvolwassenheid van prefrontale cortex kan ook voordelen hebben. Door het
bijvoorbeeld beter laten zien van emoties.
In de adolescentie veranderen de hersenen, vooral de delen die met dopamine te maken
hebben. Dopamine zorgt voor een beloningsgevoel bij gedrag dat belangrijk is om te
overleven, maar ook bij minder goede dingen zoals alcohol drinken. Adolescenten kunnen
zich ook makkelijker overgeven aan risicovol gedrag. Ze worden biologisch aangezet aan
risicovol gedrag.
