3.2 Cardiale bijgeluiden
Bij auscultatie van het hart wordt geluisterd naar de regelmaat en intensiteit van de
harttonen en kunnen eventuele bijgeruisen of extra harttonen gehoord worden. De
puncta maxima zijn de plekken waar de sluiting van de kleppen en dus
klepafwijkingen het beste beluisterd kunnen worden.
Cardiale bijgeluiden (souffles) worden veroorzaakt door wervelingen van het bloed.
Deze worden beoordeeld op:
– intensiteit (1-6 en waarneming fremitus)
– punt van maximale intensiteit
– tijdstip van de souffle
– systolisch
– diastolisch
– beide
– toonhoogte
– aard
– rauw
– blazend
– fluitend
Cardiale bijgeluiden kunnen functionele of organische geruisen zijn. Functionele
geruisen worden veroorzaakt door veranderingen in de stroomsnelheid of de
viscositeit van het bloed. Hij wordt luider bij een snellere bloedstroom of dunner
bloed. Bij anemie kan dus ook een bijgeruis gehoord worden. Daarnaast hebben jonge
dieren een relatief groot slagvolume, waardoor ook bij gezonde dieren een zacht
systolisch bijgeruis hoorbaar is, met het punctum maximum ter hoogte van de
aortaklep.
Organische geruisen worden veroorzaakt door een stenose, klepinsufficientie of een
shunt.
Een hartgeruis wordt veroorzaakt door bloed wat sneller stroomt dan 2m/s en een
redelijk volume heeft.
Op basis van het punctum maximum en het tijdstip van het bijgeruis kan het soort
afwijking en de afwijkende klep worden vastgesteld.
Bij een stenose of insufficientie wordt het bijgeruis ernstiger naar mate de aandoening
verergerd. Bij een ventrikelseptumdefect wordt deze luider bij een kleine afwijking.
Extracardiale bijgeluiden kunnen ook gehoord worden tijdens hartauscultatie. Dit
kunnen klotsgeluiden ten gevolge van een traumatische pericarditis zijn bij het rund.
Daarnaast kunnen bij een pleuritis krakende geluiden te horen zijn. Ook kunnen
normale ademhalingsgeluiden of borborygmi gehoord worden.
Fysiologische bijgeluiden
Bij paarden worden vaak bijgeluiden gehoord, zonder dat deze een klinische relevantie
hebben. De grootte van het hart, het rondstromend volume en de viscositeit van het
bloed dragen hieraan bij. Het punctum maximum is meestal de aortaklep. Een
gespleten eerste harttoon treedt op bij normale paarden, maar kan door ziekte
duidelijker worden. Een gespleten tweede harttoon kan komen door een niet
gelijktijdig sluiten van de pulmonalisklep en de aortaklep, wat meestal niet
pathologisch is. Deze is het best horen ter hoogte van de a. pulmonalis.
Een zachte, vroegdiastolische souffle als gevolg van snelle vulling van de ventrikels is
ook een normale bevinding bij het paard. Dit geluid is hoorbaar ter hoogte van de AV
kleppen.
Door een nog niet volledig gesloten ductus arteriosus kan bij het veulen tot drie dagen
post partum een continue souffle geven.
Bij het rund wordt een zachte souffle op de pulmonalisklep gehoord.
, Pathologische bijgeluiden
Systolische bijgeluiden
Systolische hartruizen kunnen veroorzaakt worden door insufficientie van de mitralis-
of tricuspidalisklep, stenose van de aorta of a. pulmonalis en een
ventrikelseptumdefect.
Mitralisklepinsufficientie kan worden veroorzaakt door endocardiose, congenitale
malformatie of een bacteriele endocarditis. Daarnaast kan secundair aan een dcm of
myocarditis de linker AV-klep gaan lekken.
Tricuspidalisklepinsufficientie heeft vergelijkbare oorzaken. Daarnaast kan een
aritmogene cardiomyopathie of een endocarditis (rund) de insufficientie veroorzaken.
Secundair aan een pulmonale hypertensie of een pulmonaalstenose kan er ook bloed
lekken.
Bij de hond zijn stenoses van de aorta of a. pulmonalis vaak aangeboren problemen.
VSD is een links-rechts shunt, waardoor een souffle hoorbaar is in het gebied van de
tricuspidalisklep. De klep zelf is niet insufficient.
Diastolische bijgeluiden
Bij het paard is aorta-insufficientie een veel voorkomend probleem. Het wordt
veroorzaakt door klepdegeneratie, VSD of bacteriele endocarditis. Hierbij is een luide
holodiastolische souffle hoorbaar met een steile pols.
Ook bij insufficientie van de pulmonalisklep kunnen diastolische souffles gehoord
worden. Meestal wordt deze pas op een echo waargenomen.
Continue bijgeluiden
PDA geeft een continue bijgeluid
Derde en vierde harttoon
Bij de hond wordt de derde harttoon gehoord, als gevolg van een ernstige
volumebelasting van het linker ventrikel. Bij de kat wordt de vierde harttoon gehoord,
als gevolg van een diastolische disfunctie van het linker ventrikel.
Bij het paard is een derde of vierde harttoon een veel voorkomend, normaal
verschijnsel. Bij runderen kan deze ook gehoord worden en heeft het geen verdere
klinische betekenis.
Bij auscultatie van het hart wordt geluisterd naar de regelmaat en intensiteit van de
harttonen en kunnen eventuele bijgeruisen of extra harttonen gehoord worden. De
puncta maxima zijn de plekken waar de sluiting van de kleppen en dus
klepafwijkingen het beste beluisterd kunnen worden.
Cardiale bijgeluiden (souffles) worden veroorzaakt door wervelingen van het bloed.
Deze worden beoordeeld op:
– intensiteit (1-6 en waarneming fremitus)
– punt van maximale intensiteit
– tijdstip van de souffle
– systolisch
– diastolisch
– beide
– toonhoogte
– aard
– rauw
– blazend
– fluitend
Cardiale bijgeluiden kunnen functionele of organische geruisen zijn. Functionele
geruisen worden veroorzaakt door veranderingen in de stroomsnelheid of de
viscositeit van het bloed. Hij wordt luider bij een snellere bloedstroom of dunner
bloed. Bij anemie kan dus ook een bijgeruis gehoord worden. Daarnaast hebben jonge
dieren een relatief groot slagvolume, waardoor ook bij gezonde dieren een zacht
systolisch bijgeruis hoorbaar is, met het punctum maximum ter hoogte van de
aortaklep.
Organische geruisen worden veroorzaakt door een stenose, klepinsufficientie of een
shunt.
Een hartgeruis wordt veroorzaakt door bloed wat sneller stroomt dan 2m/s en een
redelijk volume heeft.
Op basis van het punctum maximum en het tijdstip van het bijgeruis kan het soort
afwijking en de afwijkende klep worden vastgesteld.
Bij een stenose of insufficientie wordt het bijgeruis ernstiger naar mate de aandoening
verergerd. Bij een ventrikelseptumdefect wordt deze luider bij een kleine afwijking.
Extracardiale bijgeluiden kunnen ook gehoord worden tijdens hartauscultatie. Dit
kunnen klotsgeluiden ten gevolge van een traumatische pericarditis zijn bij het rund.
Daarnaast kunnen bij een pleuritis krakende geluiden te horen zijn. Ook kunnen
normale ademhalingsgeluiden of borborygmi gehoord worden.
Fysiologische bijgeluiden
Bij paarden worden vaak bijgeluiden gehoord, zonder dat deze een klinische relevantie
hebben. De grootte van het hart, het rondstromend volume en de viscositeit van het
bloed dragen hieraan bij. Het punctum maximum is meestal de aortaklep. Een
gespleten eerste harttoon treedt op bij normale paarden, maar kan door ziekte
duidelijker worden. Een gespleten tweede harttoon kan komen door een niet
gelijktijdig sluiten van de pulmonalisklep en de aortaklep, wat meestal niet
pathologisch is. Deze is het best horen ter hoogte van de a. pulmonalis.
Een zachte, vroegdiastolische souffle als gevolg van snelle vulling van de ventrikels is
ook een normale bevinding bij het paard. Dit geluid is hoorbaar ter hoogte van de AV
kleppen.
Door een nog niet volledig gesloten ductus arteriosus kan bij het veulen tot drie dagen
post partum een continue souffle geven.
Bij het rund wordt een zachte souffle op de pulmonalisklep gehoord.
, Pathologische bijgeluiden
Systolische bijgeluiden
Systolische hartruizen kunnen veroorzaakt worden door insufficientie van de mitralis-
of tricuspidalisklep, stenose van de aorta of a. pulmonalis en een
ventrikelseptumdefect.
Mitralisklepinsufficientie kan worden veroorzaakt door endocardiose, congenitale
malformatie of een bacteriele endocarditis. Daarnaast kan secundair aan een dcm of
myocarditis de linker AV-klep gaan lekken.
Tricuspidalisklepinsufficientie heeft vergelijkbare oorzaken. Daarnaast kan een
aritmogene cardiomyopathie of een endocarditis (rund) de insufficientie veroorzaken.
Secundair aan een pulmonale hypertensie of een pulmonaalstenose kan er ook bloed
lekken.
Bij de hond zijn stenoses van de aorta of a. pulmonalis vaak aangeboren problemen.
VSD is een links-rechts shunt, waardoor een souffle hoorbaar is in het gebied van de
tricuspidalisklep. De klep zelf is niet insufficient.
Diastolische bijgeluiden
Bij het paard is aorta-insufficientie een veel voorkomend probleem. Het wordt
veroorzaakt door klepdegeneratie, VSD of bacteriele endocarditis. Hierbij is een luide
holodiastolische souffle hoorbaar met een steile pols.
Ook bij insufficientie van de pulmonalisklep kunnen diastolische souffles gehoord
worden. Meestal wordt deze pas op een echo waargenomen.
Continue bijgeluiden
PDA geeft een continue bijgeluid
Derde en vierde harttoon
Bij de hond wordt de derde harttoon gehoord, als gevolg van een ernstige
volumebelasting van het linker ventrikel. Bij de kat wordt de vierde harttoon gehoord,
als gevolg van een diastolische disfunctie van het linker ventrikel.
Bij het paard is een derde of vierde harttoon een veel voorkomend, normaal
verschijnsel. Bij runderen kan deze ook gehoord worden en heeft het geen verdere
klinische betekenis.
