Gezondheidsrecht
Week 1 – recht en gezondheidszorg op de behandelingsovereenkomst
Gezondheidsrecht = het geheel van rechtsregels - te vinden in burgerlijk recht, bestuursrecht en
strafrecht - die rechtstreeks betrekking hebben op de gezondheidszorg
5 rechtsgebieden:
Burgerlijk recht – Geneeskundige behandelingsovereenkomst; WGBO
Bestuursrecht – Wet BIG, BOPZ, Wkkgz
Staatsrecht – Grondwet
Strafrecht – Strafbepalingen in de wet BIG
Internationaalrecht – mensenrechten
Rechtsbeginselen
- Zelfbeschikkingsrecht; vb: zelf arts kiezen. Vb: toestemmingsvereiste en informatierecht =
informed consent. Een cliënt moet altijd eerst toestemming geven voordat iemand hem/haar
behandelt.
- Bescherming; vb: bemoeizorg, gedwongen opnamen
- Gelijkheid; vb: toegang tot de zorg
Hulpverlenerstandaard
- Art 7:453 BW
- Grens zelfbeschikkingsrecht te vinden in de hulpverlenersstandaard
- Handelen zoals redelijk bekwaam vakgenoot zou handelen, dwz in overeenstemming met de
professionele standaard
- Wat gebruikelijk is: volgens recente inzichten uit de medische wetenschap
- Inspanningsverplichting (staat tegenover resultaatverplichting)
- Met inachtneming van de rechten van de patiënt
Wet geneeskundige behandelovereenkomst (WBGO)
- Bescherming van de grondrechten van de patiënt door opkomst van de patiënten rechten.
Jaren 70 vorige eeuw.
- Niet meer: de arts weet vanwege zijn kennis wat het beste is voor de patiënt: weldoen
- Versterking rechtspositie cliënt
- Kwaliteitszorg gezondheidszorg
- Oorsprong: ethiek
- Dwingend recht: er moet aangehouden worden
- Alles voor boek 6 geldt ook, want het is een overeenkomst, boek 7 extra bepalingen
Wanneer WGBO toepassing
- Hulpverlener: professionele hulpverlener/hulpverlening
- Degene die zich professioneel met de gezondheid van een natuurlijk persoon bemoeit
Totstandkoming geneeskundige overeenkomst
- Art 7:446 BW
- Geen overeenkomst tekenen; vormvrij
- Individuele patiënt met hulpverlener
, Beëindiging BGO
- Door patiënt: altijd wegens schending grondrechten
- Door hulpverlener: in principe niet, tenzij:
A: wegvallen medische noodzaak van de behandeling
B: gewichtige redenen (art 7:460 BW)
Informatieverstrekking
Waarover:
- Gezondheidstoestand
- Aard/doel
- Gevolgen/risico’s
- Andere methoden
- Vooruitzichten
Hoe:
- Bergripsniveau: begrijpt de cliënt het wel?
Wie:
- De behandelaar
Geen informatie geven?
- Alleen bij kennelijk ernstig nadeel! (therapeutische exceptie)
Toestemmingsvereiste
- Toestemming + informatie: art 7:450 en 7:448 BW
- Uitzonderingen informatievereiste: niet willen weten (Art 7:449 BW) / therapeutische
exceptie (7:449 BW)
- Uitzonderingen toestemmingsvereiste: noodsituatie/ niet ingrijpende verrichtingen binnen
behandelplan (geen verzet)
Week 2 – privacy: beroepsgeheim en (dossier)inzage
Plicht van een patient vertellen wat er met je aan de hand is.
Beroepsgeheim zorgverlener : iedereen die zich met iemand gezondheid bezighoudt, dus niet
alleen arts
Beroepsgeheim (zwijgplicht)
Plicht om te zwijgen wat je te weten bent gekomen (feiten en gegevens van derden)
Hulpverleners en personeel
Doel: garantie voor het durven zoeken van medische hulp
Schadevergoeding: 7:457 bw
Maatregel: 88 Wet BIG
Straf: 272 sr
Geen info aan anderen dan patiënt, tenzij: therapeutische exceptie = kennelijk ernstig
nadeel, anderen zijn wettelijke vertegenwoordigers, anderen zijn betrokken hulpverleners,
patiënt geeft toestemming, bij wet verplicht (art 7:457 BW)
Verschoningsrecht
Het recht van een getuige om te weigeren antwoord te geven op vragen, die door een recht
(of ander justitieel) aan hem of haar worden gesteld
Effectuering van het beroepsgeheim
Art 165 Rv
Art 218 Sv
Week 1 – recht en gezondheidszorg op de behandelingsovereenkomst
Gezondheidsrecht = het geheel van rechtsregels - te vinden in burgerlijk recht, bestuursrecht en
strafrecht - die rechtstreeks betrekking hebben op de gezondheidszorg
5 rechtsgebieden:
Burgerlijk recht – Geneeskundige behandelingsovereenkomst; WGBO
Bestuursrecht – Wet BIG, BOPZ, Wkkgz
Staatsrecht – Grondwet
Strafrecht – Strafbepalingen in de wet BIG
Internationaalrecht – mensenrechten
Rechtsbeginselen
- Zelfbeschikkingsrecht; vb: zelf arts kiezen. Vb: toestemmingsvereiste en informatierecht =
informed consent. Een cliënt moet altijd eerst toestemming geven voordat iemand hem/haar
behandelt.
- Bescherming; vb: bemoeizorg, gedwongen opnamen
- Gelijkheid; vb: toegang tot de zorg
Hulpverlenerstandaard
- Art 7:453 BW
- Grens zelfbeschikkingsrecht te vinden in de hulpverlenersstandaard
- Handelen zoals redelijk bekwaam vakgenoot zou handelen, dwz in overeenstemming met de
professionele standaard
- Wat gebruikelijk is: volgens recente inzichten uit de medische wetenschap
- Inspanningsverplichting (staat tegenover resultaatverplichting)
- Met inachtneming van de rechten van de patiënt
Wet geneeskundige behandelovereenkomst (WBGO)
- Bescherming van de grondrechten van de patiënt door opkomst van de patiënten rechten.
Jaren 70 vorige eeuw.
- Niet meer: de arts weet vanwege zijn kennis wat het beste is voor de patiënt: weldoen
- Versterking rechtspositie cliënt
- Kwaliteitszorg gezondheidszorg
- Oorsprong: ethiek
- Dwingend recht: er moet aangehouden worden
- Alles voor boek 6 geldt ook, want het is een overeenkomst, boek 7 extra bepalingen
Wanneer WGBO toepassing
- Hulpverlener: professionele hulpverlener/hulpverlening
- Degene die zich professioneel met de gezondheid van een natuurlijk persoon bemoeit
Totstandkoming geneeskundige overeenkomst
- Art 7:446 BW
- Geen overeenkomst tekenen; vormvrij
- Individuele patiënt met hulpverlener
, Beëindiging BGO
- Door patiënt: altijd wegens schending grondrechten
- Door hulpverlener: in principe niet, tenzij:
A: wegvallen medische noodzaak van de behandeling
B: gewichtige redenen (art 7:460 BW)
Informatieverstrekking
Waarover:
- Gezondheidstoestand
- Aard/doel
- Gevolgen/risico’s
- Andere methoden
- Vooruitzichten
Hoe:
- Bergripsniveau: begrijpt de cliënt het wel?
Wie:
- De behandelaar
Geen informatie geven?
- Alleen bij kennelijk ernstig nadeel! (therapeutische exceptie)
Toestemmingsvereiste
- Toestemming + informatie: art 7:450 en 7:448 BW
- Uitzonderingen informatievereiste: niet willen weten (Art 7:449 BW) / therapeutische
exceptie (7:449 BW)
- Uitzonderingen toestemmingsvereiste: noodsituatie/ niet ingrijpende verrichtingen binnen
behandelplan (geen verzet)
Week 2 – privacy: beroepsgeheim en (dossier)inzage
Plicht van een patient vertellen wat er met je aan de hand is.
Beroepsgeheim zorgverlener : iedereen die zich met iemand gezondheid bezighoudt, dus niet
alleen arts
Beroepsgeheim (zwijgplicht)
Plicht om te zwijgen wat je te weten bent gekomen (feiten en gegevens van derden)
Hulpverleners en personeel
Doel: garantie voor het durven zoeken van medische hulp
Schadevergoeding: 7:457 bw
Maatregel: 88 Wet BIG
Straf: 272 sr
Geen info aan anderen dan patiënt, tenzij: therapeutische exceptie = kennelijk ernstig
nadeel, anderen zijn wettelijke vertegenwoordigers, anderen zijn betrokken hulpverleners,
patiënt geeft toestemming, bij wet verplicht (art 7:457 BW)
Verschoningsrecht
Het recht van een getuige om te weigeren antwoord te geven op vragen, die door een recht
(of ander justitieel) aan hem of haar worden gesteld
Effectuering van het beroepsgeheim
Art 165 Rv
Art 218 Sv
